Գործարք՝ Թրամփի մաքսատուրքերի ճնշման տակ. ԵՄ-ն Հնդկաստանի հետ խոշոր առևտրային համաձայնագիր է կնքել

Եվրոպական հանձնաժողովը ազատ առևտրի համաձայնագիր է ստորագրել Հնդկաստանի հետ, որը կնվազեցնի ԵՄ ապրանքների վրա դրվող մաքսատուրքերը:

«Բոլոր գործարքների մայրը» անվանված համաձայնագրի ամենամեծ շահառուների թվում կլինի եվրոպական ավտոարդյունաբերությունը։

Ամիսներ տևած լարված բանակցություններից հետո Եվրոպական հանձնաժողովը երեքշաբթի օրը ազատ առևտրի համաձայնագիր է կնքել Հնդկաստանի հետ, որը կտրուկ կնվազեցնի ԵՄ ապրանքների վրա դրվող մաքսատուրքերը՝ մեքենաներից մինչև գինի, քանի որ աշխարհը փնտրում է այլընտրանքային շուկաներ՝ նախագահ Դոնալդ Թրամփի կողմից մաքսատուրքերի սահմանումից հետո։

Հայտարարությունը արվել է ԵՄ առաջնորդների, այդ թվում՝ Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենի Հնդկաստան կատարած այցի ժամանակ։ Երկու կողմերը ողջունել են «ռազմավարական հարաբերությունների նոր փուլը»։

Հնդկաստանը վերջերս բախվել է Թրամփի վարչակազմի կողմից 50% մաքսատուրքերի սահմանմանը, ինչը զգալիորեն կրճատել է նրա արտահանումը։ Այս ամսվա սկզբին Լատինական Ամերիկայի երկրների հետ կնքված համաձայնագրից հետո ԵՄ-ն հայտարարել է, որ ձգտում է արագացնել իր առևտրային օրակարգը նոր գործընկերների հետ։

Բանակցությունները ձգձգվել են մինչև վերջին րոպեն, մասնակիցները հանդիպել են հանգստյան օրերին և երկուշաբթի օրվա վաղ ժամերին։

Համաձայնագրում նշվում է, որ այն կօգնի ամրապնդել նրանց համակցված շուկաների «չօգտագործված» ներուժը, բայց չի ներառում քաղաքականապես զգայուն ոլորտներ, ինչպիսին է գյուղատնտեսությունը։

«Այսօր ԵՄ-ն և Հնդկաստանը պատմություն կերտեցին՝ խորացնելով գործընկերությունը աշխարհի ամենամեծ ժողովրդավարությունների միջև: Մենք աշխարհին հստակ ուղերձ հղեցինք, որ կանոնների վրա հիմնված համագործակցությունը շարունակում է գերազանց արդյունքներ տալ», – ասել է Եվրահանձնաժողովի նախագահ ֆոն դեր Լեյենը։

ԵՄ 27 անդամ պետությունների անունից բանակցությունների պատասխանատու ազդեցիկ առևտրի հանձնակատար Մարոշ Շեֆչովիչը հայտարարել է, որ Բրյուսելը հանձնառու է համաձայնագիրը հնարավորինս արագ իրականացնել մինչև 2027 թվականը։

Գործարքի հայտարարումից հետո Նյու Դելիից Euronews-ին տված հարցազրույցում Շեֆչովիչն ասել է, որ Հնդկաստանի հետ գործարքը ցույց է տալիս ԵՄ-ի առևտրի նկատմամբ նոր մոտեցումը՝ արդյունքների նկատմամբ ավելի պրագմատիկ մոտեցում, քան քաղաքական կարմիր գծերի վրա կենտրոնանալը։

Հաղթանակ եվրոպացի արտահանողների համար, որոնք ձգտում են մուտք գործել Հնդկաստանի շուկա

Համաձայնագրի համաձայն՝ ԵՄ-ն մտադիր է մինչև 2032 թվականը կրկնապատկել Հնդկաստան արտահանումը՝ նվազեցնելով ԵՄ-ի կողմից երկիր արտահանվող ապրանքների մոտ 96%-ի վրա մաքսատուրքերը, ինչը կհանգեցնի տարեկան մոտ 4 միլիարդ եվրոյի մաքսատուրքերի խնայողության: Ամբողջ ներուժով համաձայնագիրը ստեղծում է 2 միլիարդ բնակչություն ունեցող շուկա:

Եվրոպական ավտոարտադրողները անկասկած կշահեն, քանի որ համապատասխանության դեպքում Հնդկաստանի մաքսային տուրքերը աստիճանաբար կնվազեն 110%-ից մինչև 10%: Մեքենաշինության, քիմիական նյութերի և դեղագործության նման ոլորտներում մաքսատուրքերը նույնպես գրեթե ամբողջությամբ կվերացվեն:

Գինու և ոգելից խմիչքների վրա մաքսատուրքերը, որոնք հիմնական արտահանումներ են այնպիսի երկրների համար, ինչպիսիք են Ֆրանսիան, Իտալիան և Իսպանիան, կնվազեն 150%-ից մինչև 20-30%: Ձիթապտղի յուղի վրա մաքսատուրքերը կնվազեն 40%-ից մինչև զրո:

ԵՄ ֆերմերների հետ տարիների լարվածությունից հետո Եվրոպական հանձնաժողովը հայտարարել է, որ զգայուն գյուղատնտեսական արտադրանքը, ինչպես նաև տավարի միսը, հավի միսը, բրինձը և շաքարը, բացառվել են համաձայնագրից:

Ինչ վերաբերում է Հնդկաստանին, համաձայնագիրը կաթնամթերքի և հացահատիկի առևտրային պայմանները թողնում է անփոփոխ՝ համապատասխան Հնդկաստանի իշխանությունների պահանջներին, որոնք սա համարում էին կարմիր գիծ։

Եվրահանձնաժողովը, որը համաձայնագիրը բանակցել է ԵՄ 27 անդամ պետությունների անունից, նշել է, որ այն ներառում է կայուն զարգացման վերաբերյալ հատուկ գլուխ, «որը ամրապնդում է շրջակա միջավայրի պաշտպանությունը և անդրադառնում կլիմայի փոփոխությանը»։

Համաձայնագիրը չի ներառում աշխարհագրական նշումները, որբանակցողների համար մեկ այլ վիճելի ոլորտ են և քննարկվելու են առանձին համաձայնագրում, որը նպատակ ունի պաշտպանել ԵՄ արտադրանքը հնդկական շուկայում:

Գործարքի ժամկետը կարևոր է, քանի որ երկու կողմերն էլ ձգտում են իրենց տնտեսություններին ազատել Թրամփի մաքսատուրքերի սպառնալիքից։

Անցյալ տարի, վիճահարույց համաձայնագրի համաձայն, ԵՄ մաքսատուրքերը եռապատկվել են՝ հասնելով 15%-ի, մինչդեռ Հնդկաստանը ներկայումս գործում է Վաշինգտոնի կողմից պարտադրված 50% մաքսատուրքի ռեժիմի ներքո։

Անցյալ տարի Թրամփի վարչակազմը Հնդկաստանի նկատմամբ լրացուցիչ 25% մաքսատուրք սահմանեց՝ որպես պատիժ ռուսական նավթ գնելու համար, որը նա նշեց որպես 1.4 միլիարդ բնակչություն ունեցող երկրին էլեկտրաէներգիա մատակարարելու համար էժան էներգիայի անհրաժեշտություն։

ԵՄ-ի և Հնդկաստանի միջև բանակցությունները սկսվել են 2007 թվականին, բայց արագորեն խոչընդոտների են հանդիպել։

Դրանք վերսկսվել են 2022 թվականին և ակտիվացել անցյալ տարի, քանի որ երկու կողմերն էլ ձգտում էին մեղմել Թրամփի՝ Սպիտակ տուն վերադառնալու հետևանքները։

Երեքշաբթի օրը երկօրյա այցի ընթացքում, որին մասնակցել են Եվրոպական հանձնաժողովի և ԵՄ խորհրդի ղեկավարները, համաձայնագիրը ստորագրելուց հետո Բրյուսելը հայտարարել է, որ համաձայնագիրը ցույց է տալիս, որ «կանոնների վրա հիմնված համագործակցությունը» մնում է նախընտրելի ուղին դաշինքի, ինչպես նաև Լատինական Ամերիկայից մինչև Հնդկաստան գործընկերների աճող թվի համար։

Մինչ համաձայնագրի իրականացումը, Եվրոպական խորհուրդը և Եվրոպական խորհրդարանը պետք է վավերացնեն այն, ինչը կարող է բարդ գործընթաց լինել։

Հանձնաժողովը հույս ունի համաձայնագրի իրականացումը սկսել 2027 թվականի հունվարին։