06/11/2026

EU – Armenia

ԵՄ-ում տվյալների կենտրոնների դեմ բողոքի ակցիաները թիրախավորում են Բրյուսելը. Լուսանկար

Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության (ԵԺԿ) ներկայացուցիչ Շվաբը զգուշացնում է՝ մեծածավալ ցույցերը Եվրոպայում «ընդամենը ժամանակի հարց են»։

Տվյալների կենտրոնների կառուցմանն ուղղված Բրյուսելի ջանքերը բախվում են աճող դիմադրության. ակտիվիստները ծրագրում են երկօրյա բողոքի ակցիաներ ԵՄ 14 երկրներում։

Ավելի քան 100 տեղական կազմակերպություններ ուրբաթ և շաբաթ օրերին ցույցեր են նախատեսում։ «StopDirtyDataCentres.eu» կոչվող արշավը պահանջում է մորատորիում սահմանել այսպես կոչված «հիպերմասշտաբային» (hyperscale) տվյալների կենտրոնների կառուցման վրա։

Տվյալների կենտրոնների դեմ տրամադրվածությունն աճում է ամբողջ ԵՄ-ում այն ​​պահին, երբ Եվրահանձնաժողովը ձգտում է մինչև 2030 թվականը եռապատկել միության հաշվողական հզորությունը՝ հունիսին ներկայացված «Ամպային տեխնոլոգիաների և արհեստական ​​բանականության զարգացման մասին ակտի» (CAIDA) միջոցով։

ԵՄ գործադիր մարմինը նաև առաջ է մղում միլիարդավոր եվրո արժողությամբ պետություն-մասնավոր հատված գործընկերության նախաձեռնություն, որի նպատակն է ԵՄ տարածքում կառուցել արհեստական ​​բանականության (ԱԲ) յոթ հսկայական տվյալների կենտրոն՝ այսպես կոչված «ԱԲ գիգաֆաբրիկաներ»։

«Գործողության դիմող մարդիկ կասկածի տակ են դնում CAIDA-ի նման օրենքների հիմքում ընկած տրամաբանությունը», — «Rapporteur»-ին ասաց «StopDirtyDataCentres.eu»-ի համակարգող Օուեն Էսփլին։

Լոբբիստական ​​մենաշնորհ

Ուրբաթ օրը հրապարակված մի նոր զեկույցում, որի հեղինակն է թափանցիկության հարցերով զբաղվող «Corporate Europe Observatory» (CEO) ոչ առևտրային կազմակերպությունը («StopDirtyDataCentres.eu» կոալիցիայի անդամ), նշվում է, որ 2024 թվականի դեկտեմբերից մինչև 2026 թվականի հունիսն ընկած ժամանակահատվածում՝ CAIDA-ի նախագծման ընթացքում, Եվրահանձնաժողովի պաշտոնյաների կողմից շահագրգիռ կողմերի հետ անցկացված շուրջ 370 հանդիպումների 94%-ը տեղի է ունեցել ոլորտի լոբբիստների հետ։

«Եվրոպայի տարբեր անկյուններում շատերի մոտ այնպիսի տպավորություն է ստեղծվում, որ քաղաքական վերնախավը լսում և որդեգրում է խոշոր տեխնոլոգիական ընկերությունների ու միլիարդատերերի թեզերը՝ անտեսելով հասարակության մտահոգ Այլ մտահոգությունների թվում են՝ արհեստական ​​բանականությամբ (ԱԲ) աշխատող չաթ-բոտերի նման տեխնոլոգիաների ազդեցությունը հոգեկան առողջության վրա, թվային հսկողության աճը, գաղտնիության հետ կապված ռիսկերը, ինչպես նաև տվյալների կենտրոնների մատակարարման շղթաներում շրջակա միջավայրին և մարդու իրավունքներին առնչվող խախտումները։

