2001 թվականին, կապված «Կոլցո» ռազմագործողության 10-րդ տարելիցի հետ, ԼՂՀ Ազգային ժողովում կազմակերպվեցին խորհրդարանական լսումներ, որոշվեց ստեղծել ԽՍՀՄ և Ադր. ԽՍՀ իշխանությունների կողմից Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության դեմ գործած հանցագործություններն ուսումնասիրող խորհրդարանական հանձնաժողով, որի եզրակացության հիման վրա պետք է ընդունվեր իրավա-քաղաքական կարևոր նշանակության փաստաթուղթ և հասցեագրվեր Ռուսաստանի Դաշնության պետական դումային, Միացյալ Նահանգների Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատին և Ֆրանսիայի Ազգային ժողովին:
Պատգամավորական հետաքննությունը պետք է իրականացներ ԼՂՀ Ազգային ժողովի պետա-իրավական հարցերի հանձնաժողովը, որ նախագահում էր փորձառու իրավաբան, իրադարձությունների ականատես Յուրի Հայրապետյանը:
Միջանկյալ ասեմ, որ նա հետագայում նշանակվեց ԼՂՀ առաջին Մարդու իրավունքների պաշտպան և կարողացավ ոչ միայն զրոյից նոր հաստատություն ստեղծել, այլև արդյունավետ համագործակցություն ծավալել միջազգային գործընկերների հետ՝ արցախյան այդ ինստիտուտը հասցնելով ՄԻՊ եվրոպական ասոցացիայի դե-ֆակտո ճանաչված անդամի կարգավիճակի:
Հենց առաջին քայլերից «Կոլցո» ռազմագործողության ընթացքում խորհրդային և ադրբեջանական զինվորականների, ՆԳՆ հատուկ նշանակության ջոկատների, հատուկ ծառայությունների աշխատակիցների կողմից գործած հանցանքները փաստագրելու ուղղված՝ ԱԺ հանձնաժողովի փորձերը մատնվեցին անհաջողության:
Պատկան բոլոր մարմիններից ստացվեց նույնաբովանդակ պատասխան. «Արխիվներում ձեր պահանջին վերաբերող նյութեր չկան»:
Քանի որ լսումները նախաձեռնել էր խորհրդարանի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովը, հարկադրված էի առանձնազրույցներ ունենալ ԼՂՀ գլխավոր դատախազի, ՆԳ նախարարի և ԱԱԾ տնօրենի հետ: Պատասխանը մեկն էր. «1991 թվականի տարեվերջին Ստեփանակերտից հեռացող ադրբեջանական Կազմկոմիտեն, արտակարգ դրության շրջանի զինվորական պարետությունը, ԽՍՀՄ ՆԳՆ հատուկ քննչական խումբը ոչնչացրել կամ իրենց հետ տարել են բոլոր արխիվային նյութերը»:
Ըստ էության, «Կոլցո» ռազմագործողության մասին ԼՂՀ իրավապահ մարմինները, ԱԱԾ-ն փաստական ոչ մի նյութ չեն պահպանել կամ, կարելի է ենթադրել, քաղաքական ղեկավարությունը չցանկացավ, որ Խորհրդային Միության զինվորականների, ՆԳՆ և ՊԱԿ համակարգի աշխատակիցների հանցավորությունն ապացուցող փաստերը խորհրդարանական հանձնաժողովին հասանելի լինեն, քանի որ Ազգային ժողովը դրանք կարող էր հրապարակել, հասցնել հանրությանը և միջազգային իրավապահ կազմակերպություններին:
Նախաձեռնությունը մարվեց, մեկ-երկու նիստից հետո հանձնաժողովն ստիպված էր դադարեցնել գործունեությունը: Այդ ընթացքում պատգամավորները հանդիպեցին «Կոլցո» ռազմագործողությունից տուժած տասնյակ անձանց և եկան եզրակացության, որ այդ մարդկանց օրենքով պետք է տրվի բռնադատվածի կարգավիճակ: Հարկ եղավ այս անգամ էլ հաղթահարել կառավարության չկամությունը:
Օրենքն ի վերջո ընդունվեց, սկսվեց մարդկանց տառապանքը. բռնադատվածի կարգավիճակ տրամադրելու համար պետք է ներկայացվեր ձերբակալությունը, կալանքը կամ ազատազրկումը հաստատող փաստաթուղթ: Այս դեպքում էլ պարզվեց, որ ԼՂ ՆԳ մարմինները նույնիսկ ադրբեջանցիների և խորհրդային զինվորների կողմից հայազգի անձանց առևանգումները չեն հաշվառել:
Ահա այսպիսի «անփութություն» և այդ մասին տասնամյակների լռություն է իշխել Ստեփանակերտում, որտեղ ԽՍՀՄ ՆԳՆ հատուկ քննչական խմբի անդամ Վիկտոր Կրիվոպուսկովի «Ապստամբ Ղարաբաղ» գրքի շնորհանդեսը երբ կազմակերպվեց, միայն տողերիս հեղինակն ընդվզեց, որ դա նշանակում է արդարացնել դժնի գեներալ Սաֆոնովին, իսկ Գեղամ Բաղդասարյանը հեղինակի ազգանունը հրապարակային գրեց «Կրովոպուսկով»: Բայց նա իշխանությունների կողմից արժանացավ մեծ պատիվների:
Այդ լռության բումերանգն է, որ Բաքուն մեզ վերադարձնում է՝ օրակարգ բերելով Հայաստանում «թաքնվող ռազմական հանցագործներին հանձնելու» թեման:
Բաց մի թողեք
«Հակարիի կամրջի մոտ ադրբեջանցիներն ուզում են առաջանալ, հայ սահմանապահները չեն թողնում․ կրակոցներ չկան, միայն լեզվակռիվ է»․ Կոռնիձորի վարչական ղեկավար
Տասնյակ հազարավոր խորվաթներ բողոքի ցույց են անցկացնում վտանգավոր թափոնների աղբավայրի դեմ. Լուսանկար
Հունաստանի վարչապետը խոստանում է հարկերի կրճատում, քանի որ Աթենքը գարնանային ընտրություններ է ակնկալում