06/11/2026

EU – Armenia

Չափից ավելի ծախսերը մթագնում են եվրագոտուն միանալուն միտված Բուլղարիայի առաջին բյուջետային ծրագիրը

Սոֆիան հայտարարում է, որ այս տարվա դեֆիցիտն էլ ավելի կրճատելու հնարավորություն չունի:

ՍՈՖԻԱ – Ուրբաթ օրը Բուլղարիան ներկայացնում է իր 2027 թվականի բյուջեն՝ այն բանից հետո, երբ Բրյուսելը զգուշացրեց, որ ընթացիկ տարում ծախսերն աճում են ԵՄ կանոններով թույլատրվածից ավելի քան երկու անգամ արագ տեմպերով։

Ֆինանսական ցուցանիշները հիմք են ստեղծում Բրյուսելի հետ հնարավոր առճակատման համար. նոյեմբերի 24-ին Եվրոպական հանձնաժողովը պետք է իր եզրակացությունը ներկայացնի Բուլղարիայի բյուջետային ծրագրերի վերաբերյալ։ Սա կարող է հանգեցնել հետագա քայլերի, քանի որ Բուլղարիան ներկայումս գտնվում է ԵՄ-ի՝ «չափազանցված դեֆիցիտի ընթացակարգի» (excessive deficit procedure) ներքո։

Հոկտեմբերի 26-ին հրապարակված նախնական գնահատման մեջ Հանձնաժողովի ծառայությունները կանխատեսել են, որ Բուլղարիայի զուտ ծախսերը (որոնք չեն ներառում տոկոսավճարները և միանվագ բնույթի ծախսերը) 2026 թվականին կաճեն 10,1%-ով։ Մինչդեռ ԵՄ ֆինանսների նախարարները, որոնք հուլիսին Բուլղարիայի նկատմամբ սկսել էին «չափազանցված դեֆիցիտի ընթացակարգը», սահմանել էին 4,2% առավելագույն շեմ։

Քանի որ ԵՄ-ի կողմից սահմանված ծախսային սահմանաչափերը կուտակային բնույթ ունեն, սահմանված նորմից շեղումը կփոխանցվի նաև 2027 թվականին՝ չնայած կանխատեսումներին, որ ծախսերի աճը կդանդաղի՝ հասնելով 1,3%-ի։ Հանձնաժողովի գնահատմամբ՝ կուտակային շեղումը կազմում է ՀՆԱ-ի 1,1%-ը, կամ 0,6%-ը՝ հաշվի առնելով «բացառիկ հանգամանքների դրույթով» (escape clause) նախատեսված ճկունությունը։

Եթե բավարար ուղղիչ միջոցներ չձեռնարկվեն, ապա «անհրաժեշտ կլինի խստացնել չափազանցված դեֆիցիտի ընթացակարգը», – նշվում է Հանձնաժողովի գնահատման մեջ։

Ադրիան Նիկոլովը՝ «Շուկայական տնտեսագիտության ինստիտուտի» (IME) ավագ տնտեսագետը, Rapporteur-ին հայտնել է, որ Բրյուսելը, ամենայն հավանականությամբ, քննադատորեն կարձագանքի՝ կանխատեսելով Հանձնաժողովի կողմից «բավականին խիստ նախազգուշացում»։ Մինչդեռ եվրոգոտու երկրները կարող են տուգանվել մինչև ՀՆԱ-ի 0.05%-ի չափով յուրաքանչյուր վեց ամիսը մեկ՝ հարկաբյուջետային կանոնները խախտելու համար, նման պատժամիջոցներ երբեք չեն կիրառվել։

Նիկոլովն ավելի մեծ սպառնալիք է տեսնում ԵՄ հաջորդ երկարաժամկետ բյուջեում, որը, նրա կարծիքով, ավելի սերտորեն կկապի ֆինանսավորումը հարկաբյուջետային կարգապահության հետ։ Նա զգուշացրեց, որ կանոնները բազմիցս խախտող երկրների նկատմամբ սահմանափակումները «կարող են շատ ավելի մեծ վնաս հասցնել»։

Ֆինանսների նախարար Գալաբ Դոնևը երեքշաբթի օրը հայտարարել է, որ տարվանից քիչ ժամանակ է մնացել և «հարկաբյուջետային տարածք չկա» այն միջոցառումների համար, որոնք կարող են զգալիորեն կրճատել 2026 թվականի դեֆիցիտը։ Նա խոստացել է խնայողություններ փնտրել մինչև տարեվերջ։

2027 թվականի համար կառավարությունը նախատեսում է սկզբում սահմանափակել նախարարությունների մեծ մասի ծախսերը իրենց հատկացումների 90%-ի սահմաններում, մնացած մասը նոյեմբերի 1-ից հետո ազատելով միայն այն դեպքում, եթե բյուջեի հաշվեկշիռը չվատանա։

Իշխող «Առաջադեմ Բուլղարիա» կուսակցության պատգամավորները մերժել են ընդդիմության պնդումները, որ որոշ մասնավոր կենսաթոշակային վճարումներ կտեղափոխվեն պետական ​​համակարգ։