ԵՄ լիբերալների ղեկավարը կոչ է անում պահպանողականներին հեռու մնալ ծայրահեղ աջերից՝ ընտրական կարևոր տարվան ընդառաջ

Եվրոպական խորհրդարանի լիբերալները որևէ թեկնածուի աջակցելու հարցը պայմանավորում են կոալիցիոն մանրամասն համաձայնագրի առկայությամբ։

ԲՐՅՈՒՍԵԼ․ Եվրոպայի երեք հիմնական քաղաքական խմբավորումները պետք է համաձայնության գան՝ ծայրահեղ աջերին իշխանությունից հեռու պահելու համար։ Այս մասին հայտնել է Եվրոպական խորհրդարանում լիբերալ «Վերականգնենք Եվրոպան» (Renew Europe) խմբակցության ղեկավարը՝ նկատի ունենալով ընտրական այն տարին, որը կարող է վերափոխել ԵՄ-ն։

«Ես խորապես համոզված եմ, որ, զուտ գործնական տեսանկյունից, ոչ ոք իրեն թույլ տալ չի կարող թուլացնել կոալիցիան, քանի որ սա միակ ճանապարհն է՝ մեր քաղաքացիների համար ավելի հավակնոտ և ուժեղ Եվրոպա կառուցելու», — ասել է Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի մերձավոր դաշնակից Վալերի Հայերը՝ հավելելով, որ «այլ ելք չկա»։

Քանի որ 2024 թվականի ԵՄ ընտրությունների արդյունքում Եվրախորհրդարանում քաղաքական կշիռը թեքվեց դեպի աջ, պահպանողական «Եվրոպական ժողովրդական կուսակցությունը» (ԵԺԿ)՝ խորհրդարանի ամենամեծ քաղաքական ուժը, սկսեց օրենսդրական նախաձեռնություններն առաջ մղել աջ և ծայրահեղ աջ խմբավորումների հետ համագործակցությամբ։ Սա զայրացրեց նրա ավանդական դաշնակիցներին՝ լիբերալներին և սոցիալ-դեմոկրատներին։ Հայերը նշել է, որ 2029 թվականին կայանալիք ԵՄ հաջորդ ընտրություններին ընդառաջ՝ «Վերականգնենք Եվրոպան» խմբակցության առաջնահերթությունը կենտրոնամետ դաշինքի վերականգնումն է։

Հինգշաբթի օրը՝ առաջնորդների գագաթնաժողովին ընդառաջ, ԵՄ լիբերալների հավաքից հետո հեռախոսազրույցի ընթացքում Հայերը նշեց, որ «եվրոպացիների համար արդյունքներ ապահովելու նպատակով մեզ անհրաժեշտ է կենտրոնամետ ուժերի վրա հիմնված հզոր եվրոպական հարթակ»։ Այն պետք է կենտրոնանա այնպիսի հարցերի վրա, ինչպիսիք են մրցունակությունը, պաշտպանությունը, կլիմայի փոփոխությունը և ածխածնազերծումը։ Սա հատկապես կարևոր է հաշվի առնելով, որ ԵՄ խոշոր երկրներում սպասվում են ազգային ընտրություններ՝ այդ թվում Իսպանիայում՝ նոյեմբերին, իսկ Իտալիայում, Ֆրանսիայում և Լեհաստանում՝ 2027 թվականին։ «Մենք պետք է պատրաստ լինենք ընտրությունների այս նոր փուլին»։

Կենտրոնամետ մեծամասնությունն ամրապնդելու համար Հայերը ցանկանում է, որ երեք քաղաքական խմբերը մանրամասն կոալիցիոն համաձայնագիր կնքեն։ Ընթացիկ մանդատի առաջին կեսի ընթացքում Եվրոպական ժողովրդական կուսակցությունը (ԵԺԿ) հիմնականում քվեարկել է իր կենտրոնամետ դաշնակիցների հետ միասին, սակայն երբեմն դիմել է աջ ուժերին՝ օրենքներ ընդունելու համար, երբ ավանդական գործընկերների հետ տարաձայնությունները հնարավոր չի եղել հաղթահարել։

Հայերը հայտարարեց, որ «Renew»-ը (Եվրոպայի լիբերալների և դեմոկրատների խումբը) չի աջակցի Եվրախորհրդարանի նախագահի որևէ թեկնածուի, քանի դեռ ձեռք չի բերվել մանրամասն կոալիցիոն համաձայնագիր։ «Մեծամասնությանը նախ ծրագիր է պետք, ապա՝ նախագահ։ Ուստի, նախքան ղեկավար պաշտոնների շուրջ պայմանավորվելը, մեզ անհրաժեշտ է կոալիցիոն համաձայնագիր. առանց կոալիցիոն համաձայնագրի՝ ղեկավար կազմի շուրջ պայմանավորվածություն նույնպես չի լինի»։