Զեկույցին կից տարածված մամուլի հաղորդագրության մեջ CAIDA-ն (Տվյալների կենտրոնների վերաբերյալ ակտը) բնութագրվել է որպես ամերիկյան «ամպային» հսկաների՝ Microsoft-ի, Amazon-ի և Google-ի նախաձեռնություն։ Նշվում է, որ հենց նրանք են «առաջ մղել գործընթացը՝ պահանջելով թույլտվությունների ավելի արագ տրամադրում, կայունության վերաբերյալ ավելի մեղմ կանոններ և համայնքների կողմից բողոքարկման հնարավորությունների սահմանափակում»։

Իռլանդիան, որը ներկայումս նախագահում է Եվրոպական խորհրդում և հյուրընկալում է ամերիկյան մի շարք տեխնոլոգիական հսկաների (այդ թվում՝ Google-ի և Microsoft-ի) եվրոպական գրասենյակները, ամսվա սկզբին հրապարակեց CAIDA-ի վերաբերյալ փոխզիջումային տարբերակը։ Փաստաթուղթը ներառում է փոփոխություններ ինքնիշխանությանը վերաբերող դրույթներում, որոնք ձեռնտու են ամերիկյան «ամպային» ընկերություններին։

Օրենսդիրների դիմադրությունը

Գերմանացի պահպանողական, Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության (ԵԺԿ) անդամ և CAIDA-ի հարցով ստվերային զեկուցող Անդրեաս Շվաբը Rapporteur-ին հայտնել է, որ թեև ներկայիս բողոքի ակցիաները դեռևս համեմատաբար ցրված բնույթ են կրում, մեծածավալ ցույցերի տարածումը Եվրոպայում կարող է լինել «ընդամենը ժամանակի հարց»։

«Կանաչների» խմբակցության երեք եվրոպատգամավորներ, որոնք զբաղվում են CAIDA-ի հարցերով՝ հոլանդացի համազեկուցող Ռեյնիեր վան Լանշոտը, գերմանացի զեկուցող Սերգեյ Լագոդինսկին և գերմանացի ստվերային զեկուցող Ալեքսանդրա Գիզը, աջակցություն են հայտնել StopDirtyDataCentres.eu արշավին։ Նրանք Rapporteur-ին հայտնել են, որ Եվրոպային անհրաժեշտ են թվային ենթակառուցվածքներին առնչվող ավելի կայուն և ինքնիշխան կանոնակարգեր։

Ֆրանսիացի ձախակողմյան պատգամավոր Լեյլա Չաիբին, որը նաև CAIDA-ի վերաբերյալ ստվերային զեկուցող է, և իռլանդացի ձախակողմյան պատգամավոր Լին Բոյլանը նույնպես ասացին, որ կողմ են ԵՄ-ում լայնածավալ տվյալների կենտրոնների կառուցման մորատորիումին։

Հուլիսին զեկուցողի հետ հարցազրույցում Բոյլանը զգուշացրել էր, որ լայնածավալ տվյալների կենտրոնների կառուցումը կարող է տեղական դիմադրություն առաջացնել, մասնավորապես՝ շրջակա միջավայրի և էներգետիկայի հետ կապված մտահոգությունների պատճառով։

Հանձնաժողովը և CAIDA-ի այլ ականավոր պատգամավորներ անմիջապես չարձագանքեցին զեկուցողի բողոքի ակցիաների վերաբերյալ մեկնաբանություններ տալու խնդրանքին։

Մյուս կողմից, պորտուգալացի Renew-ի պատգամավոր Ժոաո Կոտրիմ դե Ֆիգեյրեդոն զեկուցողին ասել է, որ «կտրականապես դեմ է ընդհանուր մորատորիումին»՝ պնդելով, որ Եվրոպային ավելի շատ տվյալների կենտրոններ են անհրաժեշտ՝ արհեստական ​​բանականության մրցավազքին համընթաց քայլելու համար։