12/03/2026

EU – Armenia

Փաստերի ստուգմա՞ն, թե՞ ընտրովի մեկնաբանության հարթակ

«Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցությունից ԱԺ պատգամավոր Վահագն Ալեքսանայանը Հանրային եթերում հիշեցրել է երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի մի քանի տարվա վաղեմության հարցազրույցը, երբ նա խոսել է Հայաստանի և մասնավորապես Սյունիքի անվտանգության պահպանմանը Իրանին ներգրավելու, համատեղ զորավարժություններ անցկացնելու անհրաժեշտությունից և հարցադրում արել. «Հասկանալի, չէ՞, թե ինչ էր տեղի ունենալու, եթե նման բան տեղի ունեցած լիներ»:

«Փաստերի ստուգման հարթակն» ուսումնասիրել է թեմայի վերաբերյալ Քոչարյանի հրապարակային հայտարարությունները և պարզել, որ նա 2022թ. սեպտեմբերի 29-ի ասուլիսում ասել է հետևյալը. «Այս երկու տարում առնվազն երկու զորավարժություն պիտի անեինք Իրանի հետ: Որոշ պայմանագրային բազա պիտի լիներ Իրանի հետ, և այդ ամենը ամենից զսպող հանգամանքը կլիներ Ադրբեջանի համար, որովհետև Իրանն այն պետությունը չէ, որին ինչ-որ տեղից մատ թափ տալով կարելի էր կանգնեցնել, եթե հետապնդում է իր ազգային շահը»:

Այսքանից հետո «Փաստերի ստուգման հարթակը» եզրակացրել է, որ «Ալեքսանյանի ձևակերպումն ամբողջությամբ չի համընկնում Քոչարյանի հայտարարության հետ, երկրորդ նախագահը թեև խոսել է Իրանի հետ համատեղ զորավարժությունների անցկացման և անվտանգության ոլորտում համագործակցության մասին, սակայն ուղիղ տեքստով չի ասել, որ իրանական զորքերը պետք է տեղակայվեն Սյունիքում կամ դառնան ՀՀ անվտանգության երաշխավորը»:

Նախ, Վահագն Ալեքսանհանը ուղիղ տեքստով չի ասել, թե երկրորդ նախագահն առաջարկել է Սյունիքում իրանական զորքեր տեղաբաշխել: «Փաստերի ստուգման հարթակն» իր եզրակացությունը բխեցրել է ԱԺ պատգամավորի խոսքի ենթատեքստից, որ կարող է անստույգ լինել: Երկրորդ, եթե «ստուգման մեթոդը» ենթատեքստի բացահայտումն է, ապա նույնը պետք է կիրառվեր նաև երկրորդ նախագահի խոսքի պարագայում:

Մանավանդ որ Քոչարյանը բավական թափանցիկ ակնարկում է, որ Իրանը այն երկիրը չէ, որին «կարելի է կանգնեցնել, եթե հետապնդում է իր ազգային շահը»: Քաղաքական խոսույթում, որպես կանոն, ավելին չեն ասում:

Բայց ամենաարտառոցն այն է, որ եթե, օրինակ, Ադրբեջանի նախագահի հրապարակային խոսույթը «ստուգվի» նույն մեթոդաբանությամբ, ապա շատ դժվար կլինի Իլհամ Ալիևին մեղադրել Հայաստանի նկատմամբ տարածքային հավակնությունների կամ «Արևմտյան Ադրբեջան» ծրագիր ունենալու և այն իրականացնելու մտադրության մեջ:

Ալիևը երբեք ուղիղ տեքստով չի ասել, որ Սյունիքը պետք է բռնակցվի Ադրբեջանին, իսկ «արևմտյան ադրբեջանցիների» մասին էլ խոսում է այն կտրվածքով, որ Հայաստանի «իշխանությունները նրանց պետք է վերադարձի առաջարկություն անեն և երաշխիքներ տան»:

«Փաստերի ստուգման հարթակը» շատ օգտակար աշխատանք է կատարում, ստուգում է հանրությանը հետաքրքրող փաստերը: Այս իմաստով «Հարթակը» որոշակի վստահելիություն ունի:

Բայց կոնկրետ այս դեպքում նա ոչ թե ստուգում է իրականացրել, այլ հանրային-քաղաքական երկու գործիչների հրապարակային խոսույթը ենթարկել ընտրովի մեկնաբանության: