Եվրոպական հանձնաժողովի վերջին զեկույցը ընդգծում է Բուդապեշտի նոր կառավարության կողմից ձեռնարկված «ինտենսիվ բարեփոխումների ջանքերը»։ Եվրոպական դատախազությանը միանալու որոշումը համարվում է կոռուպցիայի դեմ պայքարի կարևոր քայլ։
Հունգարիան նշանակալի քայլեր է ձեռնարկել օրենքի գերակայությունը վերականգնելու համար վարչապետ Պետեր Մադյարի պաշտոնը ստանձնելուց հետո երկու ամսվա ընթացքում, ասվում է Եվրոպական հանձնաժողովի ուրբաթ օրը ներկայացված զեկույցում։
Նոր կառավարությունը սկսել է «ինտենսիվ բարեփոխումների ջանքեր», որոնց շրջանակներում մի քանի օրենսդրական փոփոխություններ արդեն իսկ առաջընթաց են արձանագրվել, ըստ զեկույցի, որը արձանագրված առաջընթացը բնութագրում է որպես «տպավորիչ»՝ հաշվի առնելով կառավարության փոփոխությունից հետո անցած կարճ ժամանակահատվածը։
«Դուք ունեք շատ արմատական փոփոխություն՝ համեմատած անցյալ տարվա զեկույցի հետ։ Բաները շատ, շատ արագ են շարժվել ճիշտ ուղղությամբ», – Euronews-ին ասել է ԵՄ բարձրաստիճան պաշտոնյան։
Հիմնական զարգացումը Հունգարիայի վերջին որոշումն էր՝ միանալ Եվրոպական դատախազությանը, որը հետաքննում և հետապնդում է ԵՄ բյուջեին ազդող ֆինանսական հանցագործությունները անդամ պետություններում։
Հաշվետվությունը նաև ընդգծում է մի շարք ոլորտներում առաջընթացը, այդ թվում՝ կոռուպցիայի դեմ պայքարի միջոցառումները, ակտիվների հայտարարագրերը և Ամբողջականության մարմնի աշխատանքը։
Մագյարը նաև լուծարել է «Ինքնիշխանության պաշտպանության գրասենյակը», որը ստեղծվել էր իր նախորդի՝ Վիկտոր Օրբանի օրոք և կարող էր մուտք գործել քաղաքացիների անձնական տվյալներին ենթադրյալ օտարերկրյա գործակալների նկատմամբ հետաքննություններ անցկացնելու և պատժամիջոցներ կիրառելու համար։ Գրասենյակը թիրախավորվել էր ԵՄ խախտումների ընթացակարգով։
«Մենք տեսնում ենք որոշ շատ դրական միտումներ […] նոր կառավարության լիազորությունների առաջին շաբաթներին, շատ բան արդեն արվել է», – զեկույցը ներկայացնելու մամուլի ասուլիսի ժամանակ ասել է ԵՄ արդարադատության հանձնակատար Մայքլ ՄաքԳրաթը։
«Իրերը չեն կարող փոխվել մեկ գիշերվա ընթացքում»
Բարեփոխումների ջանքերին չնայած՝ Հանձնաժողովը նշել է, որ Հունգարիայի արդարադատության համակարգում դեռևս զգալի թերություններ կան։
«Իրերը չեն կարող լիովին փոխվել մեկ գիշերվա ընթացքում», – Euronews-ին ասել է ԵՄ բարձրաստիճան պաշտոնյան՝ ընդգծելով, որ նախորդ տարիների զեկույցներում արված բազմաթիվ առաջարկություններ դեռևս չեն լուծվել։
Մի օրինակ է գլխավոր դատախազի նշանակման ընթացակարգը, որը մնում է հանձնաժողովի համար մտահոգիչ, քանի որ այն կարող է թույլ տալ անհարկի քաղաքական միջամտություն առանձին գործերում։
Հանձնաժողովը չի գնահատում ԵՄ երկրների կատարողականը, բայց հրապարակում է առանձին գլուխներ, որոնք գնահատում են յուրաքանչյուր անդամ պետություն: Հունգարիայի համար մնացած մտահոգությունները ներառում են դատական համակարգի գործունեությունը, կոռուպցիոն ռիսկերը և ԵՄ օրենսդրության չլուծված խախտումները։
Քաղաքացիական տարածքը նույնպես շարունակում է դասակարգվել որպես «խոչընդոտված» զեկույցում: Հունգարիայում գրանցման ընթացակարգերի բարդությունը շարունակում է մարտահրավեր լինել սահմանափակ ռեսուրսներ ունեցող փոքր կազմակերպությունների համար։
«Օրենքի գերակայության մասին» զեկույցը կարող է ավելի ու ավելի կարևոր դառնալ առաջիկա տարիներին, քանի որ Եվրոպական հանձնաժողովը ձգտում է ամրապնդել օրենքի գերակայության չափանիշներին համապատասխանության և ԵՄ 2028-34 թվականների բյուջեի շրջանակներում ԵՄ միջոցների բաշխման միջև կապը։
Այն երկրները, որոնք չեն համապատասխանում այս չափանիշներին, կարող են տեսնել վճարումների կասեցում, չնայած հանձնակատար ՄաքԳրաթը շեշտեց, որ չի լինի ավտոմատ մեխանիզմ, որը կգործարկվի միայն զեկույցի եզրակացությունների հիման վրա։

Բաց մի թողեք
ԵՄ-ում օրենքի գերակայության խթանումը կորցնում է թափը
Ինչպես կարող են Շաբանա Մահմուդի «հետգլոբալիզացիոն» տնտեսական հայացքները տարածվել Լեյբորիստական կուսակցության աջ ու ձախ կողմերի վրա
Եվրոպայի տաքացումը բարդացնում է Ֆրանսիայի խաղադրույքը միջուկային էներգիայի վրա