Ըստ էության, հայ-ադրբեջանական կարգավորման իրավական հիմքն Ալմաթիի Հռչակագիրն ընդունելու մասին «պայմանավորվածությունը» պետք է առաջինը Մոսկվան ողջուներ եւ աջակցության պատրաստակամություն հայտներ:
Ի վերջո, խոսքը խորհրդային ժառանգության հարգման մասին է, իսկ ՌԴ-ն պաշտոնապես ԽՍՀՄ իրավահաջորդություն է ստանձնել: Մոսկվայի չափազանց նյարդային, ռուսաստանյան մի ամբողջ շարք քաղաքագետների հիստերիկ արձագանքից դատելով, Կրեմլում, մեղմ ասած, ոգեւորված չեն, որ Հայաստանը եւ Ադրբեջանը կարող են հասնել «կայուն եւ տեւական խաղաղության»:
Տավուշ-Ղազախ հատվածում Ալմաթիի Հռչակագրի հիմքով սահմազատում իրականացնելու «համաձայնությամբ» Իլհամ Ալիեւը ծանրագույն պատասխանատվություն է դնում Մոսկվայի վրա, որ հետխորհրդային տարածքի երեք երկրներում՝ Վրաստանում, Մոլդովայում եւ Ուկրաինայում կոպտորեն խախտում է Ալմաթիի Հռչակագրի բոլոր կետերը: Եթե Ալիեւը մնա նույն գծի մեջ, ինչում ապրիլի 4-ին հավաստիացրել է ԱՄՆ պետքարտուղար Բլինքենին, ապա փաստացի կընդունի, որ ներկայիս Ադրբեջանը ոչ թե ԱԴՀ, այլ Ադր. ԽՍՀ իրավահաջորդն է:
Ծագում է չափազանց դելիկատ խնդիր. 1920թ. մայիս-օգոտոս ամիսներին բոլշեւիկյան Ռուսաստանը խորհրդայնացված Ադրբեջանի անունից պատերազմ է հայտարարել Հայաստանի անկախ հանրապետությանը:
Սա արդեն ենթադրություն կամ վարկած չէ. այդ պատերազմի հետեւանքները փաստաթղթավորված են զինադադարի մասին հայ-ռուսական համաձայնագրով, որ օգոստոսի 10-ին կողմերն ստորագրել են Թիֆլիսում:
Ըստ այդմ, Լեռնային Ղարաբաղը, Նախիջեւանը եւ Զանգեզուրը ճանաչվել են «ժամանակավորապես օկուպացված տարածքներ, որոնց կարգավիճակը պետք է սահմանվեր խաղաղության պայմանագրով»:
Առկա փաստացի իրավիճակում, ինչ խոսք, դա գործնական նշանակություն չունի, բայց Բաքվի կողմից Ադր.ԽՍՀ իրավահաջորդության փաստացի ընդունումից ուղղակիորեն հետեւում է, որ Նախիջեւանը, Լեռնային Ղարաբաղը եւ Զանգեզուրի մի հատվածն Ադրբեջանին է հանձնվել կամ փոխանցվել բոլշեւիկյան Ռուսաստանի կողմից, որ Հայաստանի անկախ հանրապետության հետ խաղաղության պայմանագիր չի ստորագրել, այդ տարածքների կարգավիճակը համաձայնեցրել է Թուրքիայի հետ:
Լեռնային Ղարաբաղում էթնիկ զտումն, ըստ երեւույթին, իրականացվել է, որպեսզի հայ-ռուսական երկխոսությունից այդ թեման բացառվի: Սյունիքի կամ նրա մի հատվածի օկուպացիայի սպառնալիքով լռեցնել Հայաստանի գործող իշխանությանը՝ դեռեւս չի նշանակում, թե խնդիրն առմիշտ փակված է կամ կարելի է փակել: Նոր իրավիճակում ծագելու է Ռուսաստան-Ադրբեջան, Հայաստան-Ռուսաստան, Հայաստան-Ադրբեջան, Հայաստան-Թուրքիա իրավապայմանագրային կարգավորման հարց: Ինչպե՞ս է Ռուսաստանը դրսեւորվելու: Որպես ԽՍՀՄ իրավահաջո՞րդ:
Երկու oրից Իլհամ Ալիեւը կլինի Մոսկվայում: Ռուսաստանը վերջնականապես զիջելո՞ւ է Հայաստանից 1920թ. մայիս-օգոսոոս ամիսներին օկուպացված տարածքները:
Բաց մի թողեք
Ալիևի անհավատալի արկածներն Իտալիայում՝ ոչ միայն որպես Ադրբեջանի նախագահ, այլև՝ ՌԴ նախագահի «լիազոր ներկայացուցիչ»
Մոսկվան Ադրբեջանի եւ Թուրքիայի հետ որեւէ «ոչ պակաս ընդգրկուն» պայմանավորվածությամբ չի հարվածի «թիկունքից»
«Դիմադրության» շարժման «սրբազան» շարունակությունը․ առաջիկա հավաքին իրական շահառուները դուրս կգա՞ն «փարդի հետևից»