Հասմիկ Սարգսյան. Բանաստեղծություններ

Կիրակնօրյա ընթերցումներ. /Ժամանակակից պոեզիա/.

ԽԱՂԱՑԻ ԱՆՓՈՒՅԹ ԲԱՌԵՐԻ ՀԵՏ …

Խաղացի անփույթ բառերի հետ,
Ասացի՝ շատ լուրջ մի՛ ընդունիր,
Եվ սակայն, իրոք որ, այդ աշնան մեջ
Քեզ համար էի կարմիրով փողոց ելել:

Հիշու՞մ ես՝ անձրև էր կամաց մաղում,
Եվ անձրևանոց ես չունեի,
Հագած կարմիրս՝ ծնկիս վրա՝
Հայացքդ վրաս կարծես գամեց:

Տողերս ձեռագիր ես թողեցի
Ծոցագրպանում քո՝ սրտիդ մոտիկ,
Հետն էլ ասացի՝ կարդա հետո,
Բայց հանկարծ քո սրտին մոտ չընդունես:

Խաղացի անփույթ բառերի հետ,
Չգիտեի ուժը հղված գրի,
Ձեռագիրս վաղուց են գաղտնի այրել,
Լոկ կարմիրն է մնացել հուշերի մեջ…

ՄԵՐԿՈՒԹՅՈՒՆ

Առնացի մոլուցքով աշնան քամին
Մենավոր ծառի շուրջ պար է բռնել,
Հանդերձները արել ծվեն-ծվեն՝
Մերկացրել է ծառին, մեջտեղ բերել:

Ծառը՝ ամաչկոտ, ծառը՝ մրսկան,
Թևերով իր մերկացած կուրծքն է պահել,
Կողքերին գոնե թփեր չկան՝
Նրանցով ազդրերը պատսպարեր:

Ծառը՝ անպաշտպան, ծառը՝ մենակ,
Քամուց կորացած իր ճյուղերով
Անլեզու սվվում է, հայցում դադար…
Բայց քամին՝ տղամարդ, չի էլ լսում:

ՅԱՐԽՈՒՇՏԱ

Բանաստեղծ և թարգմանիչ Գագիկ Դավթյանին

Նեմրութ լեռան սեգ կատարին՝ երբ մտովի
մատներիդ մեջ գլանակն էր լուռ տրորվում,
կողքիդ էի.
Թուրքի սերունդ ոստիկանից
խլում էի ակնթարթը իմ հայության՝
Հովվագլուխ հայ քարերի պատկերները՝
ինձ հիշատակ,
Որ աչքերով՝ իմ պատուհան
Հոգուս խորունկ խրճիթներում ես պահ տայի:
Դու ու՞ր էիր, թուրքի լամուկ,
Երբ պապերս արձանաշար
Ժեռ քարերից կռած իրենց բազուկներով
Հսկում էին էս լեռներում:
Արձաններին չես հագցնի ձեռնաշղթա.
Գլխատված էլ իրենց սարսուռ հայացքներով
Պահպանում են սահմանները իմ վաթանի:
Մի օր պիտի վերադառնամ:
Հայավարի՝ ուսը՝ ուսին,
Ձեռքը՝ ձեռքին՝ պինդ-բռունցքված,
Դեմ-հանդիման պատ կանգնելով
Ու ափերով հարվածելով
Գետնին զարկենք մեր յարխուշտան:

Դառնում եմ տուն՝
Գլանակս ափերիս մեջ հանգցնելով:
——————————————-
Օրը կգա:

 

Արգետինացի Ասթոր Փյազոլլայի «Օբլիվիոնը»

և այս պահի իմ տրամադրությունը

Ու՜մ պտտեցրիր պարիդ մեջ, քամի՜ իմ տաք, հարավային,
ու՜մ պարանոցին թողեցիր գգվանքդ առնացի,
ու՜մ ասացիր բառերը իմ բաժին,
ու՜մ ասացիր՝ իմն ես:

Ի՜նչ գույն հավելեցիր ձգած կտավներին,
գույներ, որ քաղում էիր ինձնից,
կտավներին, որտեղ սլաքվեցիր,
և որտեղ ես կայի, որպես գույնը արյան:

Օրը հիմա ծորում է շոգի հետ. չկաս.
վաղը ցուրտ կլինի անտանելի. չկաս.
երեկ ես ծերացա հանկարծակի. չկաս.
երբևէ կծաղկեմ ծաղկամանում. չկաս.

ու՜մ ձայնն է խառնվում հիմա ավազներին,
որոնցով դու անցար,
ես շոշափում եմ քո երջանկությունը
և ամեն օր համտեսում դառնությունը.

