ՀԱՊԿ-ը կարող է փլուզվել, փորձագետները չեն բացառում անգամ ՆԱՏՕ-ի «մահը»

Թրամփը հայտարարում է, որ Գրենլանդիայի ԱՄՆ-ի կողմից գրավումը «լավ» կլինի Եվրոպայի և ՆԱՏՕ-ի համար:

Նախագահ Դոնալդ Թրամփը դիմում է Դավոսում Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի ամենամյա հանդիպման ժամանակ լսարանին։ Դանավում մեկ ժամ տևողությամբ ելույթի ժամանակ Դոնալդ Թրամփը կոչ արեց եվրոպացիներին անհապաղ բանակցություններ վարել Գրենլանդիան Միացյալ Նահանգներին վաճառելու վերաբերյալ։ Դանիայի արտաքին գործերի նախարարն ասաց, որ Թրամփի հավակնությունները մնում են «անփոփոխ»։

Դոնալդ Թրամփը հայտարարեց, որ չի ցանկանում ուժ կիրառել Գրենլանդիան Դանիայի Թագավորությունից գրավելու համար, բայց կոչ արեց եվրոպացիներին գալ բանակցությունների սեղանի շուրջ և գործարք կնքել՝ հնարավոր դարձնելու համար այդ ընդարձակ տարածքի վաճառքը, որը նա մի քանի անգամ շփոթել էր Իսլանդիայի հետ Շվեյցարիայի Դավոսում Համաշխարհային տնտեսական ֆորումում մեկ ժամ տևողությամբ անկապ ելույթի ժամանակ։

«Մենք ուզում ենք սառույցի մի կտոր աշխարհի պաշտպանության համար, և նրանք (եվրոպացիները) չեն տա այն», – ասաց Թրամփը չորեքշաբթի կեսօրին։ «Նրանք ունեն ընտրություն. դուք կարող եք ասել «այո», և մենք շատ շնորհակալ կլինենք, և դուք կարող եք ասել «ոչ», և մենք կհիշենք»։

Միացյալ Նահանգների նախագահը բազմիցս Գրենլանդիայի ձեռքբերումը որակել է որպես անհրաժեշտ իր երկրի «ազգային անվտանգության» համար և կոչ է արել «անհապաղ բանակցություններ» սկսել՝ հանքանյութերով հարուստ կղզին ամերիկյան վերահսկողության տակ վերցնելու համար։ Նա նաև կասկածի տակ է դրել ՆԱՏՕ-ի կարողությունը՝ պաշտպանելու Գրենլանդիան զինված հակամարտության դեպքում։

«Փաստն այն է, որ ԱՄՆ-ից բացի ոչ մի ազգ կամ ազգերի խումբ որևէ դիրքում չէ, որպեսզի կարողանա ապահովել Գրենլանդիայի անվտանգությունը», – ասել է նա։

Նրա ելույթում նաև հարձակումներ են եղել «կանաչ խաբեության», «անվերահսկելի զանգվածային միգրացիայի» և «անվերջ արտասահմանյան ներմուծման» դեմ, որոնք, նրա կարծիքով, կործանում են Եվրոպան։

«Ես սիրում եմ Եվրոպան և ուզում եմ տեսնել, թե ինչպես է Եվրոպան լավ գործում, բայց այն ճիշտ ուղղությամբ չի գնում», – ասել է նա բեմում։

Միջամտությանը արձագանքելով՝ Դանիայի արտաքին գործերի նախարար Լարս Լյոկե Ռասմուսենը ողջունել է այն փաստը, որ Թրամփը հրապարակավ հրաժարվել է ուժ կիրառել Գրենլանդիան գրավելու համար, բայց զգուշացրել է, որ իր էքսպանսիոնիստական ​​​​նկրտումները մնացել են «անփոփոխ»։

Մերձավոր Արևելքը տեսանելի ապագայում կարող է հայտնվել ռազմա-քաղաքական երկու «եռյակի» դիմակայության գոտում: Տեղեկությունը, որ Թուրքիան, Սաուդյան Արաբիան և Պակիստանը «պաշտպանական համաձայնագիր» կստորագրեն, կարծես, շատ մոտ է իրականությանը:

