Նոր զարգացումներ հրամանատարի կողմից պարբերաբար նվաստացումների ենթարկված զինվորի ինքնասպանության գործով

- in Իրավունք
Zinvor

Վերաքննիչ քրեական դատարանում Տ. Սահակյան, Ս. Համբարձումյան, Ս. Մարաբյան կազմով ավարտվեց Նարեկ Չ.-ի գործով բերված վերաքննիչ բողոքների քննությունը:

Գործը քննվել է Սյունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանում Նապոլեոն Օհանյանի նախագահությամբ:

Նարեկ Չ.-ին մեղադրանք էր առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով հրթիռային հաշվարկի հրամանատար, կոչումով՝ շարքային, զորամասում զինվորական ծառայության պարտականությունները կատարելու կապակցությամբ պարբերաբար վիրավորանք է հասցրել իր նկատմամբ ստորադաս հանդիսացող, իր ղեկավարած հաշվարկի պարտադիր ժամկետային զինծառայող, շարքային Սևակ Հ.-ին:

Ըստ մեղադրանքի՝ 2016 թվականի հունվարի սկզբից մինչև մարտի 24-ն ընկած ժամանակահատվածում Նարեկ Չ.-ն պարբերաբար անհարկի կշտամբել ու դիտողություններ է արել շարքային Սևակ Հ.-ին, հանձնարարել է կատարել զինվորական ծառայության պարտականություններից չբխող, զինվորի համար տհաճ աշխատանքներ՝ հանձնարարել է իր փոխարեն ստանալ ու տեղափոխել իր զինվորական հանդերձանքի պարագաները, հարդարել իր անկողինը, իր փոխարեն և ընդհանրապես՝ սահմանվածից դուրս կատարել մաքրության աշխատանքներ, Սևակ Հ.-ի կամքին հակառակ նրա ձեռքից վերցրել և օգտագործել է նրա բջջային հեռախոսը՝ այդ բոլոր գործողություններով, անընդհատ հնչեցվող հայհոյական արտահայտություններով, ըստ մեղադրանքի, Նարեկ Չ.-ն անպարկեշտ կերպով ստորացրել է զինվորի պատիվն ու արժանապատվությունը:

Մասնավորապես, ըստ մեղադրանքի՝ 2016 թվականի մարտի 21-ին, ժամը 21-ն անց 30-ի սահմաններում երեկոյան անվանականչին լինելով վաշտի հերթապահ, Նարեկ Չ.-ն, մոռանալով շարահրապարակ տանել երեկոյան անվանականչի մատյանը, շարքային Սևակ Հ.-ին հանձնարարել է գնալ ու զորանոցից բերել այն, իսկ երբ վերջինս ուշացել է, շարքում մյուս զինծառայողների ներկայությամբ ասել է. «Էդ գ…-ն ի՞նչ էղավ»: Սևակի վերադառնալուց հետո նորից նրան սեռական բնույթի հայհոյանք է տվել ու ավելացրել է. «Հո դեմ չեղա՞ր պալկային»:

Բացի այդ, 2016 թվականի մարտի 16-ին, «Քուն» հրամանից հետո զորամասի ննջարանում, գտնվելով ալկոհոլի ազդեցության տակ, Նարեկ Չ.-ն բռնություն է գործադրել իր նկատմամբ ստորադաս հանդիսացող Սևակ Հ.-ի նկատմամբ՝ ապտակներ է հասցրել մահճակալին պառկած զինվորին, կսմթել ու երկու կտտոց է հասցրել ու պահանջել. «Ա՛յ, գ…, հլը տուր հեռախոսդ»…

Պարբերաբար նման վերաբերմունքի արժանանալով և գտնվելով հոգեկան լարված, տառապագին ու ընկճված վիճակում, 2016 թվականի մարտի 24-ին, ժամը 9-ն անց 10 րոպեի սահմաններում շարքային Սևակ Հ.-ն զորամասի հրաձգարանում ինքն իր վրա կրակոց արձակելով՝ կատարել է ինքնասպանություն:

Նարեկ Չ.-ն իրեն մեղավոր չի ճանաչել զինվորին ինքնասպանության հասցնելու և մյուս մեղադրանքներում:

Ըստ ամբաստանյալի՝ ինքը եղել է Սևակի միակ ընկերը: Որպես ընկերներ՝ իրար հետ կատակներ են արել, բայց ինքը Սևակին չի նվաստացրել, չի հայհոյել, նրա նկատմամբ բռնություն չի գործադրել:

Նարեկ Չ.-ն ենթադրություն է արել, թե շարքային Սևակ Հ.-ն ոչ թե ինքնասպանություն է գործել, այլ զենքի հետ առաջացած խնդիրների պատճառով է մահացել, Սևակն ինքնասպանություն գործելու մտադրություն չի ունեցել: Նա իր նոթատետրում գրառումներ է կատարել ծառայությունից հետո ունեցած բազմաթիվ ծրագրերի մասին…

Դատարանը եզրակացրել է, որ Նարեկ Չ.-ի դատաքննական ցուցմունքն արժանահավատ չէ:

Զինվորի նկատմամբ կիրառված բռնության որոշ դրվագներով Նարեկ Չ.-ի քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով:

Նարեկ Չ.-ն մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 110 հոդվածի 2-րդ մասով, 358.1 հոդվածի 1-ին մասով, 358.1 հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և վերջին հաշվով դատապարտվել է 4 տարի 3 ամիս 5 օր ազատազրկման:

Պատժի սկիզբը կհաշվվի Նարեկ Չ.-ին փաստացի կալանքի տակ առնելու պահից:

