Եվրոպան պատրաստ է քննարկել արտաքին միջամտության հարցը, պայմանով, որ ստիպված չլինի որպես հնարավոր աղբյուր մատնանշել ԱՄՆ-ին։
ԵՄ-ում «ապատեղեկատվության» թեմայով անցկացվող կարևորագույն համաժողովներից մեկը հայտնվել է սկանդալի կենտրոնում՝ կապված Եվրոպայում ԱՄՆ-ի միջամտության վերաբերյալ բանավեճի հետ, այն բանից հետո, երբ մի շարք հանրային աջակիցներ հրաժարվել են իրենց աջակցությունից։
Լիտվայի արտաքին գործերի նախարարությունը, Կանադայի «Global Affairs» գործակալությունը (որը պատասխանատու է երկրի դիվանագիտական հարաբերությունների համար) և ԵՄ դիվանագիտական ծառայությունը՝ Եվրոպական արտաքին գործողությունների ծառայությունը (EEAS), սկզբնապես նշված էին որպես «Disinfo» համաժողովի «աջակիցներ»։
Այս շաբաթ չորեքշաբթի և հինգշաբթի օրերին Վիլնյուսում անցկացվող միջոցառումը կազմակերպվել է ԵՄ ֆինանսավորմամբ գործող «EU DisinfoLab» հասարակական կազմակերպության կողմից, իսկ դրան մասնակցում են հետազոտողներ, պաշտոնյաներ և քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչներ։
Սակայն երեքշաբթի օրը նրանց անունները հանվել են համաժողովի նյութերից, ինչպես վկայում են «Rapporteur»-ի տրամադրության տակ եղած լուսանկարները։
Միջոցառմանը մասնակցող մի շարք անձինք և գործընթացին տեղյակ մարդիկ կարծում են, որ հրաժարումները կապված են եղել այն պանելային քննարկման հետ, որի ընթացքում բարձրացվել է հարցը՝ արդյոք ԱՄՆ-ն դարձել է Եվրոպայում այսպես կոչված «արտաքին տեղեկատվական մանիպուլյացիայի և միջամտության» (FIMI) աղբյուր։
Մասնակիցներից մեկը, ով ցանկացել է անանուն մնալ, հայտնել է, որ համաժողովի բազմաթիվ մասնակիցներ ստացել են «ահաբեկող բնույթի էլեկտրոնային նամակներ»՝ որպես «ճնշման արշավի» մաս, որի նպատակն էր ստիպել որոշ բանախոսների (հատկապես պետական կառույցների հետ կապ ունեցողներին) հրաժարվել պանելային քննարկումներին մասնակցելուց։
«Ակնհայտորեն փորձ է արվել ճնշում գործադրել մարդկանց վրա, սակայն թե որտեղից է դա գալիս, պարզ չէ», – նշել է մասնակիցը։
Ամերիկացի գրող և ԵՄ-ում կիրառվող «գրաքննության» քննադատ Մայքլ Շելենբերգերը՝ «Public.News»-ի հիմնադ Լիտվայի արտաքին գործերի նախարարությունը անմիջապես չարձագանքեց մեկնաբանություն ստանալու հարցումներին։ EU Disinfolab-ը հրաժարվեց մեկնաբանություն տալ։
«Եթե կարծում եք, որ պետական պաշտոնյաներին և այլոց էլեկտրոնային նամակներով հարցեր ուղարկելը «ճնշում» է, ապա դուք քարոզիչ եք և ստորաքարշ անձնավորություն, և պետք է դադարեք ձեզ լրագրող ներկայացնելուց», – ասել է Շելենբերգերը Rapporteur-ին։
