Ռուս-ադրբեջանական հարաբերությունների սրացման ֆոնին ադրբեջանական ընդդիմությունը, քաղաքական-հանրային մի շարք դեմքեր, Եվրոպայում ադրբեջանական վտարանդիության տեղեկատվական ռեսուրսները վերջին օրերին տեսլական են գեներացնում, որ Ադրբեջանը «պետք է Թուրքիայի հետ հարաբերությունների նոր հայեցակարգ որդեգրի, երկրի տարածքում թուրքական ռազմահենակայաններ տեղաբաշխի»:
Իրավիճակի գնահատման ցուցիչ կարելի է համարել Ռուսաստանի դեսպանատան մոտ բողոքի ակցիա անցկացնելու մասին «Մուսավաթ» կուսակցության դիմումին Բաքվի գործադիր իշխանության պատասխանը, որտեղ «ներկա փուլում քաղաքական նման ակցիայի անցկացումը» համարվել է «ոչ նպատակահարմար»:
Իլհամ Ալիևն առհասարակ Բաքվում զանգվածային միջոցառումներից ամեն գնով խուսափում է՝ զգուշանալով, որ դրանք կարող են վերածվել հակակառավարական ցույցերի, բայց դա, երևի, այդ դեպքը չէ:
Օկուպացված Ստեփանակերտից տունդարձի ճանապարհին Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը լրագրողներին ասել է, որ ռուս-ադրբեջանական լարվածությունը քննարկել է Իլհամ Ալիև հետ: Դատելով Թուրքիայի նախագահի չափազանց զգուշավոր ձևակերպումներից, նա Ալիևին խորհուրդ է տվել ավելորդություններ թույլ չտալ և հնարավոր սրացումներից ձեռնպահ մնալ:
«Թուրքիան դիվանագիտական և ռազմավարական խոր հարաբերություններ ունի ինչպես Ադրբեջանի, այնպես էլ Ռուսաստանի հետ… Մեր ամենամեծ ցանկությունն է, որ տեղի ունեցած ցավալի իրադարձություններն Ռուսաստանի և Ադրբեջանի հարաբերություններին անդառնալի վնաս չպատճառեին»,- ասել է Էրդողանը:
Նա հավաստիացրել է, որ Թուրքիան կշարունակի «աջակցել կառուցողական քայլերին, որ պետք է ձեռնարկվեն այդ խնդրի լուծման համար»: Էրդողանն, ընդսմին, սահմանել է Թուրքիայի առաջնահերթությունը՝ «խուսափել հանկարծակի էսկալացիաներից, որ կխաթարեն տարածաշրջանի դժվարությամբ ձեռք բերված կայունությունը»:
Թուրքիայի նախագահի ձևակերպմամբ՝ «Կովկասը շատ պատերազմներ և հակամարտություններ է տեսել, և նոր կոնֆլիկտ վերապրելու համբերություն այլևս չունի»: Քառասունչորսօրյա պատերազմից հետո Թուրքիան Ադրբեջանի հետ ստորագրել է «Շուշիի հռչակագիր»: Ադրբեջանցի բոլոր փորձագետներն այդ փաստաթուղթը գնահատում են որպես Ռուսաստանի կողմից Ադրբեջանի ինքնիշխանությունը սահմանափակելու դեմ ամենահուսալի երաշխիք:
Ըստ էության, Թուրքիայի նախագահը բավական պարզորոշ հասկացրել է, որ ռուս-ադրբեջանական լարվածությունը գոնե այս փուլում իր շահերից չի բխում, և էսկալացիայից պետք է խուսափել դիվանագիտական կառուցողական քայլերի միջոցով:
Կարելի է ենթադրել, որ Էրդողանն արդեն իսկ որոշակի նախաձեռնություն ցուցաբերել է, սակայն, Թուրքիայի նախագահի այդ հայտարարությունը Մոսկվայում ոչ միայն պաշտոնական, այլև անգամ փորձագիտական և մեդիա-արձագանքի դեռևս չի արժանացել:
Սա չափազանց արտառոց է, եթե նկատի ունենանք, որ Էրդողանը փաստացի «չեղյալ է հայտարարել» Ռուսաստանից սպառնացող վտանգի դեպքում Ադրբեջանին ռազմական ուղղակի աջակցություն ցուցաբերելու երաշխավորությունը:
Վլադիմիր Պուտինը Թուրքիայից ի՞նչ ավելի մեծ ակնկալիքներ ունի, եթե Էրդողանի առաջարկությունը երկու օր է՝ մնում է անպատասխան: Նա սպասում է Ալիևի հրապարակային «մեղայականի՞ն»: Բայց Ալիևը կարո՞ղ է գտնել դեմք փրկելու տարբերակ, Պուտինը նրան այդ հնարավորությունը կտա՞ կամ ինչի՞ դիմաց կտա:
Արտառոց է նաև, որ Թուրքիայի նախագահը մոտ մեկ շաբաթ լուռ հետևել է Մոսկվա-Բաքու «ձեռնամարտին» և վերջում բացահայտել, որ այդ հակամարտության կողմ չէ:
Իսկ Շուշիի հռչակագի՞րը: Դա միայն քաղաքական հայտարարությո՞ւն է, թե՞ Ադրբեջանում Թուրքիայի ազդեցության ամրագրում այն չափով, որքանով դա չի բերի ռուս-թուրքական էսկալացիայի՞:
Բաց մի թողեք
Կուբիլյուսը Եվրախորհրդարանի պատգամավորներին ներկայացրեց ֆոն դեր Լայենի՝ Եվրոպական անվտանգության խորհուրդ ստեղծելու նախաձեռնությունը. Լուսանկար
Ինչպես Լայպցիգում ձախողված հարձակումը բացահայտեց ավելի լայն ռուսական արշավ
Եվրոպական երկրները պայմանավորվել են «վճռական» պատասխան տալ դիզվառելիքի հարցում ԱՄՆ-ի գործադրած ճնշմանը