Եվրոպայի Թրամփի կողմնակից առաջնորդները զգուշորեն են գործում, քանի որ Գրենլանդիայի ճգնաժամը սրվում է

Հունգարիայի Վիկտոր Օրբանը, Սլովակիայի Ռոբերտ Ֆիցոն և Չեխիայի Հանրապետության Անդրեյ Բաբիշը կարևոր դեր կխաղան Թրամփի վարչակազմի սպառնալիքներին ԵՄ-ի ցանկացած համատեղ արձագանքում։

Քանի որ Գրենլանդիայի վերաբերյալ Միացյալ Նահանգների սպառնալիքներին ԵՄ համատեղ արձագանքը մշակելու ճնշումն աճում է, ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հետ կապեր ունեցող ԵՄ առաջնորդները դեռևս կտրուկ չեն արձագանքել նրա վերջին հայտարարություններին։

Շաբաթ օրը Թրամփը սպառնացել է 10% լրացուցիչ մաքսատուրք սահմանել Արկտիկական կղզու ԱՄՆ-ին վաճառքին դեմ եվրոպական երկրներից ապրանքների վրա և զգուշացրել է, որ եթե ԱՄՆ-ին թույլ չտրվի գնել Գրենլանդիան մինչև հունիսի 1-ը, ապա դրույքաչափը կբարձրանա մինչև 25%։

Մինչ ԵՄ-ն փորձում է գտնել իրավիճակի լուծման ուղիներ, ԵՄ-ի հետ համատեղ դիրքորոշման հասնելու գործընթացը կարող է կախված լինել մասնավորապես երեք երկրներից՝ Սլովակիայից, Հունգարիայից և Չեխիայից։

Սլովակիայի վարչապետ Ռոբերտ Ֆիցոն շաբաթ օրը Մար-ա-Լագոյում հանդիպեց Թրամփի հետ, նույն օրը, երբ Թրամփը սոցիալական ցանցերում հրապարակեց իր վերջին սակագնային սպառնալիքները։ Սլովակիա վերադառնալու ինքնաթիռում խոսելով՝ Ֆիցոն բարձր գնահատեց երկու երկրների երկկողմանի կապերը՝ հավելելով, որ և՛ Թրամփը, և՛ ինքը քննադատաբար են մոտենում ԵՄ-ին։

«Մենք չխուսափեցինք ԵՄ-ի, նրա մրցունակության, էներգետիկայի և միգրացիոն քաղաքականության գնահատականից, մինչդեռ լիակատար համաձայնություն կար ԵՄ-ն որպես խորը ճգնաժամի մեջ գտնվող հաստատություն դիտարկելու հարցում», – ասաց Ֆիցոն կիրակի օրը հրապարակված տեսանյութում՝ չհիշատակելով Գրենլանդիան կամ չհայտնելով համերաշխություն այն երկրների հետ, որոնց Թրամփը ուղղակիորեն սպառնացել է։

Մինչդեռ կիրակի օրը Հունգարիայի վարչապետ Վիկտոր Օրբանը հայտարարեց, որ Թրամփից նամակ է ստացել, որով նրան հրավիրում են միանալ Խաղաղության խորհրդին, որը մի մարմին է, որը նպատակ ունի օգնել Ղազայում պատերազմից հետո վարչակազմի ստեղծմանը և վերականգնմանը։

«Նախագահ Դոնալդ Թրամփի հետ խաղաղություն է գալիս։ Եվս մեկ նամակ է եկել։ Հունգարիայի խաղաղության ջանքերը գնահատվում են։ Նախագահ Թրամփը Հունգարիային հրավիրել է միանալ Խաղաղության խորհրդի աշխատանքներին որպես հիմնադիր անդամ», – թվիթերում գրել է Օրբանը։

Սակայն Հունգարիայի կառավարությունը լռել է Թրամփի վերջին սպառնալիքների վերաբերյալ։ Օրբանն ավելի վաղ ասել էր, որ Գրենլանդիայի հարցը կարող է քննարկվել ՆԱՏՕ-ի շրջանակներում և պարտադիր չէ, որ միջազգային ճգնաժամ առաջացնի։

Չեխիայի վարչապետ Անդրեյ Բաբիշը երկուշաբթի կեսօրին X-ում գրառում է արել՝ ասելով, որ կասկած չկա, որ Գրենլանդիան դանիական ինքնավար տարածք է, սակայն նա չի կոչ արել հակազդել Թրամփի սպառնալիքներին։

«Դրանում կասկած չկա։ Բայց մենք կաջակցենք երկխոսությանը, այլ ոչ թե հայտարարություններին», – գրել է Բաբիշը։ «Արտաքին քաղաքականությունը դիվանագիտության մասին է, այլ ոչ թե նրանում, թե ով է ավելի կոշտ հայտարարություն հրապարակում սոցիալական ցանցերում»։

Ավելի վաղ Բաբիշը հարցազրույց է տվել պահպանողական հունգարական Mandiner կայքին, որտեղ ասել է, որ Թրամփը ոչ թե օգնում է Եվրոպային, այլ օգնում է ԱՄՆ-ին իր ծրագրով՝ «Ամերիկան ​​կրկին մեծ դարձնելու» համար։

Բաբիշը նաև իրեն անվանել է Թրամփի ամենամեծ եվրոպական կողմնակիցներից մեկը՝ նշելով նաև Օրբանին և Լեհաստանի նախագահ Կարոլ Նավրոցկիին։

Եվրոպայի Թրամփի կողմնակից աջակողմյաններից մեկը Իտալիայի վարչապետ Ջորջիա Մելոնին է, որը կիրակի օրը քննադատել է Թրամփի դիրքորոշումը՝ այն համարելով «սխալ», որը կարող է լինել թյուրըմբռնման արդյունք։

«Գրենլանդիայի անվտանգությանը նպաստելու որոշում կայացրած երկրների դեմ մաքսատուրքերի բարձրացման կանխատեսումը սխալ է, և ես համաձայն չեմ դրա հետ», – ասել է Մելոնին Հարավային Կորեա կատարած այցի ժամանակ։

Եվրոպական խորհրդի նախագահ Անտոնիո Կոստան հինգշաբթի երեկոյան հրավիրում է ԵՄ հատուկ գագաթնաժողով՝ Գրենլանդիայի հարցը քննարկելու և համատեղ պատասխանի շուրջ համաձայնության գալու համար։

Հունգարիայի, Սլովակիայի և Չեխիայի համաձայնությունը անհրաժեշտ կլինի, և նրանց դիրքորոշումները դեռևս անհայտ են։

Սակայն, ըստ Եվրոպական քաղաքականության կենտրոնի գործադիր տնօրեն Ֆաբիան Զուլեգի, միասնությունը չի կարող դառնալ կաթվածահարության պատրվակ, երբ խոսքը վերաբերում է Գրենլանդիային։

«Եթե միասնության հասնել հնարավոր չէ, այն կառավարությունները, որոնք պատրաստ չեն գործել, ինչպես օրինակ՝ Հունգարիան, բայց նաև ուրիշները՝ առանձին դեպքերում, պետք է բացառվեն, և բացառումը պետք է հետևանքներ ունենա», – ասաց նա՝ պնդելով, որ եվրոպական մակարդակով կոլեկտիվ գործողությունները խոչընդոտող պետությունները այլևս չպետք է կարողանան լիարժեքորեն օգտվել համատեղ պաշտպանության, անվտանգության համագործակցությունից կամ արդյունաբերական ներդրումներից։

“Solidarity is a two-way street and not unconditional.”