Patriot հրթիռների համաշխարհային պակասը ճնշման տակ է դնում ՀՕՊ համակարգերը: Գերմանիայի IRIS-T-ն առաջարկում է մեկ պատասխան, բայց Բեռլինը դեռևս չունի խորը հարվածների համար անհրաժեշտ հեռահար կրակային հզորությունը:
Ռուսաստանի կողմից Ուկրաինա լիարժեք ներխուժման սկսվելուց ի վեր՝ 2022 թվականի փետրվարին, Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին բազմիցս դիմել է Կիևի արևմտյան դաշնակիցներին լրացուցիչ ՀՕՊ համակարգեր տրամադրելու խնդրանքով:
Հրապարակված տեղեկատվության համաձայն՝ Ուկրաինային մինչ օրս խոստացվել կամ մատակարարվել է մոտ ութ Patriot ՀՕՊ համակարգ: Գերմանիան Բունդեսվերի պաշարներից տրամադրել է դրանցից երեքը և խոստացել է ևս երկուսը:
ԱՄՆ-ում արտադրված Patriot համակարգի հետ մեկտեղ, Գերմանիայի կառավարությունը Ուկրաինային մատակարարել է նաև վեց IRIS-T SLM միջին հեռահարության ՀՕՊ համակարգ և վեց IRIS-T SLS կարճ հեռահարության համակարգ:
Երկուսն էլ արտադրվում են գերմանական Diehl Defence պաշտպանական ընկերության կողմից, որը գտնվում է Ուբերլինգենում՝ Կոնստանս լճի ափին: Ի տարբերություն Patriot համակարգի, IRIS-T SLM-ն ունի պտտվող ռադար, այս տարվա Միջազգային աէրոտիեզերական ցուցահանդեսում (ILA) Euronews-ին բացատրել է շտաբի սերժանտ Թոմասը։
Թոմասը, ով աշխատել է համակարգի սպասարկման ոլորտում և ծառայել է Բունդեսվերում 2020 թվականից, ասել է, որ IRIS-T SLM-ի 360 աստիճանի ռադարը թույլ է տալիս հայտնաբերել ցանկացած ուղղությունից մոտեցող թիրախները։
«Քանի որ մեկնարկային տարաները տեղադրված են ուղղահայաց, մենք կարող ենք նաև ապահովել օդային պաշտպանության ծածկույթ բոլոր ուղղություններով։ Կարևոր չէ՝ թիրախը մոտենում է առջևից, հետևից, ձախից, թե աջից», – ասել է Թոմասը։
IRIS-T SLM-ի մեկնարկային տարաները մեծ ուղղահայաց տարաներ են, որոնք պարունակում և արձակում են հրթիռները։ Ի տարբերություն դրա, Patriot համակարգի ռադարը և արձակման համակարգերը կողմնորոշված են հիմնական սպառնալիքի կանխատեսվող ուղղության վրա՝ ենթադրելով, որ մոտեցող թիրախները, ամենայն հավանականությամբ, կմոտենան այդ հատվածից։
IRIS-T SLM-ի ամբողջական մարտկոցը բաղկացած է ռադարային միավորից, հրամանատարական և վերահսկողական կենտրոնից և երեք արձակման համակարգերից։ Չնայած համակարգի բարդ հնարավորություններին, դրա շահագործումը համեմատաբար պարզ է, ըստ շտաբի սերժանտ Թոմասի։
«Գործնականում կա ընդամենը մի քանի կոճակ սեղմելու և մի քանի հաստատման հրահանգների կարիք։ Համակարգը ձեզ կուղեկցի կարգավորման գործընթացով, և դրա մեծ մասը տեղի է ունենում ավտոմատ կերպով», – ասաց նա։
Կարո՞ղ է IRIS-T SLM-ը դառնալ Եվրոպայի պատասխանը Patriot-ի պակասի համար։
Ռուսաստանի պատերազմը Ուկրաինայի դեմ և ԱՄՆ-Իսրայել վերջին հակամարտությունը Իրանի հետ զգալիորեն մեծացրել են Patriot հակաօդային պաշտպանության համակարգերի և հակահրթիռային հրթիռների պահանջարկը։ Հունիսի սկզբին The Guardian-ը հաղորդել էր Patriot հակահրթիռային համակարգերի համաշխարհային պակասի մասին՝ զգուշացնելով, որ պակասը արդեն իսկ խոցելիություններ է ստեղծել Ուկրաինայի հակաօդային պաշտպանության համակարգում։
Անցյալ շաբաթ Financial Times-ը հաղորդել էր, որ Patriot PAC-3 հակահրթիռային հրթիռների պահանջարկը կտրուկ աճել է Իրանի հետ հակամարտության հետևանքով, և որ արտադրող Lockheed Martin-ը ներկայումս չի կարողանում դաշնակիցներին տրամադրել հուսալի մատակարարման ժամկետներ։ Reuters-ի տվյալներով՝ և՛ Պենտագոնը, և՛ Սպիտակ տունը ճնշում են գործադրել պաշտպանական արդյունաբերության վրա՝ ավելացնելու արտադրությունը, քանի որ Ուկրաինային շարունակական աջակցությունը և Մերձավոր Արևելքում ռազմական գործողությունները աճող ճնշում են գործադրում առկա պաշարների վրա։
Քանի որ IRIS-T համակարգը արտադրվում է Գերմանիայում, հարց է առաջանում, թե արդյոք այն կարող է ծառայել որպես Patriot համակարգի այլընտրանք: Սակայն, շտաբի սերժանտ Թոմասը չի տեսնում Գերմանիայում արտադրված համակարգը որպես փոխարինող: «Այն ավելի լավը չէ՝ այն ծառայում է այլ նպատակի», – բացատրեց նա։
