Այժմ հնարավոր են արտահերթ ընտրություններ, սակայն կենտրոնամետ նախագահ Նիկուշոր Դանը չի ցանկանում այնպիսի քվեարկություն, որը կարող է իշխանությունը հանձնել ծայրահեղ աջերին։
Չորեքշաբթի օրը Ռումինիայի խորհրդարանը մերժեց Զիգֆրիդ Մուրեշանի՝ կառավարություն ձևավորելու փորձը՝ խորացնելով ճգնաժամը, որը սկսվել էր դեռ մայիսին՝ կոալիցիայի փլուզումից հետո։
Նախագահ Նիկուշոր Դանը՝ անկախ և չափավոր քաղաքական գործիչ, այդ պաշտոնի համար առաջադրել էր Եվրախորհրդարանի պատգամավոր Մուրեշանին, սակայն Բուխարեստի օրենսդիրները չորեքշաբթի կայացած վճռորոշ քվեարկության ժամանակ հրաժարվեցին պաշտպանել նրա թեկնածությունը։
Սա երկրորդ դեպքն է, երբ խորհրդարանը պաշտոնապես մերժում է Դանի առաջադրած թեկնածուին. Մուրեշանին չհաջողվեց ստանալ Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության (PSD) աջակցությունը՝ հավաքելով ընդամենը 182 ձայն այն դեպքում, երբ մեծամասնություն կազմելու համար անհրաժեշտ էր 233 ձայն։ Ռումինիայի սահմանադրության համաձայն՝ սա նշանակում է, որ այժմ հնարավոր են արտահերթ ընտրություններ։
«Մենք փորձեցինք երկրին կայունություն ապահովել, սակայն չենք կարող դա անել, քանի դեռ սոցիալիստներն անպատասխանատու կերպով միավորում են ուժերը ծայրահեղականների հետ՝ միաժամանակ շարունակելով ձևացնել, թե եվրոպամետ են», – քվեարկությունից հետո հայտարարել է Մուրեշանը։ «Այժմ գործելու հերթը նախագահինն է։ Նա կարող է կա՛մ արտահերթ ընտրություններ նշանակել, կա՛մ առաջադրել վարչապետի նոր թեկնածու», – հավելել է նա։
Դանը հայտնել է, որ կշարունակի բանակցությունները կուսակցությունների ղեկավարների հետ և երկուշաբթի օրը կառաջադրի վարչապետի նոր թեկնածու։
Նա չի ցանկանում ցրել խորհրդարանը և գնալ համազգային ընտրությունների, որոնք, ամենայն հավանականությամբ, ձեռնտու կլինեն ծայրահեղ աջ «Ռումինացիների միության դաշինք» (AUR) կուսակցությանը, որն այս պահին առաջատարն է հարցումներում։ Նա ցանկանում է, որ հակամարտող քաղաքական առաջնորդները մի կողմ դնեն տարաձայնությունները և համաձայնության գան՝ աջակցելու նոր կոալիցիային։
«Կոչ եմ անում կուսակցություններին՝ այս ընթացքում կազմակերպել իրենց ներքին խորհրդակցությունները և հանդես գալ այնպիսի լուծումներով, որոնք կստանան հավանություն», – ասել է Դանը։ «Ցանկանում եմ վստահեցնել ռումինացիներին և մեր գործընկերներին, որ մենք կպահպանենք արևմտամետ ուղղությունը և կկատարենք մեր ստանձնած ֆինանսական պարտավորությունները»։
Եվրոպական միության արևելյան սահմանին գտնվող Ռումինիան ՆԱՏՕ-ի առանցքային անդամ է և հյուրընկալում է դաշինքի խոշորագույն ռազմակայաններից մեկը։ 19 միլիոն բնակչություն ունեցող այս երկիրը կարևոր դեր է խաղացել Ուկրաինային աջակցելու գործում, ինչի հետևանքով հայտնվել է Ռուսաստանի ճնշման տակ։
Ներկայիս քաղաքական ճգնաժամը սրվեց գարնանը, երբ PSD-ն (Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն) միավորեց ուժերը AUR-ի (Ռումինացիների միության դաշինք) հետ՝ տապալելու վարչապետ Իլիե Բոլոժանի կոալիցիան։ Այդ քայլն արվեց ի նշան բողոքի՝ ընդդեմ նրա ղեկավարման ոճի և ծախսերի կտրուկ կրճատումների, որոնք նպատակաուղղված էին վերահսկողության տակ առնելու բյուջեի աճող դեֆիցիտը։
