28/10/2026

EU – Armenia

Ֆրանսիայի Սենատն ընդունել է օրինագիծ, որը ցուցարարներին պարտավորեցնում է փոխհատուցել անկարգությունների հետևանքով հասցված վնասը

Օրինագիծը թույլ կտա իշխանություններին պահանջել սոցիալական ցանցերից անհապաղ հեռացնել այն բովանդակությունը, որը կոչ է անում «ապստամբության կամ պետության դեմ զենք վերցնելու»։

Չորեքշաբթի օրը Ֆրանսիայի խորհրդարանի վերին պալատը՝ Սենատը, ընդունեց օրինագիծ, որը ցուցարարներին ֆինանսական պատասխանատվության կենթարկի փողոցային ցույցերի ժամանակ հասցված վնասների համար։ Քննադատները զգուշացնում են, որ սա կարող է սահմանափակել բողոքի ակցիաներ անցկացնելու իրավունքը։

Օրինագիծը մշակվել է ի պատասխան այն անկարգությունների, որոնք տեղի ունեցան մայիսին՝ ՈՒԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի եզրափակիչ խաղում «Պարի Սեն Ժերմենի»՝ «Արսենալի» նկատմամբ տարած հաղթանակից հետո։

Սակայն փաստաթուղթն ավելի մեծ նշանակություն ստացավ անհավասարության և գների կտրուկ աճի դեմ շաբաթներ շարունակվող բողոքի ակցիաներից հետո։ Հոկտեմբերի 17-ին դրանք վերաճեցին վերջին տարիների ամենադաժան բռնությունների, երբ ամբողջ երկրում հազարավոր ձեռնարկություններ վնասվեցին կամ թալանվեցին։

Սենատը 229 կողմ և 105 դեմ ձայներով ընդունեց օրինագծի ընդլայնված տարբերակը՝ մեծամասնություն կազմող աջակողմյան և կենտրոնամետ ուժերի դաշինքի աջակցությամբ։

Օրինագիծն ուղարկվել է Ազգային ժողով (խորհրդարանի ստորին պալատ)՝ քննարկման և քվեարկության։

Ծայրահեղ աջերի առաջնորդ Մարին Լը Պենը, ով, ըստ հարցումների, հաջորդ գարնանը կայանալիք նախագահական ընտրություններում Էմանուել Մակրոնին փոխարինելու հիմնական հավակնորդն է, պաշտպանում է այս օրենսդրական նախաձեռնությունը։

Խորհրդարանում ելույթ ունենալիս՝ Ներքին գործերի նախարար Լորան Նունյեսը շեշտեց հոկտեմբերի 17-ին տեղի ունեցած ավերածություններին և քաոսին արձագանքելու «հրատապությունը»։

«Մենք այլևս չենք կարող թույլ տալ, որ մեր քաղաքացիների ճնշող մեծամասնությունը վճարի վանդալների փոքր խմբի գործողությունների համար», – ասաց նա։

«Իրավական ծաղր»

Օրենսդրության համաձայն՝ ցուցարարներին կարող են պարտավորեցնել վճարել մինչև 10 000 եվրո՝ փողոցային ցույցերի ընթացքում հասց Սույն մեխանիզմի շրջանակներում պատճառված վնասների փոխհատուցման նպատակով կարող են բռնագանձվել նաև սոցիալական նպաստներն ու բնակարանային աջակցության միջոցները. այս դրույթը սուր քննադատության է արժանացել ձախակողմյան կուսակցությունների և իրավապաշտպան խմբերի կողմից։

Երկրորդ ընթերցման ժամանակ սենատորներն ավելի խստացրեցին նախագիծը՝ դրա մեջ ներառելով նաև այլ սոցիալական նպաստներ, ինչպիսիք են ընտանեկան հավելավճարը, ուսումնական տարվա մեկնարկի հետ կապված նպաստը և զբաղվածության խրախուսական վճարները։

Ձախակողմյան օրենսդիրները կառավարությանը մեղադրեցին «ավտորիտար շեղման» մեջ՝ նշելով, որ դա տեղի է ունենում հավաքների ազատության հաշվին։

Կոմունիստ սենատոր Ֆաբիեն Գեյը դատապարտեց այս նախաձեռնությունը՝ որակելով այն որպես «իրավական ֆարս», որը միտումնավոր կերպով նույնացնում է խաղաղ ցուցարարներին և անկարգություններ հրահրողներին։

«Կանաչների» կուսակցությունից սենատոր Մելանի Վոգելը կառավարությանը մեղադրեց սոցիալական պահանջներին «հավաքական պատժի» միջոցով արձագանքելու մեջ։

Օրինագծի կողմնակիցները փորձեցին հանգստացնել քննադատներին։

«Մենք չպետք է այնպիսի տպավորություն ստեղծենք, թե այս օրինագիծը հանցագործ է դարձնում պատահական անցորդին կամ խաղաղ ցուցարարին», — հայտարարեց կենտրոնամետ-աջակողմյան «Հորիզոններ» (Horizons) կուսակցության ներկայացուցիչ Օլիվիե Բիցը։

«Աղետալի հետևանքներ»

Կառավարությունն առաջարկել է սահմանել ցույցերին մասնակցելու արգելքներ՝ ուղղված բռնություն գործադրող անձանց դեմ։

Երեքշաբթի օրը՝ ուշ երեկոյան, Սենատն ընդունեց մի օրինագիծ, որը թույլ է տալիս իշխանություններին պահանջել սոցիալական ցանցերից անհապաղ հեռացնել այնպիսի բովանդակություն, որը կոչ է անում «ապստամբության կամ զենք վերցնել պետության դեմ»։

«Հենց հիմա շրջանառվում են կոչեր հաջորդ շաբաթ օրվա համար, որոնք ապստամբության կոչեր են։ Հենց նման բովանդակությունն ենք մենք ցանկանում հեռացնել», — ասաց ներքին գործերի նախարարը սենատորներին։

Հարթակները պարտավոր կլինեն հեռացնել նման բովանդակությունը 24 ժամվա ընթացքում, հակառակ դեպքում նրանց կարող է սպառնալ «արգելափակում» կամ «ցուցակներից հեռացում»։

Անցյալ շաբաթ ֆրանսիական «Le Monde» օրաթերթում հրապարակված հոդվածում Ընտանեկան նպաստների, բնակարանային աջակցության կամ «ակտիվ համերաշխության եկամտի» (active solidarity income) բռնագանձումը կարող է աղետալի հետևանքներ ունենալ առավել խոցելի մարդկանցից ոմանց համար։