26/04/2026

EU – Armenia

Չեռնոգորիան աստիճանաբար մոտենում է ԵՄ անդամակցությանը. Լուսանկարներ

AFET - Exchange of views with Marta Kos, Commissioner for Enlargement

Ընդլայնման հարցերով եվրահանձնակատար Մարտա Կոսը (ձախից) ձեռքսեղմում է Չեռնոգորիայի վարչապետ Միլոժկո Սպաջիչի հետ Պոդգորիցայում։

Չեռնոգորիան, որը 2010 թվականից ի վեր ԵՄ անդամակցության թեկնածու երկիր է, հույս ունի դառնալ Եվրամիության 28-րդ անդամը մինչև 2028 թվականը։

Չեռնոգորիան այս շաբաթ առաջընթաց է գրանցել ԵՄ անդամակցության գործընթացում, քանի որ դաշինքի ներկայիս անդամները համաձայնել են սկսել աշխատանքները փոքր բալկանյան երկրի անդամակցության պայմանագրի վրա։

Joint Consultative Committee between the EU and Montenegro (JCC) on 24 April 2026 in Podgorica, Montenegro.

Չորեքշաբթի օրը ԵՄ բոլոր անդամ պետությունների դեսպանները հայտարարեցին, որ որոշել են ստեղծել «ad hoc աշխատանքային խումբ»՝ անդամակցության պայմանագիր մշակելու համար, որը Եվրոպական խորհրդի նախագահ Անտոնիո Կոստան որակել է որպես «հիմնական հանգրվան» և «մեծ քայլ դեպի Եվրոպական Միություն անդամակցություն»։

Ուրբաթ օրը Չեռնոգորիայի մայրաքաղաք Պոդգորիցայում կայացած Համատեղ խորհրդատվական կոմիտեի (ՀԽԿ) նիստում Եվրոպական հարցերով նախարար Մաիդա Գորչևիչը հայտարարեց, որ բանակցային գլուխների փակմանը զուգընթաց, անդամակցության պայմանագրի մշակումը ազդարարում է «ԵՄ-ին անդամակցելու ճանապարհին տասնչորս տարվա մարաթոնի վերջին փուլը»։

Նա հավելեց, որ այս քայլը նշանավորում է բանակցային գործընթացի վերջին փուլը՝ ԵՄ անդամակցությունը նախատեսված է 2028 թվականին։

ԵՄ-ի և Չեռնոգորիայի քաղաքացիական հասարակության միջև ստեղծված Համատեղ խորհրդակցական կոմիտեն (ՀԽԿ) հարթակ է, որը քաղաքացիական հասարակության հեռանկար է ապահովում ԵՄ ինստիտուցիոնալ շրջանակներում՝ երկու կողմերի միջև կնքված կայունացման և ասոցացման համաձայնագրի հետ կապված։

Գորչևիչը նաև ընդգծեց քաղաքացիական հասարակության կարևոր դերը Չեռնոգորիայի անդամակցության գործընթացում՝ աշխատանքային խմբերին իր մասնակցության միջոցով։

Նույն միջոցառման ժամանակ ելույթ ունենալով՝ Չեռնոգորիայում ԵՄ պատվիրակության ղեկավարի տեղակալ Ռիկարդո Սերին ասաց. «Չեռնոգորիան պատմական հնարավորություն ունի ավարտելու Եվրամիությանը անդամակցության գործընթացը»։

«Սակայն ժամանակ կորցնելու կարիք չկա. առաջընթացը կախված է առաջիկա ամիսներին կոնկրետ բարեփոխումների իրականացումից», – հավելեց Սերին՝ նշելով, որ այս գործընթացը պետք է իրականացվի հաստատությունների կողմից՝ քաղաքացիական հասարակության հետ համագործակցությամբ։

Չեռնոգորիան, Ալբանիայի հետ միասին, դաշինքին միանալու առաջատար թեկնածուներից է 2013 թվականին Խորվաթիայի անդամակցությունից ի վեր։ Այն ներկայումս առանձնահատուկ հարաբերություններ ունի Եվրամիության հետ, քանի որ, չնայած այն եվրոգոտու մաս չէ, Չեռնոգորիան միակողմանիորեն ընդունել է եվրոն որպես իր արժույթ։

Անդամակցության բանակցությունները շարունակվում են մոտ 14 տարի, չնայած մնացել են մի քանի հիմնական խոչընդոտներ, որոնք Չեռնոգորիան այժմ փորձում է լուծել։

Եվրամիությունը ստեղծել է այսպես կոչված «կլաստերներ», որոնք որոշակի չափանիշների խմբավորում են՝ հարկումից մինչև շրջակա միջավայրի քաղաքականություն, որոնց Չեռնոգորիան պետք է համապատասխանի ԵՄ անդամակցություն ստանալու համար։

Պոդգորիցան մինչ օրս ավարտել է բանակցությունները 35 կլաստերներից 14-ի վերաբերյալ։

Չորեքշաբթի օրը ընդլայնման հարցերով եվրահանձնակատար Մարտա Կոսը հաստատեց, որ «Չեռնոգորիայի տեղը ԵՄ-ի կազմում այժմ ձևավորվում է»։

«Այն նաև հնարավորություն է տալիս դասեր քաղել անցյալի ընդլայնումներից և ապագա անդամակցության պայմանագրերում ներառել նոր և ավելի ուժեղ երաշխիքներ՝ օրենքի գերակայության և հիմնարար արժեքների հարցում հետընթացը կանխելու համար», – ասաց Կոսը։

European Commissioner for Enlargement Marta Kos, left, shakes hands with Montenegro Prime Minister Milojko Spajic in Podgorica, Montenegro, Thursday, 26 March, 2026.