Հայաստանում խորհրդարանական համակարգը դեռևս կայացման փուլում է

- in Կարծիք

Մայիսի 16-ի ասուլիսում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն անդրադառնալով Հայաստանում սահմանադրական փոփոխության թեմային, հնարավոր համարեց, որ Սահմանադրության լայն փոփոխությունը տեղի ունենա 2023 թվականի խորհրդարանի ընտրությանը զուգահեռ:

Պետք է նկատել, որ այդ մասին հայտարարությունն առաջին անգամ չէ և ամիսներ առաջ վարչապետ Փաշինյանը Հանրային հեռուստաընկերությանը տված իր հարցազրույցում ևս խոսել էր դրա հնարավորության մասին: Այլ կերպ ասած, հնարավոր է դիտվում խորհրդարանի հաջորդ ընտրությունն էլ ներկայիս Սահմանադրության պայմաններում անցկացնելու հնարավորութունը կամ հավանականությունը: Իրավիճակն այստեղ հարաբերական է:

Մի կողմից այն, որ հեղափոխությունից հինգ տարի անց փաստորեն տեղի է ունենալու ևս մի նոր ընտրություն հին Սահմանադրությամբ, մյուս կողմից՝ Սահմանադրությունն անշուշտ այն փաստաթուղթն է, որի փոփոխությունը պետք է իրականացվի առավելագույն երկարաժամկետ տրամաբանությամբ և էֆեկտիվությամբ, ըստ այդմ հետհեղափոխական ժամանակաշրջանը իր ամբողջ հակասականությամբ և զգայականությամբ հանդերձ ամենևին լավագույն միջավայրը չէ սահմանադրական այնպիսի լուծումների համար, որոնք լինեն իսկապես պետական երկարաժամկետ զարգացման իրավա-քաղաքական ուղենիշներ, ոչ թե քաղաքական գործիք այս կամ այն խմբի ձեռքին կամ այս կամ այն խմբի դեմ: Եվ այդ իմաստով, իհարկե ցանկալի է, որ Հայաստանը հնարավորինս արագ հաղթահարի սահմանադրական այն խնդիրներն ու բացերը, որ եղել են նախկին Սահմանադրության մեջ՝ հենց այն նկատառումով, որ դրանք եղել են նախկին իշխանության համար քաղաքական գործիքակազմի տարրեր, մյուս կողմից անշուշտ գլխավոր նպատակը պետք է լինի ոչ թե հին Սահմանադրությունը փոխելը, այլ նորը ունենալը: Այսինքն, ոչ թե այն է, որ ինչ որ բան պետք է այլևս չլինի, այլ այն, թե հատկապես ինչ պետք է լինի դրա փոխարեն: Որ ևս հինգ տարի անց մենք դարձյալ չկանգնենք այդ ինչ որ բանը չլինելու մարտահրավերի առաջ:

Այդ իմաստով, խորհրդարանի գալիք ընտրությանն ընդառաջ հույժ կարևոր է Ընտրական և դատական օրենսդրության առավելագույն վերափոխումը, որը թույլ կտա զգալիորեն փոխել ընտրական միջավայրը, որի խնդիրները 2018-ի դեկտեմբերին չեզոքացվել էին առավելապես հեղափոխական ալիքի ազդեցությամբ: Մինչդեռ, 2023 թվականին այդ ալիքը ոչ միայն կարող է չլինել, այլ չպետք է լինի, որովհետև հակառակ պարագայում դա կարող է դիտարկվել հենց հեղափոխության էական բացթողումներից մեկը՝ երբ հաջորդ ընտրությանը դարձյալ կարիք լինի ընտրական արատները զսպել կամ արգելակել ոչ թե օրենքի ինստիտուցիոնալ ուժող, այլ հեղափոխական ալիքով:  Ինչ վերաբերում  Սահմանադրությամբ ամրագրված կայուն մեծամասնության հանգամանքին, աա ընդհանուր պառլամենտարիզմի ոգու հետ դրա ոչ այնքան համադրելիությամբ հանդերձ, անհրաժեշտ է թերևս նկատի ունենալ հանգամանքը, որ Հայաստանում խորհրդարանական համակարգը դեռևս կայացման փուլում է և հայաստանյան ներքաղաքական իրողությունների պայմաններում կայուն մեծամասնության հանգամանքը այդուհանդերձ առնվազն քննարկելի է, որպես որոշակի հնարավոր խորքային խնդիրների և անգամ արտաքին ազդեցության ռիսկերի նվազեցման հնարավորություն:

Հավանեցիք, տարածեք սոցցանցերում ...

Facebook Comments