ԵՄ առաջնորդները խոստանում են ամրապնդել Մերձավոր Արևելքի հետ անվտանգության և տնտեսական կապերը՝ Իրանի պատերազմի հետևանքները նվազագույնի հասցնելու համար:
Լիբանանի, Եգիպտոսի, Սիրիայի և Հորդանանի առաջնորդները, ինչպես նաև Պարսից ծոցի համագործակցության խորհրդի գլխավոր քարտուղարը, Նիկոսիայում էին՝ ԵՄ գագաթնաժողովի շրջանակներում հանդիպելու իրենց Եվրամիության գործընկերների հետ։
Կիպրոսում հակամարտության հետևանքներին նվիրված բանակցություններից հետո ԵՄ առաջնորդները խոստացել են ամրապնդել Մերձավոր Արևելքի գործընկերների հետ անվտանգության և տնտեսական կապերը և ձգտել Իրանի պատերազմի դիվանագիտական ավարտին։
Լիբանանի, Եգիպտոսի, Սիրիայի և Հորդանանի առաջնորդները, ինչպես նաև Պարսից ծոցի համագործակցության խորհրդի գլխավոր քարտուղարը, Նիկոսիայում էին՝ ԵՄ գագաթնաժողովի շրջանակներում հանդիպելու իրենց Եվրամիության գործընկերների հետ։
«Ներկայիս իրավիճակը հստակորեն ընդգծում է, թե որքան սերտորեն է Եվրոպայի անվտանգությունը կապված Մերձավոր Արևելքի անվտանգության հետ, և որքան կարևոր է դարձել մեր համագործակցությունը անվտանգության և պաշտպանության ոլորտում», – բանակցություններից հետո մամուլի ասուլիսում ասել է Եվրոպական խորհրդի նախագահ Անտոնիո Կոստան։
Չնայած պաշտոնական որոշումներ չընդունվեցին, գագաթնաժողովը հնարավորություն տվեց փոխանակել կարծիքներ պատերազմի, Լիբանանում և Պարսից ծոցում տիրող իրավիճակի, ինչպես նաև Եվրոպայի համար տնտեսական հետևանքների վերաբերյալ՝ ԱՄՆ-ի կողմից իրանական նավահանգիստների շրջափակման և Թեհրանի կողմից Հորմուզի նեղուցի փաստացի փակման պայմաններում։
«ԱՄՆ-ի, Իրանի, Իսրայելի և Լիբանանի միջև վերջերս կնքված հրադադարները ողջունելի զարգացումներ են։ Այժմ բոլոր կողմերը պետք է բարի կամքով ներգրավվեն խաղաղության հասնելու համար։ Եվրամիությունը հակամարտության մաս չէ, բայց մենք կլինենք այս լուծման մաս», – ուրբաթ օրը մամուլի ասուլիսում ասաց Եվրոպական խորհրդի նախագահ Անտոնիո Կոստան։
Մարտական գործողությունները ներկայումս դադարեցված են ինչպես Իրանում, այնպես էլ Լիբանանում։ Այս շաբաթվա սկզբին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարեց, որ Իրանի հետ հրադադարը, որը պետք է լրանար ապրիլի 22-ին, անորոշ ժամանակով երկարաձգվել է, մինչդեռ հինգշաբթի օրը նա հայտարարեց, որ Իսրայելի և «Հեզբոլլահ»-ի միջև Լիբանանում ռազմական գործողությունների դադարեցումը երկարաձգվել է երեք շաբաթով։
Միևնույն ժամանակ, Սպիտակ տունը ուրբաթ երեկոյան հայտարարեց, որ հատուկ դեսպանորդ Սթիվ Վիտկոֆը և Ջարեդ Քուշները շաբաթ օրը կմեկնեն Պակիստան՝ բանակցությունների երկրորդ փուլի համար։
Եվրոպացի պաշտոնյաները առաջ են քաշել բազմազգ ուժերի գաղափարը՝ Հորմուզի նեղուցում առևտրային նավերը ուղեկցելու և ականազերծելու համար, սակայն ծրագիրը դեռևս վաղ փուլում է, և պարզ չէ, թե արդյոք այն կիրականացվի։
Նույնիսկ եթե ԵՄ առաջնորդները ակտիվորեն խուսափում են պատերազմին անմիջական մասնակցությունից, նրանք նպատակ ունեն աջակցություն ցուցաբերել դրանից տուժած Մերձավոր Արևելքի երկրներին, որոնց ԵՄ-ն համարում է էներգետիկայի, միգրացիայի և թվայնացման ոլորտում ռազմավարական գործընկերներ։