Սա կարող է ԵԺԿ-ին ստիպել նստել բանակցությունների սեղանի շուրջ, քանի որ պահպանողականները ցանկանում են հունվարին ապահովել Ռոբերտա Մեցոլայի վերընտրումը երրորդ ժամկետով։ Այնուամենայնիվ, նախկինում ԵԺԿ-ն խուսափել է մանրամասն կոալիցիոն համաձայնագրեր ստորագրելուց։

Հայերը, ինչպես նաև Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության (ԵԺԿ) առաջնորդ Մանֆրեդ Վեբերը և «Սոցիալիստներ և դեմոկրատներ» խմբակցության ղեկավար Իրատչե Գարսիան արդեն ստորագրել են երկու էջանոց համաձայնագիր՝ 2024 թ. ԵՄ ընտրություններից հետո միմյանց հետ համագործակցելու վերաբերյալ, սակայն ԵԺԿ-ն, այնուամենայնիվ, օրենքների ընդունման հարցում քվեարկել է ծայրահեղ աջ խմբավորումների հետ միասին։

Սա կանխելու համար Հայերը ցանկանում է, որ ոչ միայն խմբակցությունների ղեկավարները, այլև դրանց բոլոր «առանցքային անդամները»՝ ներառյալ փոխնախագահները, խմբակցությունների կարգապահության պատասխանատուները (whips) և համակարգողները, մասնակցեն բանակցություններին և հավանություն տան համաձայնագրին։

«Ես ուզում եմ, որ մենք շատ կոնկրետ լինենք. ցանկանում եմ միջնաժամկետ համաձայնագիր, որը մեզ կպարտավորեցնի արդյունքներ ապահովել բյուջեի, IAA-ի (օրինակ՝ «Եվրոպական ընկերությունների»՝ EU Inc.-ի համատեքստում) հարցերում»։ Խոսքը վերաբերում է «Արդյունաբերական արագացուցիչի մասին ակտին» (Industrial Accelerator Act՝ առաջարկ, որի նպատակն է պետական ​​գնումներն ու սուբսիդիաներն ուղղել դեպի եվրոպական արտադրողները) և սկսնակ ձեռնարկությունների (ստարտափների) համար միասնական կանոնակարգ սահմանելու ծրագրին։

Նա նաև ցանկանում է, որ ծայրահեղ աջերը բացառվեն Խորհրդարանում ազդեցիկ պաշտոններ զբաղեցնելուց, այդ թվում՝ փոխնախագահի պաշտոններից։

Հայերը նշեց, որ կենտրոնամետ ուժերի առաջնորդներն «արդեն քննարկել են» համաձայնագիրը՝ վստահություն հայտնելով, որ այն կարող է առաջ շարժվել։ Գարսիան հայտարարել է, որ պատրաստ է բանակցել Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության (ԵԺԿ) հետ՝ համաձայնության հասնելու համար, թեև Վեբերը հրապարակավ չի մեկնաբանել այդ գաղափարը։

Հայերը ցանկանում է, որ Խորհրդարանի նախագահի ցանկացած թեկնածու ակտիվորեն ներգրավված լինի գործընթացներում՝ ապահովելու կենտրոնամետ ուժերի միասնությունը, քանի որ «չի կարելի ասել՝ ես ընտրվել եմ, իսկ հետո անտեսել մեծամասնությանն ու այն մարդկանց, ովքեր ինձ ընտրել են»։ Մեցոլան նշում է, որ պետք է ներկայացնի ամբողջ Խորհրդարանը, սակայն նախապատվությունը տալիս է այնպիսի մեծամասնություններին, որոնք ձևավորվում են «կենտրոնից դեպի դուրս»։

Հայերը նաև ցանկանում է, որ եվրահանձնակատարները նոր օրենքներ առաջարկելուց առաջ «միավորեն քաղաքական խմբերին»՝ նպատակ ունենալով ապահովել «նախնական քննարկում և նախնական համաձայնություն»։

Պատասխանելով այն հարցին, թե արդյոք վստահում է Վեբերին՝ պայմանավորվածությունները կատարելու հարցում, Հայերն ասաց, որ նրանք «ամեն օր միասին են աշխատում», և որ ցանկացած պայմանավորվածություն «պետք է ձեռք բերվի արդար և անկեղծ ճանապարհով»։

Ինչ վերաբերում է սոցիալիստներին, ապա նա կոչ արեց նրանց՝ բանակցություններում լինել «կառուցողական»։