Ֆրանսիայի ներքին գործերի նախարարության տվյալներով՝ շաբաթ օրը ոստիկանությունը ձերբակալել է 1314 մարդու, սակայն լարված երեկոյին հաջորդել է «հանգիստ գիշեր»։
Շաբաթ օրը Ֆրանսիայի մի շարք քաղաքներում ոստիկանությունը արցունքաբեր գազ է կիրառել ցուցարարներին ցրելու համար։ Բռնություններն ու թալանը կանխելուն ուղղված ոստիկանական խիստ միջոցառումները, կարծես, թույլ չեն տվել խոշոր միջադեպեր, սակայն քննադատության են արժանացել արհմիությունների և ձախակողմյան առաջնորդների կողմից։
Ցույցերի այս նոր ալիքը տեղի է ունենում մեկ շաբաթ անց այն բանից հետո, երբ կյանքի թանկացման և դպրոցներում տիրող պայմանների դեմ կազմակերպված խաղաղ երթերի ընթացքում արձանագրվել էին թալանի դեպքեր և բախումներ ոստիկանության ու ցուցարարների միջև։
Ըստ Ներքին գործերի նախարարության՝ Ֆրանսիայում ցույցերին մասնակցել է 410 000 մարդ, մինչդեռ արհմիությունների պնդմամբ՝ մասնակիցների թիվը կրկնակի ավելի է եղել։ Կիրակի առավոտյան նախարարությունը հայտնել է, որ գիշերն անցել է «հանգիստ»՝ հավելելով, որ շաբաթ օրը ձերբակալվել է 1314 մարդ (նախորդ հանգստյան օրերին այդ թիվը 2025 էր)։
Իշխանությունների հաղորդմամբ՝ Փարիզում տեղի ունեցած երթը, որին մասնակցել է 110 000 մարդ, շաբաթ օրը՝ կեսօրին, ընթացել է խաղաղ մթնոլորտում, սակայն մի շարք քաղաքներում ցույցերի ավարտին լարվածությունը սրվել է։
Ֆրանսիայի մեծությամբ երրորդ քաղաքում՝ Լիոնում, որտեղ քաղաքի որոշ հատվածներում հավաքներն արգելված էին, ոստիկանությունը ցուցարարներին ցրելու համար արցունքաբեր գազ է կիրառել։ Ֆրանսիական BFMTV հեռուստաալիքի հաղորդմամբ՝ Նիցցայում, որտեղ բողոքի ակցիաներն արգելված էին, ձերբակալվել է 40 մարդ, իսկ Մարսելում ցուցարարների դեմ արցունքաբեր գազ է կիրառվել։
Լրատվամիջոցների տվյալներով՝ կեսօրին լարվածությունը սրվել է նաև Թուլուզում, Լիլում, Նանտում և Ռենում. ցուցարարները առարկաներ են նետել ոստիկանների ուղղությամբ, իսկ իրավապահները նրանց ցրելու համար ջրցան մեքենաներ են կիրառել։ Լիլի իշխանությունները, որտեղ, նախնական գնահատականներով, բողոքի ակցիային մասնակցել է մոտ 15 000 մարդ, երկարաձգել են անչափահասների համար սահմանված պարետային ժամը՝ մինչև երկուշաբթի։
Շաբաթ օրը՝ ավելի վաղ, երբ երկիրը գտնվում էր լարված սպասումների մեջ՝ նախապատրաստվելով բողոքի ակցիաների օրվան, ներքին գործերի նախարար Նունյեսը ոստիկանական ուժերին հանձնարարել է «անզիջում» լինել հնարավոր անկարգություն հրահրողների նկատմամբ։
«Այսօրվա հիմնական սկզբունքները պետք է լինեն շարժունակությունը, օպերատիվ արձագանքումը և ճկունությունը, որպեսզի կարողանանք արդյունավետ գործել բարձր ռիսկայնություն ունեցող խմբերի դեմ… Մենք պետք է լինենք բացարձակապես անզիջում և չափազանց, չափազանց, չափազանց օպերատիվ», – հայտարարել է նա շաբաթ առավոտյան Վենսենում գտնվող Ոստիկանության ազգային ակադեմիա կատարած այցի ժամանակ։
Նունյեսը խիստ քննադատության էր ենթարկվել անցած շաբաթ օրը տեղի ունեցած բողոքի ակցիաների կառավարման համար. նրան մեղադրել էին թե՛ ցուցարարների թվաքանակը, թե՛ բռնի միջադեպերի հավանականությունը թերագնահատելու մեջ։ Ուրբաթ օրը նա հայտարարել էր, որ ծառայության կանցնի 70 000 ոստիկան՝ 10 000-ով ավելի, քան նախորդ հանգստյան օրերին։
Դրանից հետո կառավարությունը տեղական մակարդակով պարետային ժամեր է սահմանել և արգելել հանրային ցույցերը մի շարք քաղաքներում, այդ թվում՝ Լիոնում, ինչպես նաև Նիցցայի և Լիլի որոշ հատվածներում։ Մակրոնը նաև հանձնարարել է տեղական իշխանություններին շաբաթ օրը արգելել բողոքի ակցիաները՝ բացառությամբ արհմիությունների կազմակերպածների։
