28/10/2026

EU – Armenia

ԵՄ գործարար համայնքի ղեկավարը զգուշացնում է՝ չկենտրոնանալ Չինաստանի առևտրային հավելուրդի վրա

Պեկինի հետ «հավասարակշռված առևտրի» ձգտելը «կարող է շատ զգալի տնտեսական ծախսեր առաջացնել Եվրոպայի համար»

Եվրոպան պետք է կենտրոնանա տնտեսական անվտանգության, այլ ոչ թե Չինաստանի հետ ունեցած առևտրային մեծ դեֆիցիտը վերացնելու վրա. այս մասին հայտարարել է ԵՄ խոշոր գործարար միավորումներից մեկի ղեկավարը։

Չինաստանում ԵՄ Առևտրի պալատի նախագահ Յենս Էսկելունդը «Rapporteur»-ին ասել է, որ Չինաստանի արտադրական հզորությունը նշանակում է, թե Պեկինի հետ «հավասարակշռված առևտրի» հասնելը «իրատեսական նպատակ» չէ։

Ըստ նրա՝ Բրյուսելը պետք է ձգտի կրճատել ԵՄ առևտրային դեֆիցիտը միայն այն ոլորտներում, որտեղ դա կօգնի լուծել կոնկրետ «խոցելիության» խնդիրները։

«Մենք, հավանաբար, երբեք չենք ունենա հավասարակշռված առևտուր Չինաստանի հետ… քանի որ Չինաստանը պարզապես շատ լավ է արտադրում որակյալ ապրանքներ՝ ցածր ինքնարժեքով», — ասել է Էսկելունդը, ում կազմակերպությունը ներկայացնում է Չինաստանում գործող ավելի քան 1600 եվրոպական ընկերությունների շահերը։ «Խնդիրն այն է, երբ [այդ դեֆիցիտը] ազդում է տնտեսական անվտանգության վրա»։

Էսկելունդը հավելել է, որ Չինաստանի արդյունաբերական արտահանման կտրուկ աճի հետ կապված մտահոգությունները տեղին են միայն «համակարգային նշանակություն ունեցող» ոլորտներում, ինչպիսիք են ավտոարդյունաբերությունը, ինչպես նաև քիմիական և դեղագործական արդյունաբերության որոշ հատվածներ։ Այս ոլորտներում հնարավոր ազդեցությունը զբաղվածության կամ Եվրոպայի «տեխնոլոգիական ինքնիշխանության» վրա կարող է հատկապես վնասակար լինել։

«Սրանք այն հարցերն են, որոնցով պետք է զբաղվել, — ասել է նա։ — Այն մտայնությունը, թե միակ ճիշտ լուծումը հավասարակշռված առևտուրն է, կարող է շատ զգալի տնտեսական ծախսեր առաջացնել Եվրոպայի համար, և, կարծում եմ, քաղաքական առումով անհնար կլինի դա ընդունել»։

Էսկելունդի այս դիտարկումները հնչում են Բրյուսելի և Պեկինի միջև առևտրային լարվածության սրման ֆոնին։ ԵՄ պաշտոնյաները մեղադրում են Չինաստանի՝ արտահանման վրա կողմնորոշված ​​տնտեսությանը նրանում, որ այն խորացնում է ԵՄ արդյունաբ Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը խոստացել է «վերահավասարակշռել» Չինաստանի հետ ԵՄ-ի ապրանքային առևտրի «ոչ կայուն» տարեկան դեֆիցիտը։ Այն վտանգում է այս տարի գերազանցել 2022 թվականին գրանցված 397 միլիարդ եվրոյի ռեկորդային ցուցանիշը։

Ֆրանսիան և Գերմանիան՝ ԵՄ-ում օրակարգ ձևավորող ավանդական երկրները, նույնպես վերջերս կոչ են արել Հանձնաժողովին վերանայել առևտրային պաշտպանության գործիքակազմը՝ լուծելու «գլոբալ մակրոտնտեսական անհավասարակշռությունները», որոնք առաջացել են Պեկինի՝ «շուկան համակարգային կերպով աղավաղող գործելաոճի» հետևանքով։

Այնուամենայնիվ, այս ամսվա սկզբին լարվածությունը փոքր-ինչ թուլացավ, երբ ԵՄ առևտրի հարցերով հանձնակատար Մարոշ Շեֆչովիչը Պեկինի հետ համաձայնության եկավ։ Ըստ այդմ՝ հաջորդ տարի դեպի ԵՄ չինական հիբրիդային ավտոմեքենաների արտահանումը կսահմանափակվի 350 000 միավորով՝ այս տարվա կանխատեսվող 800 000-ի փոխարեն։

Էսկելունդը նշեց, որ հիբրիդային մեքենաների վերաբերյալ համաձայնագիրը, որը ողջունվել է նաև ԵՄ ղեկավարների կողմից, «շատ դրական» քայլ է և պետք է ծառայի որպես «մոդել» Բրյուսելի և Պեկինի միջև ապագա գործարքների համար։

«Չինաստանի հիմնական նպատակը եվրոպական շուկա լայն և խորը մուտք ապահովելն է, իսկ Եվրոպայի հիմնական մտահոգությունը տնտեսական անվտանգության հետ կապված խնդիրների լուծումն է», — ասաց նա։

«Քանի որ հիմնական նպատակը առևտրային դեֆիցիտի վերացումը չէ, կարծում եմ՝ հնարավոր է գտնել լուծումներ, որոնք ընդունելի կլինեն թե՛ Եվրոպայի, թե՛ Չինաստանի համար»։

Արտադրական ոլորտի «մաքիավելյան» ռազմավարություն

Էսկելունդը նաև զգուշացրեց չդիտարկել Չինաստանի՝ համաշխարհային առևտրում ունեցած հսկայական ավելցուկը (որը, ըստ կանխատեսումների, կգերազանցի անցյալ տարվա 1,2 տրիլիոն դոլարի ռեկորդը) որպես արտադրական ոլորտում համաշխարհային գերիշխանության հասնելու «չարագույն ծրագրի» մաս։

Փոխարենը, ըստ նրա, չինական արտահանման աճը մեծապես պայմանավորված է հենց Չինաստանի տնտեսության «վատ վիճակով»։ Վերջինս դժվարանում է հաղթահար Երբ հարցրին՝ արդյոք նա հավատո՞ւմ է, որ ԵՄ-ի և Չինաստանի միջև առևտրային լարվածությունը կհարթվի, Էսկելունդը, ով 28 տարի ապրել է Չինաստանում, պատասխանեց. «Ես բնույթով լավատես եմ, բայց նաև կարծում եմ, որ մեզ բարդ ու փորձություններով լի ճանապարհ է սպասվում»։

«Այն, որ Չինաստանն ընդունում է՝ Եվրոպան տնտեսական անվտանգության հետ կապված հիմնավոր մտահոգություններ ունի, և փորձում է հաշվի առնել այդ մտահոգությունները՝ եվրոպական շուկա մուտք ունենալը շարունակելու դիմաց, կարող է հիմք դառնալ որևէ լուծման գտնելու համար»։