ԱՄՆ փոխպետքարտուղար Օ՛Բրայանի Բաքու այցի հաջորդ օրն իշխանական մամուլը «սենսացիա» որակեց Ադրբեջան-Հայաստան-Թուրքիա հաղորդակցության հաստատման մասին նրա մոտեցումները:
Երկու օր անց նույն լրատվամիջոցը գրում է, որ Միացյալ Նահանգների «դիրքորոշումը կասկածների տեղիք է տալիս», եւ մասնավորեցնում, թե Վաշինգտոնը «փաստացի Ադրբեջանին մղում է Ռուսաստանի եւ Չինաստանի հետ ապրանքաշրջանառության դադարեցման, բայց փոխարենը նոր շուկա չի առաջարկում»:
Երկու օրում հասկացվում է, Ալիեւ-Օ՛Բրայան բանակցություններում «միջին միջանցքի հարավային երթուղու» հայաստանյան հատվածի իրավական ռեժիմի թեման առանցքային է եղել: Ըստ երեւույթի, ամերիկյան կողմի տեսակետն այն է, որ այդ հատվածում հաղորդակցությունը եւ բեռնափոխադրումները պետք է իրականացվեն Հայաստանի իրավազորության ներքում, նրա ազգային օրենսդրության սահմանված ընթացակարգերով:
Իշխանական լրատվամիջոցի հեղինակը, մինչդեռ, պտտում է հին ձայնասկավառակը եւ հիշեցնում, որ նոյեմբերի 9-ի եռակողմ փաստաթղթի 9-րդ կետով Հայաստանը «պարտավորված է ապահովել Ադրբեջանից Նախիջեւան անխոչընդոտ հաղորդակցությունը, որի անվտանգությունը կապահովի Ռուսաստանը, բայց քանի որ Երեւանը համառորեն հրաժարվում է, Ադրբեջանը որոշել է Իրանի տարածքով «բարեկամության ճանապարհ» կառուցել։
Անցյալ տարվա դեկտեմբերի 6-ին, Օ՛Բրայանի Բաքու այցից մի քանի ժամ առաջ Ալիեւը հայտարարել է, որ Ադրբեջան-Իրան ուղեանցումը կծառայի նաեւ Ռուսաստան-Իրան հաղորդակցությանը եւ տարակուսանք հայտնել, թե այդ նախագիծն ինչու՞ է անհանգստացնում Վաշինգտոնին: Երեւում է, փոխպետքարտուղար Օ՛Բրայանը վերստին անդրադարձել է այդ խնդրին:
Ամեն դեպքում զգացվում է, որ Ալիեւ-Օ՛Բրայան բանակցություններին Մոսկվա-Բաքու շփում է հաջորդել: Ընդ որում՝ բավական ազդեցիկ մակարդակով եւ Ալիեւի աշխատակազմից մամուլին հրահանգվել է «չոգեւորվել Օ՛Բրայանի «սենսացիոն» առաջարկներով»: Իսկ երբ թեման մամուլում «խցանվում» եւ հին նարատիվները վերաշրջանառվում են, պետք է հասկանալ, որ Մոսկվայից Ալիեւի «կոշտուկը տրորել են»:
Այս եզրակացության օգտին է խոսում նաեւ ՆԱՏՕ-ի գագաթաժողովի նկատմամբ Բաքվի իշխանական քարոզչության ակնհայտ զգուշավորությունը: Առ այս պահն Ադրբեջանը պաշտոնապես չի հաստատել արտգործնախարար Բայրամովի Վաշինգտոն ուղեւորությունը: Տեղեկատվությունը կառուցված է այն մատրիցայով, որ Վրաստանը եւ Հայաստանը կմասնակցեն ՆԱՏՕ-ի գործընկեր երկրների արտգործանախարարների հանդիպմանը, որին «հրավիրված է նաեւ Ադրբեջանը»:
Դա նշանակում է, որ Ալիեւը դեռեւս վերջնական որոշում չի ընդունել: Մինչդեռ ԱՄՆ պետական դեպարտամենտը հույս ունի, որ այդ միջոցառման շրջանակներում Հայաստանի եւ Ադրբեջանի արտգործնախարարները «կքննարկեն խաղաղության հաստատման եւ տարածաշրջանային համագործակցության հարցերը»:
Ալիեւն, իհարկե, Միրզոյան-Բայրամով վաշինգտոնյան հանդիպումից խուսափելու սկզբունքային պատճառ ունի: Հայաստանի հետ իրավական ուժ ունեցող որեւէ փաստաթղթի ստորագրման հարցում նա չի շտապում: ԱՄՆ-ում ներքաղաքական իրավիճակը, մեղմ ասած, չափազանց անկայուն է: Բաքուն Թրամփի հաղթանակի հետ մեծ հույսեր է կապում: Բայց, երեւի, չէր խանգարի «հաճելին օգտակարի հետ համատեղել» եւ ՆԱՏՕ-ի հրավերի մերժումը Մոսկվային մատուցել որպես «հավատարմության եւս մեկ վկայություն»:
Խնդիրն այն է, թե դրանից ի՞նչ է շահում Ռուսաստանը: Ալիեւի նպատակադրվածությունը հասկանալի է՝ պաուզա պահել, արհեստական խոչընդոտներ հարուցել, ներգրավել Թուրքիային, Կենտրոնական Ասիայի թուրքախոս երկրներին՝ Միացյալ Նահանգներին եւ Եվրամիությանը համոզելու, որ Հայաստանի տարածքով հաղորդակցության ռեժիմը «պետք է փոխադարձաբար համաձայնեցված լինի»: Այս համատեքստում «Իվանի» զանգն ի՞նչ սպառնալիքներ է պարունակում:
Բաց մի թողեք
Ալիևի անհավատալի արկածներն Իտալիայում՝ ոչ միայն որպես Ադրբեջանի նախագահ, այլև՝ ՌԴ նախագահի «լիազոր ներկայացուցիչ»
Մոսկվան Ադրբեջանի եւ Թուրքիայի հետ որեւէ «ոչ պակաս ընդգրկուն» պայմանավորվածությամբ չի հարվածի «թիկունքից»
«Դիմադրության» շարժման «սրբազան» շարունակությունը․ առաջիկա հավաքին իրական շահառուները դուրս կգա՞ն «փարդի հետևից»