ՆԱՏՕ-ն և Դանիան համաձայնել են ուժեղացնել Արկտիկայի անվտանգությունը

ՆԱՏՕ-ն և Դանիան համաձայնել են ուժեղացնել Արկտիկայի անվտանգությունը, այն բանից հետո, երբ Թրամփը հրաժարվեց Գրենլանդիայի սպառնալիքներից:

Դանիայի ռազմական ուժերը մասնակցում են ՆԱՏՕ-ի եվրոպական անդամների հետ Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսում՝ Նուուկում, զորավարժությունների։

ՆԱՏՕ-ն հայտարարել է, որ Միացյալ Նահանգները, Դանիան և Գրենլանդիան կբանակցեն Ռուսաստանի և Չինաստանի կողմից տարածքում «հենակետ» ձեռք բերելը կանխելու ջանքերը մեծացնելու շուրջ։

ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Մարկ Ռյուտեն և Դանիայի վարչապետ Մետտե Ֆրեդերիկսենը ուրբաթ օրը համաձայնել են, որ դաշինքը պետք է ուժեղացնի Արկտիկայի տարածաշրջանում անվտանգության ապահովման աշխատանքները, այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հրաժարվեց Գրենլանդիան գրավելու իր սպառնալիքներից։

«Մենք համատեղ աշխատում ենք՝ ապահովելու համար, որ ՆԱՏՕ-ն ամբողջությամբ անվտանգ լինի և կհիմնվենք մեր համագործակցության վրա՝ Արկտիկայում զսպման և պաշտպանության բարելավման համար», – գրել է Ռյուտեն X-ում գրառման մեջ՝ Բրյուսելում Ֆրեդերիկսենի հետ հանդիպումից հետո։

Ֆրեդերիկսենը, որը պատրաստվում է ուրբաթ օրը մեկնել Գրենլանդիա՝ վարչապետի հետ հանդիպելու, ասել է. «Մենք համաձայն ենք, որ ՆԱՏՕ-ն պետք է մեծացնի իր ներգրավվածությունը Արկտիկայում»։

«Արկտիկայում պաշտպանությունն ու անվտանգությունը ամբողջ դաշինքի գործն են», – գրել է նա X-ում։

Հանդիպումը տեղի է ունեցել այն բանից հետո, երբ Թրամփը չորեքշաբթի օրը հայտարարեց, որ շրջանակային համաձայնագիր է կնքել Ռուտտեի հետ, որը բավարարել է իրեն, այն բանից հետո, երբ նա պահանջել է Դանիայից վերցնել ինքնավար Արկտիկայի տարածքը։

Թրամփը հրաժարվել է Գրենլանդիան բռնագրավելու և իրեն խոչընդոտող ՆԱՏՕ-ի դաշնակիցների նկատմամբ մաքսատուրքեր սահմանելու սպառնալիքներից, չնայած կղզու վերահսկողության իր հիմնական պահանջի հարցում առաջընթաց չի գրանցել։

Համաձայնեցվածության մանրամասները, եթե այդպիսիք եղել են, հրապարակային չեն հրապարակվել, բայց պաշտոնյաները նշում են, որ ՆԱՏՕ-ի կողմից Արկտիկայում անվտանգության ամրապնդումը ծրագրի մի մասն էր։

Ֆրեդերիկսենը հինգշաբթի օրը հայտարարել է, որ ՆԱՏՕ-ի դաշնակիցները համաձայնել են Արկտիկայում, այդ թվում՝ Գրենլանդիայի շուրջ «մշտական ​​ներկայության» անհրաժեշտության վերաբերյալ։

Դաշինքի անդամները քննարկել են Արկտիկայում ՆԱՏՕ-ի նոր առաքելություն ստեղծելու հարցը, սակայն հրամանատարները նշում են, որ կոնկրետ պլանավորումը դեռ չի սկսվել։

Ռուտտեի և Թրամփի միջև բանակցություններին ծանոթ պաշտոնյաները նշել են, որ Դանիան և Միացյալ Նահանգները կփորձեն վերանայել 1951 թվականի պայմանագիրը, որը կարգավորում է Գրենլանդիայում ամերիկյան ուժերի տեղակայումը։

Դա կարող է թույլ տալ Վաշինգտոնին մեծացնել իր ռազմական ներկայությունը հսկայական կղզում, այդ թվում՝ հնարավոր է՝ տեղակայելով Թրամփի ծրագրած «Ոսկե գմբեթ» հակահրթիռային պաշտպանության համակարգի մասերը։

ՆԱՏՕ-ն նաև հայտարարել է, որ Միացյալ Նահանգները, Դանիան և Գրենլանդիան կբանակցեն Ռուսաստանի և Չինաստանի տարածքում «հենակետ» հաստատելը կանխելու ջանքերը մեծացնելու շուրջ։

Թրամփը Գրենլանդիայի և ԱՄՆ ազգային անվտանգության համար Մոսկվայից և Պեկինից եկող ենթադրյալ սպառնալիքն օգտագործեց որպես կղզու նկատմամբ վերահսկողությունը ստանձնելու հիմնական պատճառաբանություն։