Եվրոպական խորհրդարանում կանաչների առաջնորդ Այքհաուտը չորեքշաբթի օրը հրաժարական տվեց։
ՍՏՐԱՍԲՈՒՐԳ — Երբ չորեքշաբթի օրը կանաչների օրենսդիրներն ու աշխատակիցները հավաքվեցին Եվրախորհրդարանում հերթական հանդիպմանը, միայն մի քանիսը գիտեին, որ պայթյուն է լինելու։
Խորհրդարանում կանաչների դեմքը և Բրյուսելի ու իր հայրենի Նիդեռլանդների ամենահայտնի Եվրախորհրդարանի պատգամավորներից մեկը՝ Բաս Այքհաուտը, հրաժարական տվեց օրենսդիր մարմնի և խմբի համանախագահի պաշտոնից՝ հարաբերությունների բացահայտման վերաբերյալ կուսակցության ներքին կանոնները խախտելուց հետո։
Սենյակում տեղի ունեցածի մասին տեղյակ երկու անձանց խոսքով՝ Այքհաուտը հայտարարություն է արել, որը հետագայում հրապարակել է սոցիալական ցանցերում՝ ասելով. «Անցյալում ես միշտ չէ, որ ճիշտ բան եմ արել։ Ես ունեցել եմ հարաբերություններ, որոնք չեն համապատասխանել իմ դերին։ Ես չպետք է դա անեի, և ես պատասխանատվություն եմ կրում դրա համար»։
Սենյակում լռություն տիրեց։ Այքհաուտը, որը խոսելիս ակնհայտորեն հուզվել էր, դուրս եկավ։ Շատերը շփոթված էին, և որոշները արցունքներ թափեցին։ Սակայն չեղան ո՛չ հրաժեշտներ, ո՛չ շնորհակալություն, ո՛չ էլ ծափահարություններ նրա 17 տարվա ծառայության համար քաղաքական ընտանիքում, որն ունի ավելի քան 50 Եվրախորհրդարանի անդամ: Հինգշաբթի առավոտյան տեղի ունեցավ հանդիպում կուսակցության ղեկավարության և աշխատակազմի միջև՝ հարցը ավելի մանրամասն քննարկելու համար։
Խմբի քարտուղարությունը շաբաթվա սկզբին տեղեկացվել էր աշխատակցի հետ նախկինում չբացահայտված աշխատանքային հարաբերությունների մասին: Եվրախորհրդարանի անդամների և աշխատակիցների միջև հարաբերությունները թույլատրվում են այնքան ժամանակ, քանի դեռ դրանք բացահայտվում են՝ համաձայն «Կանաչների» վարքագծի կանոնագրքի։
Դրա մասին տեղեկանալուց հետո Այքհաուտը որոշեց հրաժարական տալ, պատմեցին իրավիճակին ծանոթ ևս երկու անձինք: Նրանց թույլատրվեց անանուն մնալ՝ նուրբ իրավիճակի մասին խոսելու համար։
«Բրյուսելի ձեռնարկ»-ում անցյալ շաբաթ հաղորդվել էր, որ 49-ամյա Այքհաուտը կուսակցական գործընկերներին հայտնել է, որ հարաբերությունների մեջ է 25-ամյա Լենա Շիլինգի՝ խորհրդարանի ամենաերիտասարդ անդամի հետ: Հրաժարականը «ոչ մի կապ չունի Լենայի հետ հարաբերությունների հետ», – ասաց Այքհաուտը մամուլի խոսնակի միջոցով: Նա չպատասխանեց մեկնաբանության հետագա հարցումներին։
«Առաջադեմ Նիդեռլանդներ» (հայտնի է որպես PRO), կուսակցությունը, որի մեջ է գտնվում Այքհաուտի «Կանաչ-ձախ» կուսակցությունը, որը գտնվում է միավորման վերջին փուլում, հայտարարություն է տարածել, որում նշվում է, որ ավելի շատ դեպքեր են եղել: «Նա այս որոշումը կայացրել է մասամբ այն պատճառով, որ չի հայտնել անցյալի աշխատանքային հարաբերությունների մասին»:
Այքհաուտի հրաժարականի պատճառն այն է, որ նա խախտել է կուսակցության ներքին կանոնները՝ չբացահայտելով իր հարաբերությունները աշխատակազմի անդամի հետ, ասել են գործին ծանոթ երկրորդ երկու անձինք: Այդ կանոնները մտցվել են գերմանացի օրենսդիր Մալտե Գալեի դեմ սեռական ոտնձգությունների մեղադրանքներից հետո 2024 թվականի մարտին: Գալեն հերքել է մեղադրանքները, բայց հրաժարական է տվել իր պաշտոնից:
«Նրա [Այքհաուտի] հեռանալով մեր խումբը կորցնում է կարևոր անդամի, որը զգալի ներդրում է ունեցել Եվրոպական կանաչ գործարքի մշակման գործում», – ասել է Եվրոպական կանաչ կուսակցության համանախագահ Վուլա Ցեցին՝ խոսելով ԵՄ աճի և կլիմայի ռազմավարության մասին: «Մենք կշարունակենք այս ջանքերը վճռականությամբ և նորացված էներգիայով»:
Բարձրանալով կոչումներով
Էյքհաուտն առաջին անգամ ընտրվել է որպես Եվրախորհրդարանի անդամ 2009 թվականին, բայց աչքի է ընկել 2019-2024 թվականների ժամկետում՝ գլխավորելով «Կանաչների» աշխատանքը «Կանաչ գործարքի» օրենսդրական փաթեթի վրա, մասնավորապես՝ պնդելով ավտոմեքենաների արտանետումների ավելի խիստ կանոնների և նոր այրման շարժիչով մեքենաների վաճառքի արգելքի մասին մինչև 2035 թվականը: Նա նաև մի քանի անգամ ներկայացրել է խումբը COP կլիմայական համաժողովներում:
Երբ ժամանակը հասավ 2024 թվականի ԵՄ ընտրությունների համար առաջատար թեկնածու ընտրելու, «Կանաչները» կողմ քվեարկեցին Էյքհաուտին՝ նրան դեմ առ դեմ դնելով Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենի հետ հեռուստատեսային բանավեճերում:
Այնուամենայնիվ, «Կանաչները» աղետալի ընտրություններ ունեցան՝ կորցնելով իրենց Եվրախորհրդարանի պատգամավորների մեկ քառորդը և տեսնելով իրենց ազդեցության կտրուկ նվազումը, քանի որ աջակողմյան ուժերը ավելի մեծ դիրքեր ձեռք բերեցին խորհրդարանում:
Ընտրություններից հետո խմբի համանախագահ նշանակված Այքհաութին հանձնարարվել էր վերամիավորել բաժանված քաղաքական ընտանիքը և դիմակայել աջերի կողմից գերիշխող նոր քաղաքական լանդշաֆտին։ Նախորդ մանդատի շատ կարևոր կանաչ օրենքներ, այդ թվում՝ Այքհաութի սեփական այրման շարժիչի արգելքը, այժմ պատրաստվում են վերաբացվել և չեղյալ հայտարարվել։
Մեկը մյուսի հետևից Այքհաութի և կանաչների գաղափարները թուլացվել կամ չեղյալ են հայտարարվել։ «Ես այլևս դրա համար էներգիա չունեմ», – ասել է նա իր հայտարարության մեջ։
Մինչդեռ, Հաագայում «Կանաչ-ձախ» կուսակցության և սոցիալ-դեմոկրատների միավորումը՝ PRO-ն ստեղծելու համար, կարող է հանգեցնել կանաչ շարժումից հեռանալուն։ Հունիսի կեսերին կայանալիք համագումարում PRO-ն կսկսի որոշման գործընթացը՝ միանալ Եվրոպական սոցիալիստներին, թե Եվրոպական կանաչներին։
«PRO-ի ստեղծմամբ սկսվում է նոր դարաշրջան։ Այդ կուսակցությունը արժանի է ներկայացուցիչների, ովքեր կարող են իրենց ամբողջ էներգիայով նվիրել դրան», – ասել է Այքհաուտը իր հրաժեշտի հայտարարության մեջ։
«PRO-ի «Եվրոպա» փառատոնի ժամանակ մայիսի 9-ին ես տեսա, թե որքան էներգիա, լավատեսություն և մարտական ոգի կա կուսակցության ներսում։ Ես տեսա մի շարժում, որը նայում է առաջ և լի է ապագայի հանդեպ հավակնություններով։ Միևնույն ժամանակ, ես հասկացա, որ 17 տարի անց այլևս չեմ կարող նույն էներգիան նույն ձևով բերել», – ասել է նա։
Բաց մի թողեք
Ուկրաինական անօդաչու թռչող սարքերը փորձարկում են եվրոպական միասնությունը ռուսական ապատեղեկատվության ֆոնին
Հմայքի վիրավորանքից մինչև բացասական արձագանք. Գրենլանդիայում ԱՄՆ հյուպատոսության բացումը հանդիպեց բողոքի ցույցերի
Բինֆեյսի, Բաքեթհեդի և Բըրնհեմի ճակատամարտը։ Բոլորը ողջունում են կատակերգական կերպարներին ընտրական մրցավազքերում