28/10/2026

EU – Armenia

Իսպանիայի ծայրահեղ աջերը՝ որպես «նոր փանկ»

«Վոքս»-ը (Vox) Իսպանիայի երրորդ խոշոր քաղաքական ուժն է, որը գնալով ավելի շատ երիտասարդ ընտրողների է գրավում։

ՄԱԴՐԻԴ – Նոյեմբերին կայանալիք արտահերթ ընտրություններին ընդառաջ՝ Իսպանիայի ծայրահեղ աջ «Վոքս» (Vox) կուսակցությունը դիրքեր է ամրապնդում երիտասարդ ընտրողների շրջանում՝ մարտահրավեր նետելով քվեարկության ավանդական մոդելներին մի երկրում, որտեղ երկար ժամանակ գերիշխում էին հիմնական (մեյնսթրիմ) քաղաքական ուժերը։

Իսպանիայում ընտրություններին մնացել է հինգ շաբաթից էլ պակաս ժամանակ, իսկ հարցումները ցույց են տալիս, որ իշխող Սոցիալիստական ​​կուսակցության (PSOE) համար ընտրությունները բարդ են լինելու։

Վերջին հարցումների համաձայն՝ գլխավոր ընդդիմադիր «Ժողովրդական կուսակցությունը» (PP) ունի մոտ 32% աջակցություն, որին հաջորդում են PSOE-ն՝ 28%-ով, և «Վոքս»-ը՝ 19%-ով։ Սա մեծացնում է PP-ի և «Վոքս»-ի միջև կոալիցիա կազմելու հավանականությունը։

Վարչապետ Պեդրո Սանչեսը, ում գլխավորած PSOE-ն ղեկավարում է փոքրամասնության կառավարությունը, նախաձեռնել է արտահերթ ընտրություններ՝ խորհրդարանում «ավելի լայն առաջադեմ մեծամասնություն» ձևավորելու նպատակով։

Սանչեսը իշխանությունը պահպանելու համար խաղադրույք է կատարում բնակարանային ճգնաժամի վրա

Սակայն երիտասարդ ընտրողների շրջանում պատկերն ավելի բարդ է։ Իսպանիայի հասարակական կարծիքի ուսումնասիրման կենտրոնի (CIS) տվյալներով՝ 18-ից 24 տարեկան երիտասարդ ընտրողների 19%-ը մտադիր է ձայն տալ PSOE-ին, 15,6%-ը՝ «Վոքս»-ին, իսկ 11,9%-ը՝ «Ժողովրդական կուսակցությանը» (PP): Այս տարիքային խմբի զգալի մասը դեռ չի կողմնորոշվել կամ մտադիր է ընդհանրապես չմասնակցել քվեարկությանը։

Նոյեմբերին կայանալիք համընդհանուր ընտրություններում ավելի քան 1,6 միլիոն իսպանացի առաջին անգամ հնարավորություն կունենա քվեարկելու։ El Confidencial-ի պատվերով IMOP-ի անցկացրած հարցման համաձայն՝ այդ նոր ընտրողների 26,9%-ը (ավելի Վերջերս տեղի ունեցած չորս տարածաշրջանային ընտրություններում Սանտյագո Աբասկալի՝ ներգաղթի դեմ հանդես եկող կուսակցությունը ստացել է ձայների 16-ից 19 տոկոսը՝ ստիպելով «Ժողովրդական կուսակցությանը» (PP) բարդ կոալիցիոն բանակցություններ սկսել։

«Vox»-ի՝ հաստատված քաղաքական համակարգի դեմ ուղղված ուղերձը, կարծես, հատկապես արձագանք է գտնում երիտասարդ ընտրողների շրջանում։

«Քաղաքացիների համատարած դժգոհությունը, ինչպես նաև հիասթափությունը պետական ​​ինստիտուտներից և իշխանության ղեկին եղած ուժերից՝ Իսպանիայի սոցիալիստական ​​բանվորական կուսակցությունից (PSOE) և «Ժողովրդական կուսակցությունից» (PP), այժմ իր օգտին է ծառայեցնում «Vox»-ը», — «Rapporteur»-ին ասաց քաղաքական վերլուծաբան Խավիեր Սանչես Գոնսալեսը։

Ութ տարի իշխանության ղեկին մնալուց հետո՝ Պեդրո Սանչեսի գլխավորած PSOE-ն հայտնվել է ծանր հարվածների տակ․ պատճառը կոռուպցիոն սկանդալներն են, որոնցում ներգրավված են եղել նրա կառավարությանն ու մերձավոր շրջապատին մոտ կանգնած անձինք։ Իրավիճակը բարդացնում են նաև աճող ճգնաժամերը, այդ թվում՝ հուլիսին Սեուտայի ​​սահմանին տեղի ունեցած լարվածությունը։

Իսպանիայում կոռուպցիոն սկանդալները ճնշում են գործադրում Պեդրո Սանչեսի վրա

Գոնսալեսը «Rapporteur»-ին հայտնեց, որ որքան հանրային քննարկումներում գերիշխում են PSOE-ի հետ կապված կոռուպցիոն սկանդալները, այնքան երիտասարդ ընտրողներն ավելի շատ են թեքվում դեպի «Vox»-ը, այլ ոչ թե «Ժողովրդական կուսակցություն» (PP)։ Հիշեցնենք, որ հենց կոռուպցիոն սկանդալների պատճառով 2018 թվականին իշխանությունից հեռացվեց PP-ի ներկայացուցիչ, վարչապետ Մարիանո Ռախոյը։

«PP-ն խնդիր ունի․ այն չի ընկալվում որպես որևէ տարբերվող ուժ»։

Ի տարբերություն 2015 թվականի, երբ հիասթափությունը խթանեց ձախակողմյան «Պոդեմոս» (Podemos) շարժման վերելքը, այսօր երիտասարդ իսպանացիների շրջանում բողոքի քվեն ավելի ու ավելի է թեքվում դեպի աջ, նշեց Գոնսալեսը։

Այնուամենայնիվ, «Վոքս» (Vox) կուսակցության աճող ազդեցությունը շարունակում է խիստ բևեռացնող թեմա մնալ մի երկրում, որը դեռևս պայքարում է 1936–1939 թթ. քաղաքացիական պատերազմի և Ֆրանսիսկո Ֆրանկոյի՝ գրեթե չորս տասնամյակ տևած բռնապետության ժառանգության հետ։

«Շատ երիտասարդներ «Վոքս»-ը դիտարկում են որպես ընդհատակյա շարժում՝ գրեթե արգելված մի երևույթ, որն ավելի ու ավելի գրավիչ է դառնում նրանց համար, — ասաց վերլուծաբանը։ — Ծայրահեղ աջ լինելը «նոր փանկ» է»։