Հայաստանում կրթությունը վաղուց դադարել է միայն դասասենյակի չորս պատերի մեջ լինել։ Այժմ սովորել հնարավոր է ամենուր՝ դասարանում, սրճարանում, առցանց, կամ նույնիսկ ճամփորդության ժամանակ։
Բայց ի վերջո, ի՞նչ տարբերություն կա ֆորմալ ու ոչ ֆորմալ կրթության միջև։ Եվ այդ սահմանը այսօր հստա՞կ է արդյոք։
Երբ ասում ենք «կրթություն», առաջին միտքը՝ դպրոցն է։ Հետո՝ համալսարան, դիպլոմ, գնահատականներ։ Սա է ֆորմալ կրթությունը։ Հայաստանում այն սկսվում է նախակրթարանից ու հասնում բուհական համակարգ՝ հստակ ծրագրերով ու պետական վերահսկմամբ։
Հայաստանի կրթության մասին օրենքում ամրագրված է՝ ֆորմալ կրթությունը հանգեցնում է պետականորեն ճանաչված որակավորման։ Այսինքն՝ վերջում դու ձեռք ես բերում «պաշտոնական» գիտելիք։
Ի՞նչ անել, եթե ուզում ես սովորել՝ առանց քննությունների ու դիպլոմի։ Այստեղ է մուտք գործում ոչ ֆորմալ կրթությունը։ Սա ավելի ազատ, ստեղծագործ ու գործնական ոլորտ է։ Օրինակ՝ մասնակցել մեդիա դասընթացի կամ ծրագրավորման դասի՝ Zoom-ով։
Այս ձևը հատկապես տարածված է երիտասարդների շրջանում։ Նրանք ուզում են սովորել արագ, ժամանակակից, կիրառելի բաներ՝ առանց պարտադրանքի։
2023-ին ԿԳՄՍ նախարար Ժաննա Անդրեասյանն ասել է․ «Պետք է կապել ֆորմալ և ոչ ֆորմալ կրթական ոլորտները, ձևավորել սովորողի շուրջ մի ամբողջական կրթական միջավայր»։
Այս մոտեցումը նշանակում է, որ արդեն անցել են այն ժամանակները, երբ կրթությունը միայն դասագրքի մեջ էր։ Հիմա սովորելու ճանապարհը կառուցվում է ինքդ քեզ ճանաչելով՝ անկախ տարիքից ու կարգավիճակից։
Վերջին հարցումները ցույց են տալիս, որ մեծահասակների 14%-ը Հայաստանում մասնակցել է ոչ ֆորմալ ուսուցման։ Նրանց մի մասն ուզում է առաջխաղացում աշխատանքում, մյուսները՝ նոր մասնագիտություն սովորել կամ պարզապես ժամանակն արդյունավետ օգտագործել։
Դիպլոմները ևս կարևոր են, սակայն երբեմն լինում են դեպքեր, որ առանց դիպլոմի ստացած փորձն է դառնում կյանքի իրական վկայականը։
Այսօր կրթությունն ամեն տեղ է՝ որքան ժամանակ, էներգիա ու ցանկություն ունես սովորելու, այդքան քեզ շրջապատում է։
Բաց մի թողեք
Արտառոց դեպք՝ Արմավիրի մարզում. գյուղերից մեկում ռազմագիտության ուսուցիչը դասաժամը խանգարելու համար մի քանի անգամ հարվածել է 9-րդ դասարանի 14-ամյա աշակերտին
Փոքր դպրոցներում կարիք կա՞ր վարչատնտեսական մասի համակարգողներ նշանակելու
Աշակերտների տեղափոխման փողը տվել են, բայց ասում են՝ դպրոցի փակման որոշումը չկա