Ու՜մ պտտեցրիր քո պարի մեջ, քամի՜ իմ տաք, հարավայի՜ն…

 

ԵԴԵՄԱԿԱՆ ԹՌՉՈՒՆ ԵՎ ԲԻԲԸ ՍԵՎԱԿՆԱԾ

Արթուր Օշականցու Երևակայական թռչունով կտավը

Ձեռքովդ մշակած կտավներին դրեցիր արևս,
թռչունը՝ առավոտյան իմովսաններով,
ցերեկվա տաքը՝ զարդանախշված եզրերով,
հետագա կարոտների սևակնած բիբը,
ծիրանագույն շիթը երգեցողության,
անցյալ և ներկա օրերի պայծառությունը,
ապագայի կապուտակ ճաճանչները,
բաց մանուշակ ճառագումը
և մեղմ ու բորբոքուն դեղիններով
ջերմը սպասումի.
\ասես, մանուկ էր նկարել\
իմովսաններով կտավը թևիդ տակ առար՝
օտարության մեջ այն առատորեն փռելու
ցուրտ ու անձրևների վրա.
այդ օրվանից
անձրև է տեղում անընդմեջ
ինձ թողած
արևի խլյակներին:

ԵՐԳԵՐ ՀՈՒՍԱԲԵԿ

Արևազուրկ ցերեկներ
և երեկոների արհեստածին լուսավորություն,
երբ կեղծ ծափահարությունների թառանչը
խլացնում է անկեղծ հիացումի ձայնարկությունը,
վարագուրում եմ թանձր մտածումներով պատուհաններս՝
անարև ցերեկների մաղձոտ դեմքը չտեսնելու համար,
մի՞թե լուսատուներ չկան ադամամութին,
մի՞թե լուսատտիկներ չկան խոտերի մեջ,
մի՞թե ցողերը չեն հավաքվում նրանց ծալքերին՝
քրտինքներն են պարզաջուր՝ քեզնից հոսող,
երգեցիկ են հուշերս.
մութ վարագուրված ցերեկներին
ես կվառեմ աշտանակը անուշաբեր քրտինքներով
ու կապրեմ յուղերով պահվող կրակով
մինչ հաջորդ առավոտ:

***
Շունչս պահած ապրում եմ իմ սենյակում,
որ երբ
ոտներիս ծայրերի վրա հեռանամ,
բացակայությունս չնկատի ոչ ոք.
իսկ թե մեկի սիրտը հանկարծ ցավի,
թող գտնի ինձ այնտեղ,
որտեղ ավազներ են փռված իմ ձեռքով
հորս ոտքերի ներքո…

***
Լույսն է վետվետում,
աչքերս տեսնում են խաղը լուսե շապկիդ
և ջրվեժումը ծաղկահյուսքերի. անշոշափ են
հոսքերդ՝ ինձ հասնող. կունկնդրեմ քեզ
անձանձրույթ.
աշխարհում արևներ կան…

 

ԴՈՒ ՄՈՌԱՆՈՒՄ ԵՍ ՏԱԼ ԵՎՍ ՄԻ ԱՆՈՒՆ

Երբ թվում ես,
թե ինչից են ծնվում քո պատկերները,
հողի, ջրի, արևի ու նռան անունը տալիս
մոռանում ես տալ ևս մի անուն.

Երբ թվարկման վերջում դնում ես Աստծուն,
մոռանում ես տալ սիրո անունը,
որ ինքն Աստված է,
և որին տանող ուղիները տատասկով են պատվել.

Երբ թվարկում ես բոլոր տարրերը
և նրան, որ արարել է ամեն ինչ,
դու մոռանում ես այն պահերը,
երբ իրարու էին ագուցված կրակ ու ջուր,
հող ու օդ,
և նռան հյութն էր հոսում
ճաքած պտուղներից…

Մի՞թե ճամփաները հողածածկ են
և կամուրջներն անանցանելի,
Արարի՜չ:

***

Հավատում եմ,
որ երբ ավարտեմ հյուսքն իմ հեքիաթի,
որն ավարտվում է յոթ օր յոթ գիշեր հարսանիքով,
երկնքից երեք խնձոր կընկնի,
և այդ խնձորներից ես բաժին չեմ հանի ոչ ոքի,
քանի որ պատմողը ես էի, հնարողն էլ,
և լսողներ չկային…
այնինչ պատմածս հեքիաթ չէր:

 

ԱՐԵՎՆ ԱՅՍ ԳԻՇԵՐ ԻՆՁ ՀՅՈՒՐ ԷՐ

Այսօր արևը քնելու է բարձիս…
առավոտյան կհամբուրեմ քնկոտ աչքերը,
կուղարկեմ երկինք:

***
Գիտե՞ք՝ ոնց է քնում արևը.
անշշուկ.
երբ գիշերը բացեցի աչքերս,
տեսա՝ ոնց է արթուն ինձ հսկում,
բացել էի լայն թևերս,
ու նա ինձ էր նայում,
ինչպես ես՝ ցերեկը իրեն՝
կկոցած աչքերով,
ժպտուն,
դու տեսա՞ր թևելս
երազում,
արև՜ս,
իսկ դու ինձ չէիր հավատում:

***
Արևը բարուրվել է ինքն իրեն,
ձեռքը դրել է գլխի տակ, անուշ մշշոցով քնել է.
կեսգիշեր է.
բարձերիս հրդեհ է:

***
Բարձս կիսեցի արևի հետ.
կծնվեն նրանից հղացած տողերս՝
մորեգույն շուրթերով
և պայծառ,
ինչպես նրա աչքերը՝
հակինթ:

Հասմիկ ՍԱՐԳՍՅԱՆ

Spread the love
  • 109
    Shares

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.