16/10/2026

EU – Armenia

Արդյո՞ք պաշտպանությունը առաջնահերթություն է. առաջնորդները քննարկում են այս հարցը ԵՄ բազմամյա ֆինանսական շրջանակի (ԲՖՇ) շուրջ առաջին բանակցություններում

Կանխատեսելիորեն, արևելյան երկրները դեմ արտահայտվեցին Իռլանդիայի նախագահության կողմից առաջարկված՝ պաշտպանական ծախսերի 13%-անոց կրճատմանը։

Հինգշաբթի օրը ԵՄ առաջնորդները հստակեցրին իրենց դիրքորոշումները՝ կապված ԵՄ հաջորդ յոթնամյա բյուջեում Իռլանդիայի նախագահության առաջարկած՝ պաշտպանական ծախսերի 13%-անոց կրճատման հետ։ Որոշ երկրներ որպես լուծում առաջարկում են ստեղծել ԵՄ սեփական եկամտի նոր աղբյուրներ։

Չորս ժամ տևած բուռն քննարկման ընթացքում ԵՄ 27 անդամ պետությունների ներկայացուցիչներն առաջին անգամ անդրադարձան Իռլանդիայի նախագահության պատրաստած բանակցային փաստաթղթին («Irish nego-box»): Քննարկման ավարտին նախատեսված մամուլի ասուլիսը չեղարկվեց։

Անցած հանգստյան օրերին Իռլանդիայի նախագահությունն առաջարկեց 113,7 միլիարդ եվրոյի բյուջե հատկացնել ապագա «Եվրոպական մրցունակության հիմնադրամին» (ECF)՝ նախատեսված կայունության, անվտանգության, պաշտպանական արդյունաբերության և տիեզերական ոլորտի համար։ Նշենք, որ Եվրոպական հանձնաժողովի սկզբնական առաջարկով այդ գումարը կազմում էր 131 միլիարդ եվրո։

Դանիայի վարչապետ Մետտե Ֆրեդերիկսենը, ով Ուկրաինայի ակտիվ աջակիցներից է, պաշտպանության ոլորտը դասեց ԵՄ-ի «նոր առաջնահերթությունների» շարքին՝ ընդգծելով, որ դրանք պետք է արտացոլվեն հաջորդ յոթնամյա բյուջեում։

«Անվտանգությունն ու Եվրոպայի վերազինումը ամենակարևոր խնդիրն են։ Իռլանդիայի նախագահության ներկայացրած փաստաթուղթը հաշվի չի առնում ապագայի պահանջները», — լրագրողներին ասաց նա։

Առաջնագծին մոտ գտնվող երկրներ

Արևելյան թևի երկրների կողմից արդեն իսկ հնչել են քննադատություններ. նրանք պնդում են, որ ԵՄ հաջորդ բազմամյա ֆինանսական շրջանակում (ԲՖՇ) պաշտպանությունը պետք է առաջնահերթություն լինի։

«Երբ գտնվում ես Եվրոպական միության ծայրամասում՝ արևելյան սահմանի մոտ, քեզ անհրաժեշտ են անվտանգություն և կապակցվածություն», — նշեց Էստոնիայի վարչապետ Կրիստեն Միխալը։

Նմանատիպ դիրքորոշում հայտնեց նաև Մի քանի դիվանագետների խոսքով՝ մի քանի երկրներ այժմ դիտարկում են նոր սեփական ռեսուրսներ՝ որպես երաշխավորելու, որ պաշտպանական փաթեթը կմնա Հանձնաժողովի առաջարկին մոտ։

Նոյեմբերի վերջին նախատեսվում է անցկացնել Բազմաժամանակ ֆինանսական ֆինանսավորմանը նվիրված արտահերթ ԵՄԽ-ի նիստ, որտեղ Եվրոպական խորհրդի նախագահ Անտոնիո Կոստան կներկայացնի վերանայված առաջարկ, որը կներառի սեփական ռեսուրսների հնարավոր օգտագործումը։

Հանձնաժողովը սկզբնապես գնահատել էր, որ ծխախոտի, էլեկտրոնային թափոնների և ածխածնի արտանետումների վրա հարկերի գանձման միջոցով տարեկան կարող է հավաքագրվել մինչև 66 միլիարդ եվրո սեփական ռեսուրսներից։

Այնուամենայնիվ, մի քանի երկրներ կտրականապես դեմ են ԵՄ առաջարկվող հարկերին։ Ֆրանսիան հիմնական աջակիցներից մեկն է։

Այնուհետև առաջնորդները կանդրադառնան այս թեմային դեկտեմբերին կայանալիք բաց ԵՄԽ-ի ժամանակ։