Էմանուել Մակրոնը մեծ աջակցություն հայտնեց Եվրոպական խորհրդի նախագահի այն ծրագրին, որը նպատակ ունի ավարտել բանակցությունները մինչև տարեվերջ։
ԲՐՅՈՒՍԵԼ — ԵՄ առաջնորդները նոյեմբերին ստիպված կլինեն նորից սկսել աշխատանքը՝ փորձելով մինչև տարեվերջ վերջնական տեսքի բերել միության հաջորդ յոթնամյա բյուջեի շուրջ համաձայնագիրը։
Հինգշաբթի օրը Բրյուսելում մեկնարկած երկօրյա գագաթնաժողովի առաջին օրը Եվրոպական խորհրդի նախագահ Անտոնիու Կոշտան հայտարարեց, որ նոյեմբերի 26-ին հրավիրում է լրացուցիչ հանդիպում՝ տարաձայնությունները հաղթահարելու և դեկտեմբերին վերջնական համաձայնության հասնելու հիմքեր նախապատրաստելու նպատակով։ Ըստ ԵՄ մի պաշտոնյայի (ով ցանկացել է անանուն մնալ՝ քննարկման գաղտնի բնույթի պատճառով), կողմերի դիրքորոշումները մերձեցնելու համար Կոշտան հանդիպումից առաջ կներկայացնի բյուջետային նոր ցուցանիշներ։
Կոշտան հորդորում է առաջնորդներին ավարտին հասցնել բանակցությունները մինչև տարեվերջ՝ նախքան 2027 թվականին Ֆրանսիայում, Իտալիայում և Լեհաստանում սպասվող ընտրությունները, որոնք կարող են վտանգել բանակցային գործընթացը։
Առաջնորդներին ուղղված իր ելույթում Կոշտան զգուշացրեց, որ եթե սահմանված ժամկետը՝ տարեվերջը, բաց թողնվի, ապա ֆերմերներին և հետազոտողներին ուղղվող ԵՄ վճարումները կհետաձգվեն՝ անցնելով 2028 թվականի հունվարի 1-ի սահմանագիծը (երբ նախատեսվում է, որ նոր բյուջեն ուժի մեջ կմտնի)։
Եթե առաջնորդներին չհաջողվի համաձայնության գալ դեկտեմբերին, ապա ընտրական գործընթացների պատճառով համաձայնագրի կնքումը կարող է հետաձգվել մինչև 2027 թվականի մայիս կամ նույնիսկ հոկտեմբեր։ Այս մասին, ըստ քննարկումներին ծանոթ երկու դիվանագետների, Կոշտան զգուշացրել է առաջնորդներին իր եզրափակիչ խոսքում։
Ճնշում կառավարությունների վրա
Սա լուրջ շրջադարձ է Ֆրանսիայի համար, որը նախկինում պատրաստ չէր պահպանել տարեվերջյան վերջնաժամկետը։
Մակրոնի խոսքերը մեծ ճնշում են գործադրում կառավարությունների վրա՝ առաջիկա շաբաթներին բանակցությունները առաջ մղելու համար, չնայած որոշները կասկածի տակ են դնում նրա բարի մտադրությունները։
«Հաջորդ տարի այնքան շատ ընտրություններ կան։ [Ֆրանսիայի ծայրահեղ աջակողմյան առաջնորդ Մարին] Լե Պենն ինքը [ասաց], որ ոչ ժողովրդավարական է, եթե մենք հիմա համաձայնվենք», – ասաց ԵՄ դիվանագետներից մեկը։
Առաջնորդների հավաքից ընդամենը մի քանի ժամ առաջ Լե Պենը կրկին կոչ արեց կիսով չափ կրճատել Ֆրանսիայի ներդրումները ԵՄ բյուջե, եթե նա հաղթի հաջորդ տարի նախագահական ընտրություններում։
Նա ասաց, որ Ֆրանսիայի ընտրություններից առաջ բյուջեի համաձայնագրի շտապեցումը կլինի «ժողովրդավարական սկանդալ»։
Նոր խնայող
Կոստան խրված է Եվրոպայի անկարգ ներքին քաղաքականության և ԵՄ 27 առաջնորդների դիրքորոշումների կոշտացման միջև։