Այս քայլը դժգոհություն է առաջացրել արհմիությունների, ձախակողմյան կուսակցությունների և իրավապաշտպան խմբերի, օրինակ՝ «Amnesty International»-ի շրջանում։ Վերջիններս արգելքները որակել են որպես «բողոքի իրավունքի լուրջ սահմանափակում» և զգուշացրել «դեպի ավտորիտար գործելաոճեր սահելու» վտանգի մասին։
Ուրբաթ օրը ուշ երեկոյան Փարիզի իշխանությունները փոխել են երթի երթուղին՝ ցուցարարներին մայրաքաղաքի կենտրոնից հեռու ուղղորդելու նպատակով։ Սա արվել է՝ պաշտպանելու այն ձեռնարկությունները, որոնք թալանվել էին անցած հանգստյան օրերին։ Ծայրահեղ ձախակողմյան հայացքներ ունեցող նախագահի թեկնածու Ժան-Լյուկ Մելանշոնը հայտարարել է, որ այս քայլի նպատակն է ճնշել ցուցարարների վճռականությունը և շփոթություն սերմանել նրանց շարքերում։
«Ամեն ինչ արվում է պայթյուն հրահրելու համար», — ասել է Մելանշոնը՝ Փարիզում ցուցարարների հետ քայլելիս։ Նա հավելել է, որ Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը «կհասկանա, որ սա կրկնվելու է ամեն շաբաթ»։
«Մենք ժողովրդավարության և մարդու իրավունքների երկիր ենք, իսկ այսօր կառավարությունը ոտնահարում է դրանք։ Եվ դա շատ լուրջ խնդիր է», — ասել է Ռիադ Ռանին՝ ավագ դպրոցի աշակերտների միության («Union Syndicale Lycéenne») նախագահը։
Իշխանությունների տվյալներով՝ ավելի քան 10 000 մարդ է մասնակցել Օռլեանում կայացած՝ իշխանությունների կողմից թույլատրված երթին՝ ընդդեմ ծայրահեղ աջերի։ Լուարայի հովտում գտնվող այս քաղաքում հանգստյան օրերին Մարին Լը Պենի գլխավորած «Ազգային միավորում» (National Rally) կուսակցությունը համաժողով է անցկացնում։ Կիրակի օրը նույնպես սպասվում է արգելված բողոքի ակցիա. հենց այդ օրը ծայրահեղ աջերի առաջնորդը նախատեսում է պաշտոնապես հայտարարել նախագահական ընտրություններին իր մասնակցության մասին։
«Իշխանությունը նախընտրում է պատսպարվել զրահապատ մեքենաների հետևում՝ քաղաքացիների օրինական պահանջները լսելու փոխարեն», — սոցիալական ցանցերում գրել է Մելանշոնի ձախակողմյան «Անհնազանդ Ֆրանսիա» (La France Insoumise) կուսակցությունից Եվրախորհրդարանի պատգամավոր Մանոն Օբրին։ Կուսակցությունը սատարել էր դպրոցականների բողոքի ակցիաները, որոնք տեղի ունեցան անցած հանգստյան օրերի անկարգություններին նախորդող շրջանում, սակայն փորձել էր տարանջատվել բռնությունից։
Ուրբաթ օրը Ֆրանսիայի Տրապ (Trappes) քաղաքում տեղի ունեցավ մահացու ելքով հրաձգություն՝ շարժվող մեքենայից. դատախազությունը դեպքը քննում է որպես ատելության հողի վրա կատարված ահաբեկչական հանցագործություն։ Տեղական իշխանությունների տվյալներով՝ տուժածների թվում է 12-ամյա մի աղջիկ։
«Սա շրջադարձային պահ է, քանի որ առաջին անգամ է տեղի ունենում ահաբեկչական գործողություն, որը ծրագրվել է մեր համաքաղաքացիներին՝ մեր երեխաներին սպանելու նպատակով՝ հիմնվելով նրանց մաշկի գույնի կամ նրանց վերագրվող կրոնական պատկանելության վրա», — հայտարարել է Մակրոնը ուրբաթ երեկոյան դեպքի վայր այցելելուց հետո։
Նրա այս խոսքերը արագորեն քննադատության արժանացան մի շարք առաջատար քաղաքական գործիչների կողմից, որոնք խստորեն քննադատեցին դեպքը որպես մաշկի գույնի կամ կրոնի հողի վրա կատարված «առաջին» ահաբեկչական գործողություն որակելու նրա մոտեցումը։
Վերջին շաբաթների ընթացքում Եվրոպայի տարբեր հատվածներում ալիք բարձրացավ՝ կապված կյանքի թանկացման դեմ բողոքի ակցիաների հետ. նմանատիպ դժգոհությունները մարդկանց փողոց դուրս բերեցին Իսպանիայում, Իտալիայում և Ալբանիայում։
Բաց մի թողեք
Ռումինիան Ռուսաստանին է մեղադրում նավի վրա իրականացված նոր մահաբեր հարձակման համար
Բերնհեմը բաց է թողնում ԵՄ-ում ազատ տեղաշարժի վերականգնման հնարավորությունը
Սերբիայի բողոքի ակցիայի մասնակից ուսանողները լուրջ մարտահրավեր են նետում Վուչիչի իշխանությանը