Պետեր Մագյարի թիմը վերագնահատում է Հունգարիայի 16 միլիարդ եվրոյի SAFE պաշտպանության ծրագիրը, որը ներկայացրել է պարտված Օրբանի կառավարությունը՝ հղում անելով կոռուպցիոն ռիսկերին: Եվրոպական հանձնաժողովը բաց է նոր վարչակազմի հետ համագործակցելու համար:
Euronews-ը տեղեկացել է, որ Պետեր Մագյարի նոր կառավարությունը վերանայելու է Վիկտոր Օրբանի ղեկավարության ներքո Հունգարիան վերազինելու համար էժան եվրոպական ֆինանսավորման ազգային պաշտպանության ծրագիրը՝ հղում անելով կոռուպցիոն մտահոգություններին:
Հնարավոր է վերանայել ծրագիրը՝ համաձայն Մագյարի կառավարության առաջնահերթությունների, և Եվրոպական հանձնաժողովը համաձայնել է այն վերանայելու և գնահատելու նրանց խնդրանքին՝ հետագա քայլեր ձեռնարկելուց առաջ:
Ցածր տոկոսադրույքով վարկային ծրագիրը մեկնարկել է անցյալ տարի Բրյուսելի կողմից՝ Ռուսաստանի կողմից ներկայացվող սպառնալիքին ի պատասխան դաշինքում պաշտպանական արդյունաբերությունը և ռազմական պատրաստվածությունը ամրապնդելու համար: SAFE-ն 150 միլիարդ եվրո կբաշխի 19 անդամ պետությունների միջև:
Հունգարիան անցյալ տարվա դեկտեմբերին ներկայացրել է իր 16.2 միլիարդ եվրոյի ծրագիրը, որը մանրամասն նկարագրում է պաշտպանական և կրկնակի նշանակության նախագծերը: Քանի որ Հանձնաժողովը դեռ չի հաստատել ներկայացված փաստաթուղթը, Մադյարիայի նորընտիր կառավարության փորձագետները այժմ ուսումնասիրում են այն և կարող են փոփոխություններ առաջարկել։
«Մենք քննադատաբար կուսումնասիրենք հեռացող կառավարության կողմից ներկայացված ցուցակը և որոշումներ կկայացնենք՝ հիմնվելով իրական կարիքների և կոռուպցիոն ռիսկերի գնահատման վրա», – Euronews-ին անանունության պայմանով ասել է «Տիսա» կուսակցության աղբյուրը։
Հասկանալի է, որ նշված կոռուպցիոն ռիսկերը վերաբերում են Վիկտոր Օրբանի հեռացող կառավարության հետ կապված հունգարական արդյունաբերական շահերին։
Հանձնաժողովին ներկայացված ազգային ծրագրերը համարվում են գաղտնի՝ հաշվի առնելով դրանց զգայուն բնույթը։ Հանձնաժողովը հաստատել է, որ այս հարցի շուրջ համագործակցում է նորընտիր հունգարական իշխանությունների հետ։
«Հանձնաժողովը, իհարկե, բաց է հունգարական SAFE ծրագրի շուրջ համագործակցելու նորընտիր կառավարության հետ», – Euronews-ին ասել է հանձնաժողովի խոսնակ Թոմաս Ռեգնիերը՝ հավելելով, որ Հունգարիայի պաշտպանական ծրագրի գնահատումը շարունակվում է և կհաստատվի, երբ այն պատրաստ լինի։
Հունգարիայի ծրագիրը հերթի վերջինն է
Մարտին Հանձնաժողովը հաստատեց չեխական և ֆրանսիական SAFE ազգային ծրագրերը՝ թողնելով Հունգարիայի հայտը որպես վերջին սպասվող գործ։ Հանձնաժողովի այդ ժամանակվա դիրքորոշումը արտացոլում էր նրա ներկայիս դիրքորոշումը. որ ծրագիրը դեռևս պատրաստ չէր հաստատման։
Հետագայում Հունգարիան գրեց Հանձնաժողովին՝ խնդրելով թարմացնել վերանայման կարգավիճակը։ Հանձնաժողովը պատասխանեց՝ պնդելով, որ անհրաժեշտ են վերանայումներ։
Հունգարիայի 16.2 միլիարդ եվրոյի ծրարը երեք ամենամեծ հարցումներից մեկն էր՝ զիջելով միայն Լեհաստանին և Ռումինիային, և գերազանցում էր Ֆրանսիայի հատկացումը. Փարիզը պահանջում էր 15.1 միլիարդ եվրո։
