Բրյուսելը նախատեսում է հարկ սահմանել խոշոր տեխնոլոգիական ընկերությունների («Big Tech») համար՝ հաջորդ բյուջետային շրջափուլի համար միլիարդավոր եվրոներ հայթայթելու նպատակով։
ԲՐՅՈՒՍԵԼ — Շաբաթ օրը հրապարակված նոր տվյալների համաձայն՝ Անտոնիու Կոշտան մտադիր է ԵՄ-ի նախատեսվող յոթնամյա բյուջեից կրճատել ևս 44 միլիարդ եվրո։
Անցյալ տարի բյուջետային բանակցությունների մեկնարկից ի վեր առաջին անգամ կրճատումների թիրախում է հայտնվել ԵՄ-ի տարածաշրջանային ծախսերի ոլորտը, որը հայտնի է որպես «համախմբման քաղաքականություն» (cohesion policy): Եվրոպական խորհրդի նախագահն առաջարկել է կրճատել այն 8 միլիարդ եվրոյով՝ համեմատած նախորդ առաջարկի հետ, մինչդեռ ֆերմերներին տրվող սուբսիդիաները մնացել են անփոփոխ։
Սա լուրջ հարված է Արևելյան և Հարավային Եվրոպայի 17 երկրներից բաղկացած խմբին (այդ թվում՝ Լեհաստանին, Իտալիային և Իսպանիային), որոնք ընդամենը օրեր առաջ դեմ էին արտահայտվել համախմբման քաղաքականության ֆինանսավորման հնարավոր կրճատումներին։ Այնուամենայնիվ, Գերմանիայի կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցը ողջունել է ծրագիրը՝ որակելով այն որպես «առաջին քայլ», և հորդորել է իրականացնել հետագա կրճատումներ։
«Այս առաջարկը հարմար է մեր հասարակություններում առկա մարտահրավերներին դիմակայելու համար և Եվրամիությանը տալիս է գործելու անհրաժեշտ կարողություն», — շաբաթ առավոտյան հայտարարել է Կոշտան։
Կոշտան, ով համակարգում է 2028–2034 թթ․ բյուջեի շուրջ քննարկումները (որը պետք է հաստատվի ԵՄ բոլոր կառավարությունների կողմից), առաջարկել է այս կրճատումները՝ հիմնվելով ընթացիկ գների վրա։ Առաջարկը վերաբերում է Իռլանդիայի կողմից (որպես ԵՄ խորհրդի նախագահող երկիր) անցյալ ամիս ներկայացված նախորդ տարբերակին։
Ընդհանուր առմամբ, կրճատումները հանգեցնում են բյուջեի ծավալի 204 միլիարդ եվրոյով կամ 10,2%-ով նվազեցման՝ համեմատած անցյալ տարվա հուլիսին Եվրոպական հանձնաժողովի ներկայացրած սկզբնական առաջարկի հետ։
Մեկ այլ կարևոր զարգացման շրջանակում Կոշտան առաջարկեց նոր հարկ սահմանել խոշոր թվային ընկերությունների համար (ինչպիսիք են Google-ը և Meta-ն)՝ առաջիկա տարիներին բյուջեի ֆինանսավորմանը աջակցելու նպատակով։
Վերջին տարիներին Բրյուսելը ձեռնպահ էր մնում այս հարկի կիրառումից՝ վախենալով Վաշինգտոնի կողմից պատասխան քայլերից, սակայն հանրապետականների ծանր պարտությունը ամսվա սկզբին կայացած միջանկյալ ընտրություններում հնարավորություն ստեղծեց դրա համար։
Այս գաղափարները հիմք են նախապատրաստում ԵՄ 27 երկրների ղեկավարների միջև հաջորդ շաբաթ կայանալիք գագաթնաժողովում սպասվող լարված քննարկումների համար։ Ավելին, համաձայնեցված բյուջեն դեռ պետք է հաստատվի նաև Եվրոպական խորհրդարանի կողմից։
Չնայած կառավարությունների միջև բյուջեի չափի շուրջ առկա տարաձայնություններին՝ Կոշտան վստահ է, որ դեկտեմբերի 17-ին մեկնարկող ԵՄ ղեկավարների գագաթնաժողովի ընթացքում կողմերը կկարողանան համաձայնության գալ։
«Կարծում եմ՝ այս առաջարկը կարող է մեզ մոտեցնել վերջնական համաձայնագրին։ Եվ ես կշարունակեմ աշխատել բոլոր ղեկավարների հետ՝ այդ նպատակին հասնելու համար», – ասաց նա։
Այնուամենայնիվ, Գերմանիայի կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցը բավարար չհամարեց առաջարկված կրճատումները։ «Սեղանին դրված առաջարկը առաջին քայլ է, սակայն դրա ընդհանուր ծավալը դեռևս չափազանց մեծ է», – նշեց նա իր հայտարարության մեջ։
Մյուս կողմից, Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության՝ բյուջետային հարցերով բանակցող Զիգֆրիդ Մուրեշանը անմիջապես քննադատեց Կոշտայի առաջարկած կրճատումները։
