ԲՀԿ նախկին պատգամավոր, տնտեսագետ Վարդան Բոստանջյանը, խոսելով գազի գնի թանկացման Գազպրոմ Արմենիայի հայտի մասին, նշել է, որ Հայաստանը անորոշ կեցվածք ունի ՌԴ հանդեպ, եւ այդ պատճառով Ռուսաստանն ունի այդպիսի տրամադրություն:

Հարգարժան տնտեսագետը արտահայտում է հետաքրքիր դիտարկում, առաջացնելով հարց, թե ո՞րն է Մոսկվայի հանդեպ այն կեցվածքը, որը պետք է Հայաստանի հանդեպ բերի գազի այսպես ասած մեղմ գնի: Բանն այն է, որ Մոսկվան անցնող առնվազն երկու տասնամյակի ընթացքում Հայաստանի համար գազի գինը բարձրացրել է պարբերաբար: Օրինակ, այդ սպառնալից որոշումը կայացվեց Մոսկվայի հետ հարաբերությունների միակ ու անփոխարինելի մասնագետ դիտարկվող Ռոբերտ Քոչարյանի նախագահության շրջանում՝ 2006 թվականին: Հայկական կողմը թանկացումը մեղմելու համար Հրազդանի 5-րդ բլոկը վաճառեց Գազպրոմին, հետո այդ փողի կեսից ավելիով սուբսիդավորեց թանկացված գազի գինը, փաստորեն վերադարձնելով նույն Գազպրոմին:

 

Զուգահեռ, այդ տարիներին գրեթե հավասար բաժնեմասով ստեղծված Հայռուսգազարդում քայլ առ քայլ ավելանում էր Գազպրոմի բաժինը, եւ անգամ ռուսական ընկերության հաշվեկշռին փոխանցվեց Հայաստան-Իրան գազամուղը:

Միայն այդ ամենի դիմաց Մոսկվան համաձայնեց երեք տարի չթանկացնել գազը: Երեք տարի անց դարձյալ եղավ քայլ առ քայլ թանկացում, իսկ 2011 թվականից Հայաստանը խնդրեց Գազպրոմին լռել երկու տարի, մինչեւ անցնի 2012-13 ընտրական փուլը: Հետո պարզեց, որ Հայաստանը կուտակել է 300 միիոն դոլարի պարտք՝ ՌԴ լռության դիմաց, որի փոխարեն էլ Հայռուսգազարդի վերջին 20 տոկոսը տրվեց Ռուսաստանին:

Եվ ուրեմն, ո՞րն է այդ «որոշակի» կեցվածքը, ըստ Վարդան Բոստանջյանի, որ Երեւանը հիմա չի դրսեւորում եւ բերում է թանկացման ռիսկի:

Բանն այն է, որ 2013 թվականին տեղի ունեցավ Հայաստանի նախորդ երկու տասնամյակի գազային ոդիսականի խայտառակ ավարտը՝ Գազպրոմի հետ պայմանագրի տեսքով, որ կնքվեց 2013 թվականի դեկտեմբերին: Դրանով դե ֆակտո Գազպրոմին հանձնվեց ամբողջ Հայաստանը:

Այդ հանձնումը խորհրդարանում տեղի ունեցավ զարմանալի իրավիճակում: Պատգամավոր Զարուհի Փոստանջյանը վերցրեց քվեարկության քարտերը: Մեծամասնություն ՀՀԿ-ն որոշեց քվեարկել ձեռքով՝ պայմանագիրը վավերացնելիս: Բայց դահլիճում չկար այնքան ՀՀԿ-ական, որ բավարարեր վավերացման քվեարկության համար, եթե ընդդիմությունից չմիանար ոչ ոք: Ընդդիմությունը չմիացավ քվեարկությանը, ուղիղ կերպով, բայց միացավ անուղղակի: ԲՀԿ-ն եւ ՀԱԿ-ը իբրեւ թե ի նշան բողոքի լքեցին դահիլիճը, իբրեւ թե կոշտ քննադատելով պայմանագիրն ու ՀՀԿ պահվածքը:

Իրականում, ՀՀԿ-ին թողեցին իր քվեարկության հետ մենակ, որպեսզի ձեռքով քվեարկության ժամանակ այլոց փոխարեն քվեարկելու հնարավորություն չունեցող ՀՀԿ-ն ձեռքերը հաշվելու հարցում ազատ լիներ: Այդպիսով, բոլորը մասնակից դարձան այդ ակտին:

Ներկայում Հայաստանը դրել է Ռուսաստանի հետ հարաբերության վերբեռնման խնդիր, որի հիմքում հռչակվել է ինքնիշխանությունը, միմյանց ներքին գործին չմիջամտելու հանգամանքը: Իհարկե, թե Հայաստանում, թե Ռուսաստանում դա խորթ է շատ ականջների, այն պարագայում, երբ տարիներ շարունակ Հայաստանի դիրքը եղել է շատ որոշակի: Այդ իսկ պատճառով էլ խիստ որոշակի է եղել խայտառակությունը, որի համար վճարել է Հայաստանը, իսկ այսպես ասած կոմիսիոն տոկոսները գնացել են քաղաքական կոնկրետ ուղղություններով:

Լուսանկարում` 2013-ի դեկտեմբերի 23-ի ակցիան ԱԺ մոտ. այդ օրը ԱԺ-ն վավերացրեց գազային համաձայնագիրը.

Spread the love
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •