Սննդի անվտանգությունը պետության կատեգորիան է

Ֆրանսիայի ազգային տոնն է՝ Հանրապետության, քաղաքացիության և պետական արժանապատվության խորհրդանիշ։ Երևանում այդ օրը Ֆրանսիայի դեսպանատան ընդունելությունից հետո 12 մարդ հիվանդանոց է դիմել սուր աղիքային վարակով։

Երկու ամիս անց ստուգումների արդյունքը շատ ավելի անհարմար հարց է առաջադրում, քան մեկ ձախողված ընդունելությունը։

Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմինը «Արմենիա Մարիոթի» խոհանոցում նմուշառված հավի ֆիլեում հայտնաբերել է ախտածին սալմոնելաներ, իսկ իշխանի ֆիլեում՝ մանրէաբանական անհամապատասխանություններ, այդ թվում՝ աղիքային ցուպիկի խմբի մանրէներ։ Նույն խոհանոցում հայտնաբերվել է նաև ժամկետանց սննդամթերք։

Սա արդեն պարզապես ռեստորանային միջադեպ չէ։ Սա պետական վերահսկողության սթրես-թեստ է, որովհետև եթե նման պատկեր է հայտնաբերվում Հայաստանում Ֆրանսիայի դեսպանատան բակում՝ այն վայրում, որը սպասարկում է դիվանագետների, պետական պատվիրակությունների, զբոսաշրջիկների ու միջազգային միջոցառումների, տրամաբանական հարց է առաջանում՝ ի՞նչ է կատարվում այն հազարավոր խոհանոցներում, որոնք նման ուշադրության երբեք չեն արժանանում։

Ավելի հետաքրքիր է հաջորդ հանգամանքը։ Տեսչական մարմինը հետագծելիության սկզբունքով ստուգումներ է իրականացրել նաև հավի և ձկան մատակարարների մոտ։ Այնտեղ կատարված նոր նմուշառումներով անհամապատասխանություններ չեն արձանագրվել։

Սա չի ապացուցում, թե աղտոտումը որտեղ է տեղի ունեցել։ Բայց հենց դա է դարձնում պատմությունը կարևոր։ Ժամանակակից սննդային անվտանգության համակարգի ամբողջ իմաստը մեղավոր գտնելը չէ։ Այն պետք է կարողանա վերականգնել սննդամթերքի ճանապարհը՝ արտադրամասից մինչև սառնարան, սառնարանից մինչև խոհանոց, խոհանոցից մինչև հյուրի ափսե։ Եթե վտանգավոր մանրէ հայտնաբերվում է վերջնական կետում, իսկ սկզբնական արտադրողի մոտ՝ ոչ, պետությունը պետք է կարողանա ճշգրիտ պատասխանել՝ որտե՞ղ կոտրվեց շղթան։

Առանց այդ պատասխանի մենք ունենք ոչ թե հետագծելիություն, այլ հետադարձ որոնում։ Եվ այստեղ խնդիրը շատ ավելի լայն է, քան սալմոնելան։

Հայաստանը փորձում է իրեն վաճառել աշխարհին որպես զբոսաշրջային երկիր՝ անվտանգ, հյուրընկալ, գաստրոնոմիական մշակույթ ունեցող ուղղություն։ Ռեստորանները, հյուրանոցները, գինին և խոհանոցը դարձել են երկրի տնտեսական դիվանագիտության մի մասը։ Միլիոններ են ծախսվում զբոսաշրջային բրենդ ստեղծելու համար։

Բայց ազգային բրենդը միայն գովազդային հոլովակը չէ։ Այն նաև սառնարանի ջերմաստիճանն է։

Եվ երբ հայկական խոհանոցում ժամկետանց սննդամթերք է հայտնաբերվում, խնդիրը ոչ միայն այդ հաստատության հեղինակությունն է։ Յուրաքանչյուր օտարերկրյա հյուր իր հետ տանում է Հայաստանի մասին փոքրիկ անձնական զեկույց։ Երբ այդ զեկույցն ավարտվում է հիվանդանոցում, վնասը դրամով չափելը դժվար է։

Սակայն այս պատմության մեջ կա նաև դրական, բայց պահանջկոտ կողմ։ Պետությունը ստուգել է, նմուշառել, հրապարակել արդյունքները, վտանգավոր խմբաքանակների իրացումն արգելել և կարգադրել հետկանչ ու ոչնչացում։ Հենց այդպես էլ պետք է աշխատի վերահսկող մարմինը։

Հաջորդ քայլն ավելի կարևոր է՝ հետևանքները չպետք է ավարտվեն հաղորդագրությամբ։ Պետք է պարզել աղտոտման ճշգրիտ աղբյուրը, պահպանման և ջերմային մշակման ամբողջ շղթան, պատասխանատուներին, ինչպես նաև այն հարցը, թե ինչպես էր ժամկետանց սնունդն ընդհանրապես պահպանվում նման կարգի խոհանոցում։

Որովհետև սննդային անվտանգությունը այն ոլորտներից է, որտեղ պետությունը գնահատվում է ոչ թե կանոնների քանակով, այլ ամենասովորական քաղաքացու ափսեով։

Եվ այստեղ շքեղությունը ոչինչ չի երաշխավորում։ Սննդի անվտանգությունը պետության կատեգորիան է։