02/06/2026

EU – Armenia

Կլիմայի փոփոխություն. Ինչպե՞ս են ջերմային ալիքները ազդում հղիությունների վրա ամբողջ Եվրոպայում

Քանի որ ջերմային ալիքները դառնում են ավելի հաճախակի և ինտենսիվ, հղի մարդիկ բախվում են զգալի հետևանքների։ Բայց արդյո՞ք նրանք բոլորը հավասարապես ռիսկի տակ են։

Եվրոպան մայիսի վերջին շաբաթում ապրեց «աննախադեպ և պատմական» ջերմային ալիք, որի ընթացքում մայրցամաքի որոշ մասերում ջերմաստիճանը հասավ տարվա այս ժամանակահատվածի միջին ցուցանիշից մոտ 10-15°C-ով բարձր։

Օրինակ՝ Պորտուգալիայի կենտրոնական Մորա քաղաքում մայիսի 27-ին գրանցվել է ամսվա համար նոր ռեկորդային բարձր՝ 40.3°C ջերմաստիճան։

Նոր ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ հղի մարդիկ և նրանց նորածինները հատկապես խոցելի են բարձր ջերմաստիճանների նկատմամբ, քանի որ ջերմությունը կարևոր շրջակա միջավայրի գործոն է, որը կարող է վաղաժամ ծննդաբերություն առաջացնել։

Հաշվարկվում է, որ ամռանը տեղի ունեցող բոլոր վաղաժամ ծնունդների 1.41%-ը պայմանավորված է ջերմությամբ։

Միջին ջերմության օրերին այս ռիսկը մեծանում է 2.8%-ով, մինչդեռ ծայրահեղ ջերմության օրերին այն հասնում է 3.8%-ի։

Հղիության 37 շաբաթից առաջ ծնված երեխան զգալիորեն ավելի բարձր ռիսկի է ենթարկվում մահացության, ինչպես նաև առողջական բարդությունների, որոնք կարող են ազդել նրա կյանքի մնացած մասի վրա։

«Environment International» գիտական ​​ամսագրում հրապարակված ուսումնասիրությունը վերլուծել է 1979-2019 թվականների ընթացքում 13 երկրների, այդ թվում՝ Էստոնիայի, Իտալիայի և Իսպանիայի 250 քաղաքներում և գյուղերում ամռանը տեղի ունեցած 36.6 միլիոն ծնունդ։

Ո՞ր երկրներն են ամենաշատը և ամենաքիչը տուժում

Վերլուծված եվրոպական երկրների շարքում Իսպանիան գրանցել է ամենաբարձր ցուցանիշը՝ 1080 վաղաժամ ծնունդ մեկ միլիոն բնակչի հաշվով տաք եղանակին, իսկ ամենաշատը տուժել է Լեոն քաղաքը։

Դրան հաջորդում են Իտալիան՝ մեկ միլիոն բնակչի հաշվով 974 վաղաժամ ծնունդով, և Էստոնիան՝ մեկ միլիոն բնակչի հաշվով 814 վաղաժամ ծնունդով։

Ի տարբերություն դրա, Շվեյցարիան ունեցել է վերլուծված բոլոր երկրներից ամենացածր ցուցանիշը՝ մեկ միլիոն բնակչի հաշվով 628 վաղաժամ ծնունդով։

Սակայն շոգը բոլոր կանանց վրա հավասարապես չի ազդում. ուսումնասիրության համաձայն՝ այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են կլիման, սոցիալ-տնտեսական բնութագրերը և առողջապահական ենթակառուցվածքները, կարող են փոխել հղի կանանց խոցելիությունը շոգի նկատմամբ։

Փաստորեն, երիտասարդ միայնակ մայրերը, որոնք ունեն ցածր կրթական մակարդակ և գտնվում են խոցելի սոցիալ-տնտեսական վիճակում, կարող են ավելի մեծ ռիսկի ենթարկվել շոգի պատճառով վաղաժամ ծննդաբերության։

Ամենազգայուն հղիության պատուհանը, որտեղ վաղաժամ ծննդաբերությունն առավել հավանական է, 31-րդ շաբաթից մինչև 40-րդ շաբաթն է։

Ինչպե՞ս է շոգը առաջացնում վաղաժամ ծննդաբերություն

Շոգը կարող է բարձրացնել մարմնի ջերմաստիճանը և առաջացնել արգանդի կծկումներ։

Շոգի պատճառով ջրազրկումը խաթարում է ձեր մարմնում անհրաժեշտ հանքանյութերի, ինչպիսիք են կալցիումը և մագնեզիումը, պատշաճ կոնցենտրացիան պահպանելու գործընթացը և նվազեցնում է արյան հոսքը դեպի ընկերք։

Բացի այդ, շոգը առաջացնում է բորբոքային գործընթացներ և անհավասարակշռություն բջիջներում և հյուսվածքներում թթվածնի ռեակտիվ տեսակների արտադրության և կուտակման միջև, ինչը կարող է վտանգել պտղի զարգացումը և արագացնել արգանդի վզիկի հասունացումը։

Հղի կանայք հատկապես խոցելի են, քանի որ նրանց մարմինը պտղի աճի պատճառով արտադրում է սովորականից ավելի շատ ջերմություն, միաժամանակ նվազեցնելով այդ ջերմությունը ցրելու ունակությունը քաշի ավելացման պատճառով։