Կանաչ էլեկտրաէներգիա. ԵՄ որ երկրներն են ամենաշատը օգտագործում

ԵՄ-ում վերականգնվող աղբյուրների ընդհանուր օգտագործումը գրեթե հասել է 50%-ի, ինչը պայմանավորված է հիդրոէներգիայով և, ավելի ու ավելի, արևային էներգիայով։

Ավստրիան առաջատարն է ԵՄ-ում վերականգնվող էլեկտրաէներգիայի օգտագործման առումով, որտեղ էներգիայի ամենաբարձր մասնաբաժինը գալիս է կանաչ աղբյուրներից։

Եվրոստատի տվյալներով՝ երկիրը զբաղեցրել է առաջին տեղը՝ գրեթե 90% կանաչ էլեկտրաէներգիայի օգտագործման մակարդակով, որը խթանվել է իր 16 հիդրոէլեկտրակայանների շնորհիվ։

Շվեդիան զբաղեցնում է երկրորդ տեղը՝ 88% ցուցանիշով, որը հիմնականում աշխատում է քամու և ջրի վրա, մինչդեռ մեկ այլ սկանդինավյան երկիր՝ Դանիան, հետևում է երրորդին՝ 80%-ով՝ շնորհիվ իր լայնածավալ ցամաքային և ծովային քամու էլեկտրակայանների ցանցի։

50%-ից զգալիորեն բարձր ցուցանիշներ են գրանցվել նաև Պորտուգալիայում (66%), Իսպանիայում (60%) և Խորվաթիայում (58%), մինչդեռ Իտալիան և Ֆրանսիան զբաղեցրել են ստորին կեսը՝ համապատասխանաբար 18-րդ և 21-րդ տեղերը ԵՄ-ում։

Կանաչ էլեկտրաէներգիայի օգտագործման ամենացածր մասնաբաժինները գրանցվել են Մալթայում (11%), Չեխիայում (18%), Լյուքսեմբուրգում (20.5%), Հունգարիայում և Կիպրոսում (24%)։

Այս թվերը ներառում են վերականգնվող աղբյուրներից ստացված ողջ էլեկտրաէներգիան, այդ թվում՝ արտասահմանից ներմուծվածը։

Վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում Եվրոպական Միությունում կանաչ էլեկտրաէներգիայի օգտագործումը կտրուկ աճել է։

2004 թվականին այն կազմում էր էլեկտրաէներգիայի ընդհանուր սպառման ընդամենը 16%-ը։ Մոտ 10 տարի անց այդ ցուցանիշը հասավ գրեթե 29%-ի, իսկ այսօր այն կազմում է 47.5%։

Կարո՞ղ է արևային էներգիան գերազանցել հիդրոէներգիայի հիմնական աղբյուրը։
Քամու էներգիան ներկայումս կազմում է էլեկտրաէներգիա արտադրելու համար օգտագործվող վերականգնվող աղբյուրների ամենամեծ մասը՝ ընդհանուրի 38%-ը, որին հաջորդում է հիդրոէներգիան՝ 26%-ով։

Ամենաարագ զարգացողն, սակայն, արևայինն է, որը 2008 թվականի ընդամենը 1%-ից հասել է ավելի քան 23%-ի 2024 թվականին՝ 304 ՏՎտ/ժ-ով։

Բրյուգելի էներգետիկայի փորձագետ Բեն ՄաքՎիլյամսը Europe in Motion-ին ասել է, որ «գրեթե հաստատ է, որ արևային էներգիան կգերազանցի հիդրոէներգիան առաջիկա մի քանի տարիների ընթացքում»։

«Շինարարները շարունակում են կառուցել արևային կայաններ ռեկորդային տեմպերով, մինչդեռ հիդրոէլեկտրակայանների տեղակայումը չի ավելանում», – ասաց նա՝ հավելելով, որ որքան շատ արևային էներգիա կարողանա տեղադրել Եվրոպան, այնքան լավ կլինի էներգետիկ անվտանգության համար։

«Յուրաքանչյուր նոր արևային վահանակ նվազեցնում է նավթից, գազից և ածխից կախվածությունը, և այս կախվածությունները Եվրոպայի էներգետիկ անվտանգության իրական սպառնալիքներն են», – ասաց ՄաքՎիլյամսը։

Չնայած ԵՄ-ում տեղադրված արևային վահանակների մեծ մասը արտադրվում է Չինաստանում, ՄաքՎիլյամսը բացառեց այն միտքը, որ դա Եվրոպան ավելի խոցելի է դարձնում աշխարհաքաղաքական լարվածության պայմաններում։

«Արևային վահանակները պաշար են, այլ ոչ թե հոսք. երբ ԵՄ-ն տեղադրում է Չինաստանից վահանակ, այն այնտեղ է մնում ընդմիշտ», – ասաց նա։ «Եթե՝ ինչ-ինչ պատճառներով, Չինաստանից արևային վահանակների ներմուծումը դադարեցվի, դա պարզապես կդանդաղեցնի նոր արևային էներգիայի արտադրությունը, և մատակարարումը կաճի այլուր (ներառյալ երկրի ներսում) երկու-երեք տարվա ընթացքում»։

Solar Power Europe-ի տվյալներով՝ ԵՄ-ում ներկայումս գործում է 166 ընկերություն, որոնք ակտիվ են ֆոտովոլտային կամ թեթև էներգիայի շղթայում։

Դրանց մեծ մասը գտնվում է Գերմանիայում, չնայած մեկ շնչի հաշվով արևային էներգիայի ամենամեծ հզորությունը արտադրվում է Նիդեռլանդներում՝ տարեկան մոտ 1044 Վտ։