Եվրահանձնաժողովի նախկին նախագահ Ռոմանո Պրոդին Euronews-ին ասել է, որ ժամանակն է ճգնաժամի դիվանագիտական լուծում գտնել։
Իրանական ավերիչ պատերազմի երրորդ շաբաթվա մոտենալուն և դրա հետևանքների ամբողջ աշխարհում ավելի ու ավելի զգացվելուն զուգընթաց, Ադրբեջանում անցկացվող Բաքվի գլոբալ ֆորումում աճող ձայներ էին հնչում, որոնք կոչ էին անում դիվանագիտական ելք գտնել։
Երկրորդ օրը ամենամյա հավաքը ներկայացրեց առնվազն մեկ հակադարձ կետ՝ շարունակել ԱՄՆ-Իսրայելի հարձակումը։
Դիվանագիտության օգտին ձայների թվում էին Նոբելյան խաղաղության մրցանակի դափնեկիր և Թիմոր-Լեստեի նախագահ Խոսե Ռամոս-Օրտան, որը 2002 թվականին համատեղ ղեկավարել է իր երկրի խաղաղ անցումը դեպի Ինդոնեզիա՝ անկախություն։
«Ակնհայտ էր, որ ԱՄՆ-Իսրայելի միջամտությունը Իրանում կունենար աղետալի կողմնակի ազդեցություն, և դա տեղի է ունենում», – ֆորումում ասել է Ռամոս-Օրտան։ «Եվ, իհարկե, տնտեսական ազդեցությունը չի մնում տարածաշրջանում։ Այն ունի շատ բացասական բազմապատկվող ազդեցություններ ամբողջ աշխարհում։ Մի՞թե նրանք չէին մտածել դրա մասին»։
«Աֆրիկան հատկապես ծանր է տուժում էներգետիկ ճգնաժամից, և կանայք հաճախ կրում են ամենածանր հարվածը», – ասաց Հաֆսաթ Աբիոլան՝ «Կանայք Աֆրիկայում» կազմակերպության նախագահը: Աբիոլան նաև «Project Dandelion»-ի՝ կանանց կողմից ղեկավարվող կլիմայական արդարադատության համար նախատեսված գլոբալ արշավի գլոբալ հարավային ղեկավարն է։
«Մենք պատերազմի ժամանակ չունենք: Մոլորակի վրա բոլոր մարդկանց դեմ իրական պատերազմ է մղվում, որը կլիմայական ճգնաժամն է», – ասաց նա: «Եվ մենք պետք է հաղթահարենք մեր տարաձայնությունները և միասին աշխատենք՝ մոլորակը մարդկային կյանքի և բոլոր կյանքի համար փրկելու համար»։
Բաքվի գլոբալ ֆորումում ոչ բոլորն էին կողմ դիվանագիտական լուծմանը, կամ գոնե՝ ոչ առայժմ: Տեխասի կոնգրեսական Վան Թեյլորը, որը ռազմական վետերան է, ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի համոզված կողմնակիցն է։
«Ես ծառայել եմ որպես ԱՄՆ ծովային հետևակ Իրաքում: Ես տեսա, թե ինչպես իրանցի լրտեսները մտան երկիր և բառացիորեն բռնի գործողություններ իրականացրին Իրաքում գտնվող Միացյալ Նահանգների զորքերի դեմ», – Euronews-ին ասաց Թեյլորը: «Նախագահ Թրամփը շատ աշխատեց՝ փորձելով դիվանագիտական լուծում գտնել։ Շատ տարիներ, ցավոք, իրանցիները հետաքրքրված չէին իրենց ահաբեկչությունը դադարեցնելով։ Նրանք ցանկանում էին շարունակել այն, և շարունակում են այն այսօր, երբ մենք խոսում ենք»։
ԵՄ-ի հավատարիմները կոչ են անում դիվանագիտության և փոխզիջման
Սակայն Եվրոպական հանձնաժողովի նախկին նախագահ Ռոմանո Պրոդին, որի աշխատանքը փոխզիջումներ գտնելն էր, ասել է, որ ժամանակն է, որ դիվանագիտական լուծում գտնվի հակամարտությունը դադարեցնելու համար։
«Մենք գտնվում ենք այնպիսի սարսափելի պահի մեջ, գիտեք, երբ դուք պետք է մտքեր փոխանակեք, և դուք պետք է հասկանաք, թե արդյոք մարդիկ, և, ասենք, առաջնորդները, պատրաստ են փոխզիջման», – ասել է Պրոդին Euronews-ին։ «Որովհետև ամիսներ տևած խելագարությունից հետո փոխզիջումը միակ բանն է, որ կարելի է անել»։
Եվրոպական հանձնաժողովի մեկ այլ վետերան ասել է, որ պատերազմը և դրա ազդեցությունը Եվրոպայի վրա ցույց են տալիս ավելի ուժեղ արտաքին, պաշտպանական և էներգետիկ քաղաքականություն ունեցող ԵՄ-ի անհրաժեշտությունը։
«Դիվանագիտությունը միակ ճանապարհն է ապագայում, բայց, ցավոք, այս պահին իրավիճակը այսպես չէ», – ասել է ԵՄ միգրացիայի նախկին հանձնակատար Դիմիտրիս Ավրամոպուլոսը։ «Ցավոք, այս պահին ուժը դիվանագիտությունից վեր է։ Եվ սա շատ բացասական զարգացում է։ Այնպես է, կարծես մենք դասեր չենք քաղել անցյալում թույլ տրված սխալներից», – հավելել է Ավրամոպուլոսը, որը նախկինում եղել է Հունաստանի պաշտպանության և արտաքին գործերի նախարարը։
«Եթե այս ճգնաժամը շարունակվի, մենք կունենանք միգրանտների կամ փախստականների ավելի շատ ալիքներ դեպի Եվրոպա, քանի որ Եվրոպան մնում է անվտանգ ուղղություն», – Euronews-ին ասել է ֆորումի խորհրդի անդամ Ավրամապուլոսը։ «Եվ ես չգիտեմ, թե արդյոք Եվրոպան պատրաստ է ընդունել միգրացիայի նոր ալիք այս պահին»։
Բաց մի թողեք
Մագյարի կառավարությունը կշարունակի՞ Հունգարիան պահել Թուրքական պետությունների կազմակերպության դիտորդ անդամ
Բաքուն գործ կունենա արդեն Վաշինգտոնի հետ, Հայաստանը՝ լուսանցքում
Մոսկվան և Բաքուն շատ սկզբունքային համաձայնության են եկել Հայաստանի վարչապետի մոսկովյան այցից ուղիղ երկու շաբաթ հետո