«Հայաստան» դաշինքի կազմակերպած բավական ներկայանալի նախընտրական «շնորհանդեսին» հնչել են մի քանի ելույթներ: Դրանց մի զգալի մասը «պաթետիկայի ժանրից» էր:
Առանձանում է դաշինքի առաջնորդ, վարչապետի թեկնածու Ռոբերտ Քոչարյանի միտքը, որ իրենք դեմ չեն Ադրբեջանի հետ խաղաղությանը, բայց այն «պետք է կառուցված լինի անվտանգության վրա»:
Քոչարյանը մշտապես շեշտել է, որ Հայաստան-Ադրբեջան պայմանավորվածությունները «պետք է երաշխավոր ունենան»: Ավելի քան քառորդ դար Հայաստանը հավատացել է, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երեք երկրները՝ Ռուսաստանի Դաշնությունը, Միացյալ Նահանգները և Ֆրանսիան, «Լեռնային Ղարաբաղի խնդրի խաղաղ-բանակցային կարգավորման երաշխավորն են և թույլ չեն տա, որ Ադրբեջանը դիմի ագրեսիայի»:
Իրականության մեջ այդ վստահությունը փլուզվեց 2016թ. ապրիլին, երբ Ադրբեջանը դիմեց ագրեսիայի, և Մինսկի խմբի համանախագահ երկրները Բաքվին չդապարտեցին: Քառասունչորսօրյա պատերազմի մասին խոսել իսկ չարժե:
Հայաստան- Ադրբեջան խաղաղության երաշխավորի հարցը բարդ է: Նախ, որ՞ երկիրն է նման պատասխանատվություն ստանձնելու: Երկրորդ, իսկ ի՞նչ երաշխիք, որ այդ երաշխավորությունը չի հանգեցնելու գերտերությունների կամ տարածաշրջանի ազդեցիկ երկրների միջև սուր մրցակցության: Երրորդ, որ ամենակարևորն է, գործընթացի մեկնարկից ի վեր Ադրբեջանը մի քանի անգամ և ամենաբարձր մակարդակով հայտարարել է, որ երրորդ կողմի միջամտությունը ցանկալի չէ:
Ռոբերտ Քոչարյանը չի կարող թվարկած և այլ «անհարմարությունների» մասին տեղյակ չլինել, բայց շարունակում է իրենը պնդել: Նրա դիրքորոշումը հասկանալու համար, երևի, հարկ է ուշադրության առնել դաշինքի մաս կազմող՝ ՀՅԴ Հայաստանի Գերագույն մարմնի ներկայացուցիչ Իշխան Սաղաթելյանը «լրացումը», որ նա ձևակերպել է այսպես. «Հայաստանը չպետք է հարմարվի իրականությանը, այլ լինի իրականություն ստեղծող»:
Եթե «փակագծերը բացենք», կստացվի, որ ՀՅԴ-ն Հայաստան-Ադրբեջան նախաստորագրված պայմանագիրը գնահատում է որպես Հայաստանի կողմից «իրականության հարկադրված ճանաչում», իսկ իրենք գալիս են իշխանության և Ռոբերտ Քոչարյանին ընտրելու են վարչապետ, որպեսզի «Հայաստանը նոր իրականություն ստեղծի»:
Համադրելով Քոչարյանի «անվտանգության վրա կառուցված խաղաղությունը» և Իշխան Սաղաթելյանի «Հայաստանը պետք է իրականություն ստեղծի» ուղենշային շեշտադրումները, արդյունքում ունենում ենք «Հայաստան» դաշինքի նախընտրական գլխավոր նպատակը, Ադրբեջանի հետ խաղաղության պայմանագիր ստորագրել «ուժեղ երաշխավորի հովանու ներքո»:
Բաքուն և Մոսկվան ռազմավարական դաշնակցային հարաբերությունները ողջ ծավալով վերականգնելու նպատակ են հռչակել:
Բաց մի թողեք
Թուրքիայի ու Ադրբեջանի հետ խաղաղություն պետք է, բայց պիտի մի բան հասկանալ
Պետությունների շահերը, նույնիսկ եթե նրանք վաղեմի բարեկամներ են, միշտ չէ որ համընկնում են
Փաշինյանի թեզի հիմնական խնդիրը