Եվրոպական արտաքին գործողությունների ծառայության (EEAS) խոսնակը հայտնել է. «EEAS-ի տարբերանշանը հեռացնելու պահանջի պատճառն այն էր, որ կազմակերպիչները որոշ քննարկումներ ներկայացրել էին այնպիսի տեսանկյունից, որը չէր համապատասխանում ԵՄ-ի պաշտոնական դիրքորոշմանը»։
Կանադայի արտաքին գործերի նախարարությունը (Global Affairs Canada) չարձագանքեց աջակցությունը դադարեցնելու որոշումների վերաբերյալ հարցերին։
Ֆրանսիայի արտաքին գործերի նախարարությունը, որը շարունակում է հանդես գալ որպես հովանավոր, հայտնել է, որ պարբերաբար աջակցում է քաղաքացիական հասարակության՝ «ապատեղեկատվության» դեմ ուղղված ջանքերին (որը սահմանվում է որպես կեղծ կամ մոլորեցնող տեղեկատվություն՝ հաճախ կապված օտարերկրյա պետությունների շահերի հետ)՝ նման աշխատանքը համարելով էական՝ «մեր հիմնարար շահերի դեմ ուղղված հարձակումներից» պաշտպանվելու համար։
Պարզ չէ՝ արդյոք ԱՄՆ վարչակազմը տեղյակ էր համաժողովի մասին։ Բրյուսելում ԱՄՆ ներկայացուցչության միջոցով կապ հաստատելու փորձերին ի պատասխան՝ նրանք անմիջապես չարձագանքեցին։
Անդրատլանտյան տարաձայնություններ
Այս վիճահարույց իրավիճակը ծագել է այն ժամանակ, երբ Դոնալդ Թրամփի՝ ԱՄՆ նախագահի պաշտոնում երկրորդ ժամկետի ընթացքում սրվել են անդրատլանտյան լարվածությունը թվային կարգավորման և խոսքի ազատության շուրջ՝ մտահոգություն առաջացնելով ԵՄ-ում։
Տոնը սահմանել էր նրա փոխնախագահ Ջ. Դ. Վենսը Մյունխենի անվտանգության 2025 թվականի համաժողովում, որտեղ նա առցանց բովանդակությունը կարգավորելու ԵՄ-ի փորձերը որակել էր որպես սպառնալիք խոսքի ազատությանը։
Դրանից ի վեր Թրամփի վարչակազմը և նրա դաշնակիցներն ակտիվացրել են ջանքերը՝ ազդելու Եվրոպայի քաղաքական քննարկումների վրա, մասնավորապես՝ Եվրոպայում ԱՄՆ ավելի վճռական դիվանագիտական գործունեության և խոսքի ազատության հարցում Վաշին Եվրահանձնաժողովը կաջակցի Բրետոնին՝ Վաշինգտոնի դեմ իրավական պայքարում:
Եվրահանձնաժողովը կաջակցի Բրետոնին՝ Վաշինգտոնի դեմ իրավական պայքարում
Եվրոպայում ԱՄՆ-ի ազդեցության վերաբերյալ վերջին պնդումները սրել են այն հարցը, թե արդյոք ԵՄ-ն կարող է հետևողականորեն կիրառել միջամտության դեմ պայքարի իր մեխանիզմները, երբ այդ ազդեցությունը գալիս է Ատլանտյան օվկիանոսի մյուս կողմում գտնվող դաշնակիցներից, այլ ոչ թե Ռուսաստանից կամ Չինաստանից։
Բաց մի թողեք
Կոսովոյի օրենսդիրները ուշ գիշերային քվեարկությամբ ընտրեցին Յուստինա Շիրոկա Պուլային որպես նախագահ՝ արտահերթ ընտրություններից խուսափելու համար. Լուսանկարներ
Ֆրանսիան և Գերմանիան հայտարարում են, որ Թրամփին տրված դիզվառելիքի վերաբերյալ խոստումը չի պահանջի պաշարների նոր բացթողում
Գերմանական ֆոնդային բորսայի շուրջ վեճը վտանգի տակ է դնում ԵՄ սուպերպոլիսի համաձայնագիրը