Այդ ծրագիրը «անընդունելի է Եվրոպական խորհրդարանի համար և չի կարող հիմք ծառայել մեր համաձայնության համար։ Առաջարկվող կրճատումները բանակցությունները հետ են շպրտում», – գրել է նա X սոցիալական հարթակում։
Մեծ կրճատումներ
ԵՄ կառավարությունները բաժանված են նրանց միջև, ովքեր ցանկանում են պաշտպանությանը և մրցունակությանը կենտրոնացած ավելի փոքր բյուջե, և նրանց, ովքեր կարծում են, որ այն պետք է լինի ավելի մեծ և ծախսվի ավանդական առաջնահերթությունների վրա, ինչպիսիք են գյուղատնտեսությունը և համախմբվածությունը։
Կոստան առաջարկեց համախմբվածության համեստ կրճատումներ, որոնք խուսափվել էին կրճատումների նախորդ փուլերից՝ շատ կառավարությունների դիմադրության պատճառով՝ Գերմանիային և նրա դաշնակիցներին՝ այսպես կոչված խնայողներին, հանգստացնելու համար։
Այնուամենայնիվ, բյուջետային խնայողությունները ստացվեցին նաև արտաքին օգնությունից, որը կրճատվեց 7 միլիարդ եվրոյով, և մրցունակությունից, որը կրճատվեց 20 միլիարդ եվրոյով։
Եվս 10 միլիարդ եվրո խնայողություն ստացվեց ԵՄ-ի հետկովիդյան պարտքի մարումների հետաձգումից, որոնք պետք է սկսվեն 2028 թվականից։
Լրացուցիչ ֆինանսավորում ստացող քիչ բյուջետային կետերից մեկը անձրևոտ օրերի ճգնաժամային ֆոնդն էր, որը կրճատվել էր Իռլանդիայի կողմից անցյալ ամիս։
Սա դիտվում է որպես զիջում Հանձնաժողովին, որը աջակցում է ծախսերի ավելի մեծ ճկունությանը։
Մեծ տեխնոլոգիական ընկերությունների հետապնդում
Կոստան առաջարկեց նոր հարկեր և այլ ճշգրտումներ՝ ԵՄ բյուջեի համար տարեկան 60 միլիարդ եվրո ստեղծելու համար։
Կարևորագույնն այն է, որ նա փոխարինեց CORE անունով ոչ ժողովրդական կորպորատիվ հարկի առաջարկը, որը Հանձնաժողովը ներկայացրել էր անցյալ տարի, հարկ սահմանելով այն տեխնոլոգիական միջազգային ընկերությունների համար, որոնց տարեկան շրջանառությունը գերազանցում է 750 միլիոն եվրոն ամբողջ աշխարհում և 50 միլիոն եվրոյից ավելի՝ ԵՄ-ում:
Առաջարկվող թվային հարկը կներառի առցանց գովազդը, թվային միջնորդության ծառայությունները և ընկերությունների համար օգտատերերի կողմից ստեղծված տվյալները։
ԵՄ պաշտոնյայի խոսքով՝ այն տարեկան կապահովի մոտ 5 միլիարդ եվրո։
Կառավարությունների մեծ մասը դեմ է եղել CORE-ին՝ ընկերությունների 100 միլիոն եվրոն գերազանցող եկամուտների վրա միանվագ գումարին՝ մտավախություն ունենալով, որ այն կխաթարի ԵՄ մրցունակությունը։
Բյուջեի համար լրացուցիչ միջոցներ ստեղծելու համար Կոստան նաև առաջարկել է բարձրացնել երկու հիմնականում անվիճելի հարկերը չհավաքված պլաստիկ և էլեկտրոնային թափոնների վրա, որոնք ուղղակիորեն հոսում են դաշինքի բյուջե՝ մեկ կիլոգրամի համար լրացուցիչ 25 ցենտ գանձելով։
Առաջարկը նաև նախատեսում է ԵՄ դրամարկղ հոսող ածխածնի ներմուծման հարկի ավելի մեծ մասնաբաժին մինչև 100%՝ ներկայիս 75%-ից, և ուսումնասիրել կրիպտո ընկերությունների և ազգային սպեկտրի աճուրդների վրա հարկեր։
Հետագա զիջման ժամանակ Կոստան նաև առաջարկել է փուլ առ փուլ մտցնել ծխախոտային արտադրանքի և աղտոտող ընկերությունների վրա երկու հարկ, որը հայտնի է որպես Արտանետումների առևտրի համակարգ, այն երկրների համար, որոնք մեծապես տուժում են։
Կոստան պնդել է, որ առաջարկվող նոր հարկերը Բրյուսելին ազգային ներդրումները կպահպանեն վերահսկողության տակ։
«Այս առաջարկով մեզ հաջողվել է շատ մոտենալ ազգային ներդրումների ներկայիս մակարդակին», – ասաց նա։


Բաց մի թողեք
Լեհաստանը «ուժեղ աջակցություն» կստանա օդային տարածքի խախտումներից հետո
Մարոկկոն սպառնում է շրջվել դեպի Չինաստան՝ մտավախություն ունենալով, որ ԵՄ-ն կարող է դուրս թողնել իր ավտոարտադրողներին
Տատյանա Կիմը հեռացել է Wildberries-ի գլխավոր գործադիր տնօրենի պաշտոնից