Այս դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք էր բերել մեղադրողը՝ պահանջելով խստացնել պատիժը՝ Նարեկ Չ.-ին դատապարտել վերջին հաշվով 6 տարի 3 ամիս 5 օր ազատազրկման:

Դատավճիռը բողոքարկել էին նաև Նարեկ Չ.-ի շահերի պաշտպանները՝ պահանջելով արդարացնել նրան կամ դատավճիռը բեկանել, գործն ուղարկել առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության:

Այս գործով ամբաստանյալի շահերի պաշտպանների հետ համակարծիք էր նաև Սևակ Հ.-ի մայրը, ով վերաքննիչ դատարանում ստանձնելով տուժողի իրավահաջորդի կարգավիճակը, գրավոր դիմումներով պնդել է, թե իր կարծիքով՝ Նարեկ Չ.-ն իր որդուն ինքնասպանության հասցնողը չէ, բացի այդ՝ հնարավոր է, որ իր որդին ոչ թե ինքնասպան է եղել, այլ նրան սպանել են…

Ըստ պաշտպանական կողմի՝ նախաքննական մարմինը այս գործով կենտրոնացել է մեկ՝ ինքնասպանության վարկածի վրա: Մինչդեռ եթե երիտասարդը 2016 թվականի սկզբին հեռահար ծրագրեր է կազմել 2017-2018 թվականների համար, եթե զինվորը դեպքին նախորդած գիշերը հոր հետ հեռախոսազրույցում սննդամթերք ու հիգիենայի պարագաներ է ուզել, արդյո՞ք նա ցանկություն կունենար ինքնասպան լինելու: Հոր հետ գիշերային հեռախոսազրույցից, առավոտյան վաղ սափրվելուց, իր հիգիենայով զբաղվելուց հետո՝ մի քանի ժամվա ընթացքում ի՞նչ պիտի տեղի ունենար, որ երիտասարդը չկարողանար հաղթահարել ու վերջ տար կյանքին:

Նոթատետրում կատարած գրառումներում Սևակն ինքն իրենից պահանջել է. «Դառնալ ավելի աշխատասեր… Թքել հոգնած լինելու վրա… Դառնալ ավելի պատասխանատու… Չուշանալ… »: Գրառումներում Սևակը «խոսել» է իր հետ, ինքն իրեն առաջադրանքներ է տվել. «Ինչքան կարող ես՝ աշխատիր քո վրա… քո մարմնի վրա… Շատ վատ բնավորություն ունես… Քեզ փոխի, որ իսկական տղամարդ դառնաս… Շուտ զարթնիր… Գործերդ շուտ ավարտիր… Ամեն օր մաքրիր կոշիկներդ, ֆիզիկապես ու մտավոր զարգացիր… Կամքիդ ուժն արթնացրու… Լվա մայկեդ ու տրուսիկդ… Երկու ամսում շարայինդ դզի, բանակը քեզ կտա կամք…»:

Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ վերաքննիչ դատարանը բողոքների քննության ընթացքում անցել էր վերաքննության, դատարան էր հրավիրել դատական հոգեբույժին, դատական բժշկին ու հոգեբանին, որոնք պնդեցին իրենց տված եզրակացությունը:

Վերաքննիչ քրեական դատարանն արձանագրել է, որ առաջին ատյանի դատարանը դատավճռի հիմքում չպետք է դներ ապացույցներ, որոնք դատաքննության ընթացքում չեն հետազոտվել: Պաշտպանական կողմը հնարավորություն չի ունեցել այդ ապացույցները տեսնելու և իր դիրքորոշումն արտահայտելու, հետևաբար՝ դրանք չէին կարող դրվել Նարեկ Չ.-ի մեղադրանքը հիմնավորող ապացույցների շարքում: Մասնավորապես, այդ ապացույցներից են՝ Սևակ Հ.-ին ամրակցված զենքը, դեպքի վայրում հայտնաբերված սաղավարտը, զրահաբաճկոնը, տուժողի մյուս հագուստները, հագուստի գրպաններում եղած իրերը…

Վերաքննիչ դատարանն արձանագրել է նաև, որ պարզաբանված չէ՝ ի՞նչ փամփուշտով է կրակված Սևակ Հ.-ի վրա, եթե նրան հրաձգարանում տրամադրված 9 փամփուշտներն էլ եղել են դեպքի վայրում:

Վերաքննիչ քրեական դատարանը եկել է եզրահանգման, որ առաջին ատյանի դատարանում այս գործի քննության ժամանակ թույլ են տրվել քրեադատավարական օրենքի այնպիսի էական խախտումներ, որոնք խոչընդոտել են գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ ու օբյեկտիվ բացահայտմանը, ազդել են գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա:

Ըստ վերաքննիչ դատարանի՝ գործում կան չպարզաբանված հանգամանքներ, մասնավորապես՝ ինչպիսի՞ն է եղել Սևակ Հ.-ի դիրքը վնասվածք ստանալու պահին, կրակոցն ընդհո՞ւպ է եղել, թե՞ ոչ… Պաշտպանական կողմի մատնանշած 17 վկաները ենթակա են դատակոչվելու և հարցաքննվելու, ինչը հնարավոր է գործն ամբողջ ծավալով քննելու ընթացքում:

Վերաքննիչ քրեական դատարանը որոշեց՝ ամբաստանյալի շահերի պաշտպաններ Վ. Հովհաննիսյանի ու Ժ. Պետրոսյանի բողոքը բավարարել, Սյունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռը բեկանել, գործն ուղարկել նույն առաջին ատյանի դատարան՝ այլ կազմով նոր քննության: Նարեկ Չ.-ի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ ստորագրություն չհեռանալու մասին, պահպանվել է: