ԵՄ-ն խաղադրույք է կատարում Վենեսուելայի ժողովրդավարական անցման վրա, մինչդեռ Թրամփը հետապնդում է նավթի պաշարները:
Վաշինգտոնից, Բրյուսելից և եվրոպական մայրաքաղաքներից Կարակասում ԱՄՆ-ի կողմից իրականացված հարձակումից հետո հրապարակային հայտարարությունները բացահայտեցին Ատլանտյան օվկիանոսի երկու կողմերի միջև առկա անդունդը։
Եվրոպական հանձնաժողովը Վենեսուելայի նախագահ Նիկոլաս Մադուրոյի հեռացումը ներկայացրել է որպես «ժողովրդավարական անցման հնարավորություն», որը պետք է ղեկավարի Վենեսուելայի ժողովուրդը, այլ ոչ թե Մադուրոյի անմիջական իրավահաջորդ Դելսի Ռոդրիգեսը։
Այս դիրքորոշումը դաշինքին հակասության մեջ է դնում Միացյալ Նահանգների նախագահ Դոնալդ Թրամփի հետ, ով շաբաթ օրվա ռազմական միջամտությունից հետո հայտարարել է, որ ինքը «ղեկավարում է» Վենեսուելան և ցանկանում է «լիակատար հասանելիություն» ունենալ երկրի արժեքավոր նավթային պաշարներին։
Թրամփը նաև կոչ է արել Ռոդրիգեսին համաձայնվել ԱՄՆ պահանջներին, հակառակ դեպքում կվճարի «շատ մեծ գին»։
Սկզբում ԱՄՆ-ին մեղադրելով Վենեսուելա անօրինական ներխուժելու մեջ, Ռոդրիգեսը մեղմացրել է իր հրապարակային դիրքորոշումը և «հրավեր» է հղել Սպիտակ տանը՝ «համատեղ աշխատելու համագործակցային օրակարգի շուրջ, որը կողմնորոշված է համատեղ զարգացմանը»։
Երկուշաբթի օրը Եվրոպական հանձնաժողովը բացառեց Ռոդրիգեսին որպես պետության օրինական ղեկավար ճանաչելու հնարավորությունը, մատնանշելով 2024 թվականի նախագահական ընտրությունները, որոնցում ընդդիմության առաջնորդ Էդմունդո Գոնսալեսը հաղթեց մեծ առավելությամբ՝ ըստ հաշվարկային թերթիկների։ Գոնսալեսին աջակցում էր Նոբելյան խաղաղության մրցանակի դափնեկիր Մարիա Կորինա Մաչադոն, որին Թրամփն արդեն մերժել էր որպես հավանական փոխարինող։
Գոնսալեսը և Մաչադոն ներկայումս ապրում են աքսորում։
«Հիշեցնենք, որ Նիկոլաս Մադուրոն զուրկ էր ժողովրդավարական ճանապարհով ընտրված առաջնորդի լեգիտիմությունից, և, հետևաբար, շաբաթավերջի իրադարձությունները հնարավորություն են տալիս Վենեսուելայի ժողովրդի գլխավորությամբ ժողովրդավարական անցման համար», – երկուշաբթի կեսօրին ասաց Հանձնաժողովի գլխավոր խոսնակ Պաուլա Պինյոն։
«Մենք նաև հիշեցնում ենք, այս նույն համատեքստում, միջազգային իրավունքին և ՄԱԿ-ի կանոնադրությանը հետևելու անհրաժեշտության մասին», – հավելեց նա։
Լրագրողների հարցերի առջև Պինյոն հրաժարվեց դիրքորոշում հայտնել ԱՄՆ միջամտության օրինականության վերաբերյալ, որը շատ իրավական և քաղաքական դիտորդներ համարել են պետական ինքնիշխանության վրա հարձակում։ Նա փոխարենը ընդգծեց «Վենեսուելայում ժողովրդավարական ճանապարհով ընտրվածների համար երկիրը իրականում կառավարելու հնարավորությունը», որը հստակ հղում էր Գոնսալեսին և Մաչադոյին։
«Ակնհայտ է, որ վենեսուելացի ժողովրդի գործն է կառավարել երկիրը, ինչպես աշխարհի ցանկացած ժողովրդի համար է», – ասաց Պինյոն։ «Որտեղ և որ երկրի մասին էլ խոսենք»։
Մեղմ դատապարտում
Հայտարարությունը արտացոլում է ԵՄ առաջնորդների մեծ մասի որդեգրած գիծը, որոնք կենտրոնացել են Մադուրոյի կառավարման անօրինականության և նրա հեռացման ներկայացրած ժողովրդավարական ներուժի վրա։
Մինչ այժմ Իսպանիայի Պեդրո Սանչեսը ամենաքննադատականն է եղել ԱՄՆ գործողությունների նկատմամբ՝ այն դատապարտելով որպես միջազգային իրավունքի խախտում, որը ստեղծում է «չափազանց վտանգավոր նախադեպ»։
Երկուշաբթի օրը Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը հայտարարեց, որ իր երկիրը չի հավանություն տալիս Վաշինգտոնի կողմից Վենեսուելայի առաջնորդին հեռացնելու համար ընտրված «մեթոդին»։
«Ֆրանսիան աջակցում է ժողովրդական ինքնիշխանությանը, և այդ ժողովրդական ինքնիշխանությունը դրսևորվել է 2024 թվականին», – ասաց Մակրոնը իր նախարարների խորհրդին, ըստ այս խոսնակի։ «Եթե պետք է անցումային շրջան լինի, ապա 2024 թվականի հաղթողը պետք է կենտրոնական դեր խաղա»։
Եվրոպական մայրաքաղաքների կողմից արված հրապարակային հայտարարությունները բացահայտեցին Ատլանտյան օվկիանոսի երկու կողմերի միջև առկա անդունդը։
Ռազմական գործողությունից հետո Թրամփը բազմիցս հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ն «կղեկավարի» Վենեսուելան և իր կամքը կպարտադրի երկրին՝ քիչ ուշադրություն դարձնելով հնարավոր ժողովրդավարական անցմանը։ Շաբաթ օրը Թրամփը հայտարարեց, որ Մաչադոն չունի Վենեսուելայի ժողովրդի կողմից պետության ղեկավար դառնալու համար անհրաժեշտ «աջակցությունը» և հարգանքը։
Վենեսուելայի սփյուռքը Մադրիդում հանրահավաքներ է անցկացնում՝ աջակցելով ընդդիմությանը
The Washington Post-ը ավելի ուշ հաղորդեց, որ Մաչադոյի կողմից Նոբելյան խաղաղության մրցանակի ընդունումը օտարացրել է Թրամփին, ով հրապարակավ լոբբինգ է արել մրցանակը անձամբ շահելու համար։
«Մենք գործ ունենք այն մարդկանց հետ, ովքեր նոր են երդվել», – լրագրողներին ասաց Թրամփը Ֆլորիդայից վերադառնալիս՝ նկատի ունենալով Ռոդրիգեսին։
Ռոդրիգեսի կառավարության վերաբերյալ իր ակնկալիքների մասին հարցին Թրամփը հստակեցրեց, որ իր գլխավոր նպատակը Վենեսուելայի նավթային պաշարների շահագործումն է, որոնք աշխարհում ամենամեծն են։
«Մեզ անհրաժեշտ է լիակատար հասանելիություն», – ասաց նա։ «Մեզ անհրաժեշտ է հասանելիություն նավթին և նրանց երկրում առկա այլ բաներին, որոնք թույլ կտան մեզ վերականգնել նրանց երկիրը»։
Պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոյի խոսքով՝ ամերիկյան վերահսկողությունը կիրականացվի երկրի նավթի արտահանման վրա ռազմական «կարանտինի» միջոցով, այլ ոչ թե ցամաքային զորքերի միջոցով։
Բաց մի թողեք
Պուտինը ցույց չի տալիս, որ պատրաստ է խաղաղության. Ֆրանսիան և Մեծ Բրիտանիան հաստատել են զորքերի ներկայությունը Ուկրաինայում
«Կամավորների կոալիցիան» պատրաստ է աջակցել Ուկրաինային Ռուսաստանի նոր հարձակման դեպքում. հայտարարության նախագիծ
Եվրոպան քայլում է նուրբ գծով, քանի որ ԱՄՆ-ն անորոշ է մնում Վենեսուելայի ապագայի հարցում