Ֆրանսիայում վաղը և առաջիկա օրերը կարող են վճռորոշ դառնալ

Հոկտեմբերի 31-ը կարող է վճռորոշ դառնալ Ֆրանսիայում խորացող հասարակական ճգնաժամի համար։ Իշխանությունները պատրաստվում են բողոքի նոր ալիքին՝ մտավախություն ունենալով, որ զանգվածային ցույցերը կրկին կուղեկցվեն բռնություններով, հրկիզումներով և ոստիկանության հետ բախումներով։

Փարիզում հատկապես լարված իրավիճակ է սպասվում երեկոյան ժամերին, երբ կազմակերպված երթերի ավարտից հետո փողոցներում կարող են ակտիվանալ արմատական խմբերը։ Հոկտեմբերի 17-ի զանգվածային անկարգությունների կրկնությունը կարող է խորացնել Ֆրանսիայի իշխանության ճգնաժամը՝ բացահայտելով հասարակական դժգոհությունը կառավարելու, բռնությունը կանխելու և պետական կառույցների նկատմամբ վստահությունը պահպանելու լուրջ խնդիրները։

Առաջիկա իրադարձությունները կարող են փոխել նաև շարժման քաղաքական ընթացքը։ Բողոքի կազմակերպիչների համար վճռորոշ է հասարակական աջակցությունը պահպանելու և բռնարար խմբերի ազդեցությունը կանխելու կարողությունը։ Իշխանությունների համար գլխավոր փորձությունը հանրային կարգի վերականգնումն է՝ առանց նոր բախումներով դժգոհությունն ավելի խորացնելու։

Այս պայմաններում յուրաքանչյուր նոր միջադեպ կարող է քաղաքական հետևանքներ ունենալ՝ ուժեղացնելով ծայրահեղական տրամադրությունները և Ֆրանսիան ավելի մոտեցնելով երկարատև ներքաղաքական անկայունության։

Առաջիկա երկու օրերին վճռվելու է շարժման քաղաքական ուղղությունը։ Հոկտեմբերի 24-ին փողոց դուրս եկած շուրջ 410 հազար քաղաքացիների ցույցերը հիմնականում անցան առանց նախորդ շաբաթվա զանգվածային ավերածությունների։ Հոկտեմբերի 31-ին այդ արդյունքի պահպանումը կարող է ամրապնդել ուսանողների և արհմիությունների դիրքերը։ Բռնությունների կրկնությունը կառավարությանը նոր հիմքեր կտա խստացնելու անվտանգության միջոցառումները, իսկ ծայրահեղ աջերին՝ հասարակական դժգոհությունը վերածելու ընտրական աջակցության։ Նոյեմբերի 1-ին արդեն հնարավոր կլինի գնահատել ոստիկանության գործողությունների հետևանքները, շարժման կազմակերպվածությունը և հետագա բողոքի ներուժը։

Ֆրանսիական ճգնաժամն աստիճանաբար դուրս է գալիս երկրի սահմաններից։ Հոկտեմբերի 31-ին Գերմանիայի ավելի քան 30 քաղաքներում նախատեսված են երիտասարդական ցույցեր՝ կրթության, բնակարանային ծախսերի, կլիմայական քաղաքականության և պարտադիր զինվորական ծառայության վերականգնման դեմ։ Եվրոպական տարբեր երկրներում կուտակված դժգոհությունը պայմանավորված է նաև պետական բյուջեների ծանրաբեռնվածությամբ և սոցիալական ծախսերի շուրջ սրվող հակասություններով։ Այս զարգացումները մեծացնում են քաղաքական բևեռացման վտանգը։

Ֆրանսիայի համար առաջիկա հանգրվանը նոյեմբերի 5-ի համազգային գործադուլն է։ Հոկտեմբերի 31-ի և նոյեմբերի 1-ի իրադարձությունները ցույց կտան, թե որքանով է շարժումը պահպանել հասարակական աջակցությունը և կարողանում իր բազմազան պահանջները վերածել կազմակերպված քաղաքական ճնշման։ Կառավարության առջև կուտակվել են խնդիրներ, որոնց լուծման համար անհրաժեշտ են տարիներ, ֆինանսական միջոցներ և քաղաքական որոշումներ։

Սակայն 2027 թվականի նախագահական ընտրություններին մնացել է ընդամենը կես տարի։ Մակրոնի իշխանության համար ժամանակը գնալով ավելի թանկ քաղաքական ռեսուրս է դառնում։ Հասարակական վստահության հետագա անկումը կարող է ընտրական առավելություն տալ ծայրահեղ ուժերին և Ֆրանսիան հասցնել քաղաքական համակարգի վերադասավորման նոր փուլի։