Patriot-ի հիմնական առավելությունները կայանում են նրա ավելի մեծ հեռահարության և բալիստիկ հրթիռները որսալու ունակության մեջ: Մինչդեռ IRIS-T SLM-ը կարող է խոցել թիրախներ մինչև 40 կիլոմետր հեռավորության վրա, Patriot համակարգը կարող է հասնել զգալիորեն ավելի հեռու՝ կախված օգտագործվող որսորդական հրթիռից:
Դրանց թվում են PAC-2 GEM-T-ն, որը հիմնականում նախատեսված է ինքնաթիռների և թևավոր հրթիռների դեմ պայքարելու համար, ինչպես նաև ավելի առաջադեմ PAC-3 և PAC-3 MSE որսորդական համակարգերը, որոնք օպտիմիզացված են բալիստիկ հրթիռային սպառնալիքներից պաշտպանվելու համար։
«Քանի որ Patriot-ները կարող են խոցել թիրախներ շատ ավելի մեծ հեռավորությունների վրա, բեկորների բնակեցված տարածքներ ընկնելու ռիսկը նույնպես ցածր է», – ավելացրեց Թոմասը։
Հակաօդային պաշտպանությունից այն կողմ. Գերմանիայի հեռահար բացը
Մինչ Գերմանիան մեծ ներդրումներ է կատարում իր զինված ուժերի վերազինման գործում, Բունդեսվերի զինանոցում բացակայում է մեկ կարևոր հնարավորություն՝ այսպես կոչված խորը հարվածի հնարավորությունները: Այս տերմինը վերաբերում է առաջնագծից հարյուրավոր կամ նույնիսկ հազարավոր կիլոմետրեր հեռու գտնվող բարձրարժեք ռազմական և ենթակառուցվածքային թիրախների դեմ ճշգրիտ հարվածներ հասցնելու ունակությանը։
Այս բացը լրացնելու համար նախկին կանցլեր Օլաֆ Շոլցը և այն ժամանակվա ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենը համաձայնեցին, որ Միացյալ Նահանգները 2026 թվականից սկսած Գերմանիայում կտեղակայեն Tomahawk թևավոր հրթիռներ՝ որպես Ռուսաստանի նկատմամբ ՆԱՏՕ-ի զսպման դիրքորոշման մաս: Այնուամենայնիվ, վերջին հաղորդագրությունները ենթադրում են, որ տեղակայումը կարող է այլևս չշարունակվել։
Հունիսի սկզբին հրապարակված հաղորդագրությունների համաձայն, նախատեսված տեղակայումը, ըստ տեղեկությունների, հետաձգվել է: Politico-ն, հղում անելով եվրոպացի և ամերիկացի պաշտոնյաներին, հաղորդել է, որ Թրամփի վարչակազմի անդամները մտահոգված էին, որ Ռուսաստանը կարող է այդ քայլը համարել լարվածության սրացում և համապատասխանաբար արձագանքել: Գերմանիայի համար չեղարկումը կվերացնի իր զսպման և պաշտպանական կարողությունների նախատեսված բարելավման կարևոր տարրը։
Այս ֆոնին, գերմանական պաշտպանական արտադրանքի արտադրող Diehl Defence-ը հայտարարեց ուկրաինական Fire Point զենքի ընկերության հետ իր համագործակցության ընդլայնման մասին ILA ավիաշոուի ժամանակ Financial Times-ին տված հարցազրույցի ժամանակ։ Fire Point-ը արտադրում է Flamingo թևավոր հրթիռը, որը Ուկրաինայում մշակված հեռահար զենք է, որի գործողության շառավիղը կազմում է մինչև 3000 կիլոմետր։
Ըստ ուկրաինացի պաշտոնյաների, FP-5 Flamingo-ն արդեն օգտագործվել է Ռուսաստանի տարածքի խորքում գտնվող թիրախների դեմ հարվածներում։ Դրանց թվում էր Իժևսկ քաղաքում գտնվող ռազմական օբյեկտը, որը, ենթադրաբար, ռուսական ուժերին մատակարարում է անօդաչու թռչող սարքերի և հրթիռների բաղադրիչներ։
Գտնվելով Ուկրաինայի սահմանից մոտ 1300 կիլոմետր հեռավորության վրա՝ Իժևսկը պատերազմի սկզբից ի վեր ուկրաինական զենքի համակարգերի կողմից հասած ամենահեռավոր թիրախներից մեկն է։
Երկու ընկերություններն այժմ ուսումնասիրում են FP-5 Flamingo թևավոր հրթիռը Գերմանիայում արտադրելու հնարավորությունը։ Diehl Defence-ի գործադիր տնօրեն Հելմուտ Ռաուխը լավատեսություն է հայտնել գործընկերության վերաբերյալ, և հետագա քննարկումները, ինչպես սպասվում է, տեղի կունենան առաջիկա շաբաթներին։
Բաց մի թողեք
Դեմոկրատները հաղթանակ են տարել ԱՄՆ միջանկյալ ընտրություններում՝ վերահսկողություն հաստատելով Կոնգրեսի երկու պալատներում
«Ձեր երեխաներին ասեք, որ վատ մարդիկ պարտվեցին»․ մահմեդական նորընտիր սենատորը դիմել է նաև Թրամփին. Լուսանկար
ԱՄՆ-ն կարող է ունենալ Ներկայացուցիչների պալատի առաջին սևամորթ խոսնակը. Լուսանկար