Այսպես կոչված խնայող ԵՄ երկրները, որոնք պնդում են բյուջեի խոշոր կրճատումների մասին՝ Գերմանիան, Նիդեռլանդները, Ավստրիան, Շվեդիան, Դանիան և Ֆինլանդիան, հրապարակավ հայտարարել են, որ իռլանդական առաջարկը, որը նախատեսում է 159 միլիարդ եվրո կրճատում, բավարար չէ։
Հինգշաբթի օրը վեց կոշտ գծի կողմնակիցներին միացավ Բելգիայի վարչապետ Բարտ դե Վևերը, որը գագաթնաժողովից հետո մամուլի ասուլիսում կատակեց. «Ես ամուսնացած եմ հոլանդացու հետ, ուստի շատ խնայող եմ նաև անձնական կյանքում»։
Այնուամենայնիվ, փակ դռների հետևում բյուջեի կոշտ գծի կողմնակիցները ավելի հաշտվողական տոնով էին հանդես գալիս։
Գերմանիայի կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցը՝ «խնայողական» ճամբարի ոչ պաշտոնական առաջնորդը, նշել է, որ իռլանդական առաջարկը որոշակի առաջընթաց է արձանագրել, թեև կրճատումներ դեռ անհրաժեշտ են։ Այս մասին հայտնել են քննարկումներին տեղյակ ԵՄ երկու դիվանագետներ։
Որպես կրճատումների հնարավոր ուղղություն՝ նա մատնանշել է աղքատ տարածաշրջաններին տրամադրվող ԵՄ հատկացումները՝ ի հակադրություն ֆերմերներին տրվող սուբսիդիաների։
Քաղաքական սպեկտրի մյուս ծայրում Իսպանիայի սոցիալիստ վարչապետ Պեդրո Սանչեսը, ով նոյեմբերի 29-ին կայանալիք ընտրություններում կփորձի պահպանել իշխանությունը, պնդել է, որ բյուջեն չափազանց փոքր է։
Ըստ դիվանագետների՝ քննարկումների ընթացքում նա գործընկեր առաջնորդներին ասել է. «Սա թշվառության բաշխում է»։ Նրան միացել է Իտալիայի աջակողմյան վարչապետ Ջորջիա Մելոնին, ով, թեև հարցերի մեծ մասի շուրջ գաղափարական հակառակորդ է, բյուջետային պայքարում հանդես է գալիս որպես դաշնակից։ Նա պնդել է, որ բյուջեի հետագա կրճատումներն անընդունելի են։
Կողմերի դիրքորոշումները համաձայնության հանգեցնելու նպատակով Կոշտան խոստացել է առաջ մղել ԵՄ մակարդակով հարկերի (այսպես կոչված՝ «սեփական ռեսուրսների») ներդրման հարցը՝ հաջորդ յոթնամյա բյուջեն ֆինանսավորելու և անդամ երկրների կողմից կատարվող վճարումները նվազեցնելու համար։
Նա կդիտարկի Եվրախորհրդարանի առաջարկները՝ հարկեր սահմանել կրիպտոընկերությունների, առցանց մոլեխաղերի և տեխնոլոգիական հսկաների նկատմամբ, ինչպես նաև Հունաստանի առաջարկը՝ 6G բջջային կապի հաճախականությունների ազգային վաճառքից ստացված միջոցներն ուղղել ԵՄ բյուջե։
Սակայն, հաշվի առնելով առկա դիմադրությունը, ԵՄ անդամ երկրներին այս տարբերակներից որևէ մեկի շուրջ համաձայնության բերելը բավականին բարդ խնդիր կլինի։
«Ժամանակն է իրատես լինել և աշխատել այն ուղղությամբ, ինչը հնարավոր է և ողջամիտ, փոխանակ զբաղվելու ցանկալին իրականության տեղ դնելով», — նշել է ԵՄ մեկ այլ դիվանագետ։
Բաց մի թողեք
Կոշտան զայրացնում է ԵՄ առաջնորդներին. գագաթնաժողովն անցնում է տարաձայնությունների մթնոլորտում
Մոդին պատրաստվում է այցելել Բրյուսել՝ ԵՄ-Հնդկաստան առևտրային համաձայնագիրը կնքելու նպատակով
Ուկրաինան հայտարարում է՝ Ռուսաստանի դեմ նոր պատժամիջոցներ սահմանելու համար կա՛մ հիմա է, կա՛մ երբեք