Դրան հաջորդած ամիսներին նախագահն առաջադրել է երեք թեկնածուի՝ Բոլոժանին փոխարինելու համար. նրանցից մեկը հրաժարվել է թեկնածությունից նախքան խորհրդարան ներկայանալը և օրենսդիրների մեծամասնության աջակցությունը ստանալու փորձ կատարելը, իսկ մյուս երկուսը պաշտոնապես մերժվել են խորհրդարանական քվեարկությունների արդյունքում։
AUR-ի առաջնորդ Ջորջե Սիմիոնը, ով անցյալ տարի նախագահական ընտրություններում մրցակցում էր Դանի հետ, X հարթակում գրել է. «Նիկուշոր Դանի առաջարկած հերթական կառավարությունը ՁԱԽՈՂՎԵԼ է՝ չստանալով Ռումինիայի խորհրդարանի հավանությունը։ Մենք չենք դավաճանել ռումինացի ժողովրդին և չենք դավաճանի նրանց»։
Վերջին տարիներին Ռումինիան բախվել է ժողովրդավարական ճգնաժամերի շարքի, այդ թվում՝ կոռուպցիոն սկանդալների և 2024 թվականին նախագահական ընտրությունների չեղարկման՝ արտաքին լայնածավալ ազդեցության գործողության վերաբերյալ մեղադրանքներից հետո։
Ուլտրաազգայնական Կալին Ջեորջեսկուն, ով առաջատարն էր 2024 թվականի նախագահական մրցավազքում մինչ դրա չեղարկումը, այժմ կալանքի տակ է և մեղադրվում է խարդախության, ինչպես նաև այլ հանցագործությունների մեջ։
Անցյալ տարի Սիմիոնը խոստացել էր վարչապետ նշանակել Ջեորջեսկուին, եթե հաղթեր նախագահական ընտրություններում, և այժմ պահանջում է իր դաշնակցի ազատ արձակումը՝ որպես որևէ նոր կոալիցիայի աջակցելու պայման։ «Մենք չենք քվեարկի որևէ այլ առաջարկի օգտին, քանի դեռ նա բանտից ազատ չի արձակվել։ ԱԶԱՏՈՒԹՅՈՒՆ», – գրել է Սիմիոնը։
Հարցումների համաձայն՝ AUR-ը Ռումինիայի ամենահայտնի կուսակցությունն է և զգալի հաջողություն կգրանցեր, եթե նոր ընտրություններ նշանակվեին։
Դանի դիրքորոշումը վաղուց այն է, որ նա չի ցանկանում վտանգի ենթարկել Ռումինիայի արևմտամետ կողմնորոշումը՝ իշխանությունը հանձնելով Սիմիոնին, ով դեմ է Ուկրաինային ցուցաբերվող աջակցությանը և խստորեն քննադատում է Բրյուսելում գտնվող ԵՄ ղեկավարությանը։
Սակայն նույնիսկ Դանի որոշ դաշնակիցներ այժմ կարծում են, որ պետք է դիտարկել արտահերթ ընտրությունների անցկացման հնարավորությունը, ինչը նախադեպը չունեցող քայլ կլիներ։
Մինչև չորեքշաբթի օրը կայացած քվեարկությունը Մուրեշանն ինքը հայտարարել էր, որ չպետք է բացառել նոր համընդհանուր ընտրությունների հնարավորությունը։ «Արտահերթ ընտրությունները ցանկալի չեն, սակայն արտահերթ ընտրություններից վախենալու պատճառով Ռումինիան երկարատև քաղաքական ճգնաժամի մեջ պահելը կայունություն չի ապահովում քաղաքացիների համար և վստահություն չի ներշնչում այն ներդրողներին, ովքեր ցանկանում են աշխատատեղեր ստեղծել Ռումինիայում», — ասել էր նա։
«Փրկենք Ռումինիան» միություն (USR) կուսակցությունը, որը հիմնադրել էր Դանը (թեև վերջինս այժմ լքել է այն), պաշտպանել էր Մուրեշանի թեկնածությունը վարչապետի պաշտոնում։ Սակայն քվեարկությունում պարտվելուց հետո USR-ի առաջնորդ Դոմինիկ Ֆրիցը կոչ էր արել նոր ընտրություններ անցկացնել։ «Ժամանակն է վերադառնալ ժողովրդի քվեին», — ասել էր նա։
Բաց մի թողեք
«Նրանք ոչ մի կերպ չեն կարող հաղթել մեզ». Ռյուտեն մերժում է ՆԱՏՕ-ի հասցեին Ռուսաստանի միջուկային սպառնալիքները
Զաք Պոլանսկու մեծ ռիսկը և ծրագիրը, եթե այն ձախողվի
Թրամփի դեմ «տրոլինգը». ինչո՞ւ Մակրոնն ու Քարնին դարձան «դիմադրության առաջնորդներ»