Հարցին ծանոթ հունգարացի դիվանագետները պնդում են, որ հետաձգումը քաղաքական դրդապատճառներ ուներ, և որ Բուդապեշտը բավարարել էր դրական գնահատման համար անհրաժեշտ բոլոր չափանիշները։
«Ժամանակացույցին նայելով՝ Հանձնաժողովը փետրվարի սկզբին որոշեց չհաստատել Հունգարիայի ծրագիրը ընտրություններից առաջ։ Մինչ այդ ընթացակարգը հետևում էր նույն օրինաչափությանը, ինչ մյուս անդամ պետությունների դեպքում», – Euronews-ին ասաց հունգարացի բարձրաստիճան պաշտոնյան՝ անանուն մնալու պայմանով։
«Հետագայում Հանձնաժողովը լիովին լռեց. ոչ մի արձագանք, ոչ մի հարց, ոչ մի արդարացում, նույնիսկ պաշտոնական հարցումներին պատասխաններ չտրվեցին։ Սա սովորական ընթացակարգ չէ. սա ակնհայտ քաղաքական խոչընդոտ է», – հավելեց պաշտոնյան։
Այս շաբաթ հանձնաժողովը մերժեց այն մեղադրանքները, որ Օրբանի կառավարության SAFE ծրագիրը կասեցվել է քաղաքական պատճառներով։
«Ես վճռականորեն հերքում եմ այն ենթադրությունը, որ այն արգելափակվել է քաղաքական պատճառներով։ Մենք չենք արգելափակել որևէ SAFE ծրագիր», – ասաց խոսնակ Ռեգնիեն՝ նշելով, որ Հունգարիայից խնդրել են վերանայել այն։
ԵՄ բարձր մակարդակի պատվիրակությունը այցելեց Բուդապեշտ
Շաբաթավերջին Եվրոպական հանձնաժողովի բարձրաստիճան պատվիրակությունը մեկնեց Բուդապեշտ՝ Մադյարիայի նորանշանակ թիմի պաշտոնյաների հետ նախնական ոչ պաշտոնական բանակցությունների համար։
Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենի աշխատակազմի ղեկավար Բյորն Զայբերտը գլխավորեց ԵՄ պատվիրակությունը, որի կազմում էին մի քանի գլխավոր տնօրեններ։ Այցը նշանակալից էր, քանի որ քննարկումներ տեղի ունեցան Tisza կուսակցության պաշտոնյաների հետ, որոնք դեռևս պաշտոնական կառավարական լիազորություններ չեն ստանձնել։
Չնայած պաշտպանական արդյունաբերության և տիեզերքի գլխավոր տնօրեն Տիմո Պեսոնենը ներկա չէր, Հունգարիայի SAFE ծրագիրը ներառվեց քննարկումներում։
Հանդիպումից հետո երկու կողմերն էլ պատրաստակամություն հայտնեցին լուծել Հունգարիայի սառեցված ԵՄ միջոցների հարցը, որը կազմում է 17 միլիարդ եվրո՝ ընթացիկ բյուջետային ժամանակահատվածում Հունգարիայի համար նախատեսված 27 միլիարդ եվրոյից։
Մագյարը և Հանձնաժողովի նախագահ ֆոն դեր Լեյենը նախկինում համաձայնության էին եկել իրենց թիմերի միջև ուղիղ հաղորդակցության ալիք հաստատել՝ միջոցները բացելու ուղղությամբ աշխատելու համար։
Հունգարիան կարող է կորցնել վերականգնողական միջոցներից 10 միլիարդ եվրո, եթե մինչև օգոստոսի վերջ համաձայնության չհասնի։ Սառեցված ԵՄ միջոցները, որոնք Բրյուսելը արգելափակել էր Օրբանի կառավարության օրոք՝ օրենքի գերակայության և կոռուպցիայի դեմ պայքարի հետ կապված մտահոգությունների պատճառով, Մադյարի նախընտրական քարոզարշավի հիմնական խոստումն էր։
Բաց մի թողեք
Կիպրոսի գագաթնաժողովը դժվարությամբ կհեռանա ԵՄ ճգնաժամի կործանարար օղակից
Մագյարը ցանկանում է Ավստրո-Հունգարական կայսրությունը վերադարձնել քարտեզի վրա
Գերմանիայի ու Ռուսաստանի միջև առճակատումն աճում է ներգրավելով Լատվիան