Թուրքական մամուլը մեջբերել է արտաքին գործերի նախարար Հաքան Ֆիդանի դիտարկումը, որ «վերջապես իսլամական աշխարհն արթնանում է» և մեկնաբանել. «Սաուդյան Արաբիան այդ աշխարհի ֆինանսական առաջատարն է, Պակիստանը՝ նրա միջուկային վահանը, իսկ Թուրքիան՝ ուղեղային կենտրոնը»:

Իշխանամետ Turkiye պարբերականը բավական թափանցիկ նկատել է տվել, որ թուրքական արտադրության նորագույն հրթիռներն ունեն «հազար կիլոմետր հեռահարություն և ունակ են միջուկային մարտագլխիկներ կրել»: Պարզ հասկացվում է, որ Թուրքիան հզորացրել է հրթիռային զինանոցը, որպեսզի պակիստանյան միջուկային մարտագլխիկները «տեղ հասցնի», իսկ այդ ծրագրի ֆինանսական հովանավորը Սաուդյան Արաբիան է:

Ըստ թուրքական աղբյուրների, ներկայումս քննարկվում է «պաշտպանական համաձայնագրին» Կատարի և Ադրբեջանի ներգրավվածության հարցը:

Թուրքիայի «Անադոլու» պետական գործակալությունը բավական ընդարձակ վերլուծական է հրապարակել, որ «մասնակի խմբագրմամբ» տեղ է գտել նաև Ադրբեջանի իշխանական մամուլում:

Ըստ այդմ, Հունաստանը, Իսրայելը և Կիպրոսը «գրեթե վերջնական համաձայնության են հասել և մոտ ապագայում կհայտարարեն «եռյակ դաշինք» ստեղծելու մասին»: Հրապարակման աղբյուրն, ամենայն հավանականությամբ, Թուքիայի հատուկ ծառայություններ են:

Ըստ այդմ, «թուրք-իսրայելա-կիպրոսյան արագ արձագանքման ուժերը կտեղաբաշխվեն Կիպրոսում»:

Համատեղ զորախմբում կընդգրկվի կողմերի հատուկ նշանակության զորքերից 2500 զինծառայող: Ընդ որում, Իսրայելը և Հունաստանը կունենան 1000 զինվորականի, Կիպրոսը՝ 500-ի ներգրավվածություն:

Արագ արձագանքման զորախումբը «կունենա ՀՕՊ և հակահրթիռային պաշտպանության, ռադիոէլեկտրոնային պայքարի գերարդիական միջոցներ»: Թուրքական պետական լրատվամիջոցը գնահատում է, որ «ամեն ինչ արվում է, որպեսզի Միջերկրականի արևելյան հատվածում, Սիրիայում, Լիբանանում և Աֆրիկայի հյուսիսում ու արևելքում Թուրքիայի ռազմավարական նշանակության բոլոր տեղաշարժերը վերցվեն հուսալի հսկողության տակ»:

Անշուշտ, վաղ է ասել, թե Պակիստան-Թուրքիա- Սաուդյան Արաբիա «պաշտպանական համաձայնագիրը» և Հունսաստան-Կիպրոս-Իսրայել «եռյակ դաշինքը» կայացած ռազմական բլոկներ են, բայց նման հեռանկարի ուրվագծումը, այն էլ Թուրքիայի պետական գործակալության վերլուծականի միջոցով, վկայում է կանխածրագրերի գոյության և այդ ուղղությամբ գործնական քայլերի անցնելու մեծ հավանականությունը:

Ադրբեջանի պարագան, երևի թե, պարզ է. Բաքուն առնվազն սերտ կհամագործակցի Թուրքիայի, Պակիստանի և Սաուդյան Արաբիայի հետ:

Ո՞րն է Հայաստանի անվտանգային ապագա միջավայրը: Առաջիկա մի քանի տարիներին ՀԱՊԿ-ը կարող է փլուզվել: Միջազգային հեղինակավոր փորձագետները չեն բացառում անգամ ՆԱՏՕ-ի «մահը»: