04/09/2026

EU – Armenia

Հունգարիան պատրաստվում է վերադառնալ ԵՄ առաջատար հետազոտական ​​ծրագրին

Գիտության և տեխնոլոգիաների նախարար Զոլտան Տանաչը ասել է, որ Հունգարիան վերացրել է «Հորիզոն Եվրոպա» ծրագրի շրջանակներում ԵՄ հետազոտական ​​ֆինանսավորմանը հասանելիության բոլոր իրավական խոչընդոտները։

ՊՐԱՀԱ— Հունգարիան հինգշաբթի օրը հայտարարել է, որ ճիշտ ուղու վրա է վերադառնալու ԵՄ առաջատար հետազոտական ​​ծրագրին՝ «Հորիզոն Եվրոպա»-ին, հնարավոր է՝ ազատելով միլիոնավոր եվրոպական ֆինանսավորում, որը արգելափակված էր նախկին վարչապետ Վիկտոր Օրբանի օրոք։

Հունգարիայի գիտության և տեխնոլոգիաների նախարար Զոլտան Տանաչը ասել է, որ ԵՄ հետազոտական ​​ֆինանսավորմանը հասանելիության բոլոր իրավական խոչընդոտները վերացվել են՝ փոխելով բարձրագույն կրթության կառավարման եղանակը՝ համապատասխանելով Բրյուսելի հետ համաձայնեցված տեխնիկական չափանիշներին։

«Իրավական առումով մենք կրկին վերադարձել ենք», – ասել է Տանաչը՝ ելույթ ունենալով Պրահայում կայացած Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայի արհեստական ​​ինտելեկտի գագաթնաժողովի շրջանակներում։ «Մենք վերակառուցել ենք մեր համալսարանների կառավարումը։ Մենք վերացրել ենք նախկին կառավարության կողմից ստեղծված բոլոր տարօրինակ կառույցները»։

Եվրահանձնաժողովի խոսնակը հայտարարել է, որ Բրյուսելը «դեռ պաշտոնապես չի տեղեկացվել» Հունգարիայի կողմից։

Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենը մայիսի վերջին՝ Հունգարիայի նոր վարչապետ Պետեր Մագյարի հետ հանդիպման ժամանակ, հայտարարեց, որ երկիրը «աստիճանաբար կվերացնի» այսպես կոչված հանրային շահերի հիմնադրամները, որոնք Օրբանի կառավարության կողմից ստեղծված ակտիվների կառավարման հիմնադրամների շարք են՝ բարձրագույն կրթության կառավարման որոշ մասեր վերահսկելու համար։

Այդ հիմնադրամները մտահոգություններ առաջացրին շահերի բախման վերաբերյալ և հանգեցրին ԵՄ-ի 2022 թվականի որոշման՝ Հունգարիային զրկել Եվրոպայի կողմից ֆինանսավորվող բազմաթիվ հետազոտական ​​նախագծերից։

Հունգարիայի՝ ԵՄ-ի 95 միլիարդ եվրո արժողությամբ «Հորիզոն Եվրոպա» հետազոտական ​​ծրագրից դուրս մնալը «հսկայական վնաս հասցրեց», ասաց Տանաչը։ Ֆինանսավորումից օգտվելու ժամկետների մասին հարցին նա պատասխանեց, որ դեռ որոշ «վարչարարական» անելիքներ կան, բայց վստահ է, որ Բրյուսելը տարեվերջին կբացի միջոցները և կմիանա «Հորիզոն Եվրոպա» և «Էրազմուս+» բարձրագույն կրթության ծրագրին։

Ապրիլյան իր ջախջախիչ հաղթանակից ի վեր, մադյարը ձգտում է Հունգարիան վերադարձնել ԵՄ կազմ և օգտվել եվրոպական ֆինանսավորումից, որը մեծապես սպառվել էր Օրբանի գրեթե երկու տասնամյակի իշխանության վերջին փուլում, որը նշանավորվել էր Բրյուսելի հետ բացահայտ կոնֆլիկտով։

Հունգարիան հայտարարել է արհեստական ​​բանականության մեջ մեծ ներդրումներ կատարելու իր նկրտումների մասին, երբ վերականգնվի եվրոպական հետազոտական ​​համագործակցության հասանելիությունը։ «Մենք ցանկանում ենք ստեղծել արհեստական ​​բանականության հարյուրավոր նոր պրոֆեսորական տեղեր, որոնք կարող են իրականացվել միջազգային մակարդակով», – ասել է Տանաչը։