25/01/2026

ՆԱՏՕ-ի ռազմական պլանավորողները «սպասում են ուղղորդման»` Գրենլանդիայի շրջանակային համաձայնագրի վերաբերյալ

Գործարքի մասին դեռևս քիչ բան է հայտնի, չնայած այն, ըստ երևույթին, բավականաչափ գոհացրել է Դոնալդ Թրամփին, որպեսզի նա հետ վերցնի ութ եվրոպական երկրների դեմ իր մաքսատուրքերի սպառնալիքը։

ՆԱՏՕ-ի ռազմական պլանավորողները հինգշաբթի կեսօրին հայտարարեցին, որ դեռևս որևէ ուղղորդում չեն ստացել Գրենլանդիայի վերաբերյալ ԱՄՆ-ի և Դանիայի միջև համաձայնեցված շրջանակային համաձայնագրի վերաբերյալ, բայց պատրաստ են սկսել պլանավորումը, հենց որ դա ստացվի։

«Մենք դեռևս շատ վաղ փուլում ենք», – լրագրողներին ասաց ՆԱՏՕ-ի Ռազմական կոմիտեի նախագահ, ծովակալ Ջուզեպպե Կավո Դրագոնեն Բրյուսելում ՆԱՏՕ-ի կենտրոնակայանում կայացած Ռազմական կոմիտեի պետերի նիստից հետո։

«Մենք դեռևս սպասում ենք ուղղորդման, և այդ պահից սկսած կսկսենք մեր գործը, որը ռազմական պլանավորումն է», – ասաց նա։

Դավոսում չորեքշաբթի երեկոյան Դոնալդ Թրամփի և ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Մարկ Ռյուտեի կողմից համաձայնեցված շրջանակային համաձայնագրի մասին քիչ բան է հայտնի, չնայած այն բավականաչափ գոհացուցիչ էր ԱՄՆ նախագահի համար, որ նա հրաժարվեց փետրվարի 1-ից լրացուցիչ 10% մաքսատուրքեր սահմանելու իր սպառնալիքից այն ութ եվրոպական երկրների վրա, որոնք անցյալ շաբաթ զորքեր էին ուղարկել Գրենլանդիա։

Ե՛վ Ռուտտեն, և՛ Դանիայի վարչապետ Մետտե Ֆրեդերիկսենը նույնպես նշել են, որ շրջանակը անփոփոխ է թողնում Դանիայի Թագավորությանը պատկանող ընդարձակ կղզու ինքնիշխանությունն ու տարածքային ամբողջականությունը։

Ֆրեդերիսկենը հինգշաբթի օրը ավելի վաղ արված հայտարարության մեջ նշել է, որ ինքը նպատակ ունի շարունակել «կառուցողական երկխոսությունը» ՆԱՏՕ-ի դաշնակիցների հետ՝ Արկտիկայում անվտանգությունն ամրապնդելու վերաբերյալ, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի «Ոսկե գմբեթի»՝ առաջարկվող բազմաշերտ հրթիռային պաշտպանության համակարգի միջոցով, եթե դա «կատարվի մեր տարածքային ամբողջականության նկատմամբ հարգանքով»։

«Ոչ ոք չպետք է կասկածի մեր պատրաստվածության վրա»։

Միևնույն ժամանակ, ՆԱՏՕ-ի Եվրոպայում դաշնակից ուժերի գերագույն հրամանատարը (SACEUR) հայտարարել է, որ Արկտիկայում հնարավոր առաքելության վերաբերյալ որևէ պլանավորում չի սկսվել։

«Մենք երբեք քաղաքական ուղղորդում չենք ստացել դուրս գալու համար։ Իհարկե, մենք տեղյակ ենք այս մասին քննարկումների մասին, ուստի մտածում ենք, թե ինչպես կկազմակերպենք դա», – լրագրողներին ասել է գեներալ Ալեքսուս Գ. Գրինկևիչը։ «Բայց ոչ, դեռևս որևէ պլանավորում չի սկսվել», – ասել է նա։

Հնարավոր առաքելության մասին խոսակցությունները սկսվեցին այն բանից հետո, երբ Թրամփը կտրուկ ակտիվացրեց իր էքսպանսիոնիստական ​​հռետորաբանությունը Գրենլանդիայի շուրջ, ենթադրելով, որ նա կարող է հանդարտվել այն բանից հետո, երբ ցույց տա, որ դաշինքը լուրջ է վերաբերվում Վերին Հյուսիսի և Արկտիկայի անվտանգությանը։

SACEUR-ը նշեց, որ առաջիկա ամիսներին Արկտիկայում նախատեսվում են ՆԱՏՕ-ի մի քանի զորավարժություններ, չնայած որ դրանք կոնկրետ Գրենլանդիայում չեն։

Ֆրանսիան չորեքշաբթի օրը խնդրեց, որ ՆԱՏՕ-ն քննարկի Գրենլանդիայում համատեղ զորավարժությունների անցկացման հարցը՝ հավելելով, որ պատրաստ կլինի ներդրում ունենալ։

Այնուամենայնիվ, SACEUR-ը փորձեց հանգստացնող տոնով խոսել՝ հաստատելով, որ «ոչ ոք չպետք է կասկածի մեր պատրաստվածության վրա» Վերին Հյուսիսում և Արկտիկայի շրջանում։

«Շվեդները, ֆինները, բոլոր հյուսիսային երկրները, Նորվեգիան, Դանիան ունեն հսկայական կարողություններ, որոնք նրանք ամեն օր կիրառում են այնտեղ», – ավելացրեց նա՝ նշելով, որ դաշինքի երկու նորագույն դաշնակիցների՝ Ֆինլանդիայի և Շվեդիայի զինված ուժերը «եզակի դիրքավորված են ՆԱՏՕ-ի հյուսիսային թևի և Արկտիկայի անվտանգությունն ամրապնդելու համար»։

Տարածաշրջանի հետագա անվտանգության համար անհրաժեշտ կարողությունների առումով նա ասաց, որ դաշինքը պետք է ավելի առաջադեմ լինի։

«Մեր անվտանգությունը բարձրացնելու համար Արկտիկայում մենք պետք է անենք որոշ բաներ, որոնք երկարաժամկետ հեռանկարում են, ներառյալ, գիտեք, նոր սենսորների և հայտնաբերման հնարավորությունների տեղադրումը», – ասաց Գրինկևիչը։