Սիրիայի ժամանակավոր նախագահ Ահմեդ ալ-Շարաան բանակցությունների հիմնական տարածաշրջանային դեմքերից մեկն էր, և նա վերահաստատեց ԵՄ-ի հետ երկկողմ հարաբերությունների կարևորությունը և դրանք որակեց որպես «անհրաժեշտ և անխուսափելի, մասնավորապես՝ համաշխարհային անվտանգությունն ու մատակարարման շղթաների կայունությունն ապահովելու համար»։
Միևնույն ժամանակ, նա խնդրեց միջազգային հանրությանը «կրել իր պարտականությունները՝ մեր հողերին և տարածքներին ազդող Իսրայելի ագրեսիայի բոլոր ձևերին դիմակայելու հարցում»։
Էներգիայի գների աճը Եվրոպայում
Քննարկման մեկ այլ թեմա էր Հորմուզի նեղուցի փակման պատճառով ամբողջ աշխարհում էներգիայի գների աճը։
Կանգնածությունը խեղդում է կենսականորեն կարևոր ջրային ուղով անցնող գրեթե բոլոր արտահանումները, որոնցով խաղաղ ժամանակ անցնում է աշխարհի առևտրային նավթի մոտ 20%-ը։
Այս խափանումը էներգակիրների գների կտրուկ աճ է հասցրել ամբողջ Եվրոպայում՝ առաջացնելով պակասի և տնտեսական անկման վախեր։
ԵՄ առաջնորդները քննարկել են այս շաբաթվա սկզբին Եվրոպական հանձնաժողովի կողմից հրապարակված նոր միջոցառումների մի շարք, ինչպիսիք են սոցիալական ծրագրերը, հարկերի կրճատումները և կանաչ տեխնոլոգիաների սուբսիդիաները։
«Այս հակամարտության սկզբից ի վեր ներմուծված բրածո վառելիքի մեր հաշիվը աճել է ավելի քան 25 միլիարդ եվրոյով՝ առանց էներգիայի մեկ մոլեկուլի։ Մենք պետք է նվազեցնենք կարևոր բրածո վառելիքից մեր չափազանց կախվածությունը, քանի որ դրանք մեզ խոցելի են դարձնում ճգնաժամերի նկատմամբ», – ուրբաթ օրը հայտարարել է Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենը։
Ֆոն դեր Լեյենը նաև նշել է, որ աշխատանքներ են տարվում Հորդանանի, Եգիպտոսի, Սիրիայի և Պարսից ծոցի երկրների հետ տնտեսական, առևտրային և քաղաքական կապերը խթանելու ուղղությամբ և առաջարկել է այդ գործընկերությունները ընդլայնել՝ ներառելով նաև պաշտպանության հարցերը։
«Մենք կարող ենք դիտարկել «Ասպիդես» գործողության նման առաքելությունների շրջանակի ընդլայնումը պարզ պաշտպանությունից վերածվելով բարդ համատեղ ծովային համակարգման», – ասել է նա՝ առանց լրացուցիչ մանրամասներ հաղորդելու։
«Ասպիդեսը» ԵՄ ռազմածովային առաքելություն է Կարմիր ծովում, որը մեկնարկել է 2024 թվականին՝ Իրանի կողմից աջակցվող հուսիթ ապստամբ ուժերի կողմից առևտրային նավերի վրա հարձակումները կանխելու համար։
«Անօդաչու թռչող սարքերի և հրթիռների զանգվածային տարածման սպառնալիքը, ցավոք, ընդհանուր իրականություն է։ Մենք պետք է ստեղծենք պաշտպանական արտադրության ընդլայնման կառուցվածքային համագործակցություն», – հավելել է ֆոն դեր Լեյենը։
Բաց մի թողեք
Պենտագոնը քննարկում է Իսպանիայի անդամակցությունը ՆԱՏՕ-ին կասեցնելու հնարավորությունը, ենթադրում է արտահոսած էլեկտրոնային նամակը
ԵՄ մեծամասնությունը դեմ է ԱՄՆ-ի հետ առևտրային համաձայնագիրը վերանայելու Ֆրանսիայի կոչին
Թրամփի շուրջը քայլելով. ԵՄ-ի նուրբ բանավեճը ինքնապաշտպանության վերաբերյալ