Եվրոպան դժվարանում է հստակեցնել Ուկրաինայի ֆինանսավորման պակասուրդի չափը

Կիևի ֆինանսական պահանջների շուրջ վիճահարույց թվեր և կոռուպցիոն մեղադրանքներ են շրջանառվում, մինչ Ռուսաստանն ուժգնացնում է հարձակումները։

Գրեթե մեկ ամիս անց այն բանից հետո, երբ Ուկրաինան հայտարարեց 27 միլիարդ դոլարի (23,5 միլիարդ եվրո) բյուջետային պակասուրդի մասին, ԵՄ-ն ոչ մի քայլ առաջ չի գնացել այդ բացը լրացնելու եղանակը գտնելու կամ պակասուրդի իրական չափը պարզելու հարցում։

Այդ հայտարարությունն արվեց այն ժամանակ, երբ Ռուսաստանի՝ գնալով ավելի կատաղի դարձող անօդաչու թռչող սարքերի և հրթիռային հարվածները ավերում են Ուկրաինայի կենսական նշանակության ենթակառուցվածքները, իսկ Մոսկվայի կողմից Սև ծովում իրականացվող ծովային շրջափակումը զրկում է Կիևի՝ պատերազմից տուժած տնտեսությունը ցորենի և այլ ապրանքների արտահանումից ստացվող եկամուտներից։

Վլադիմիր Զելենսկին պնդել է, որ լրացուցիչ միջոցներն անհրաժեշտ են առաջին հերթին պաշտպանության՝ այդ թվում՝ սպառազինության և զինվորականների աշխատավարձերի համար, այլ ոչ թե վնասված էլեկտրացանցերի վերականգնման կամ ծանր վիճակում հայտնված ուկրաինացի ֆերմերներին սուբսիդավորելու նպատակով։

Ուկրաինայի նախագահը նաև նշել է, որ այդ բացը հիմնականում պայմանավորված չէ պատերազմի վերջին սրմամբ, այլ Կիևի՝ ընթացիկ տարվա առաջին կիսամյակում բյուջետային ծախսերն ավելի վաղ իրականացնելու որոշմամբ, ինչի հետևանքով առաջացել են միջոցներ, որոնք այժմ «պետք է փոխհատուցվեն»։

Նման բացատրությունները կասկածներ են հարուցել ԵՄ որոշ մայրաքաղաքներում Կիևի ֆինանսական կարիքների ծավալի և դրանց հրատապության վերաբերյալ, հատկապես հաշվի առնելով, որ այդ պահանջը հնչում է ընդամենը շաբաթներ անց այն բանից հետո, երբ Զելենսկու կառավարությանը լայնածավալ կոռուպցիայի մեջ մեղադրեց պաշտպանության նախարարը, ով վերջերս պաշտոնանկ արվեց։

«Չեմ ցանկանում շտապ եզրակացություններ անել, սակայն կոռուպցիոն մեղադրանքների պատճառով կառավարության պաշտոնյաների պարբերական հրաժարականներն ու պաշտոնանկությունները բավականին տհաճ պատկեր են ստեղծում Կիևի վերաբերյալ», – ասել է ԵՄ բարձրաստիճան դիվանագետներից մեկ Սկզբնապես նախատեսվում էր, որ վարկը կծածկի Կիևի՝ 2026 և 2027 թվականների ֆինանսավորման կարիքների երկու երրորդը, իսկ մնացած մասը կֆինանսավորեն արևմտյան գործընկերները, այդ թվում՝ Մեծ Բրիտանիան, Կանադան և Ճապոնիան։

«Այժմ չէի ցանկանա թվային արտահայտությամբ գնահատել ֆինանսավորման պակասուրդը, սակայն կասեի, որ, որոշակի առումով, մենք հստակեցնում ենք իրավիճակը», – շաբաթ օրը լրագրողներին հայտնել է ԵՄ էկոնոմիկայի հարցերով հանձնակատար Վալդիս Դոմբրովսկիսը՝ Դուբլինում կայացած ԵՄ ֆինանսների նախարարների հանդիպումից հետո, որին մասնակցել է նաև Ուկրաինայի ֆինանսների նախարար Սերգի Մարչենկոն։

Դոմբրովսկիսը նաև ընդգծել է, որ Ռուսաստանի դաժան օդային հարձակումները, ծովային շրջափակումը և արևմտյան դաշնակիցների կողմից սպասվածից պակաս ֆինանսավորումը նշանակում են, որ Կիևի ֆինանսական պակասուրդը գրեթե անկասկած ավելի մեծ է, քան սկզբնապես կանխատեսվում էր։

Արժույթի միջազգային հիմնադրամը (ԱՄՀ), որը սերտորեն համագործակցում է Եվրահանձնաժողովի հետ Ուկրաինայի ֆինանսավորման հարցում և Կիևին տրամադրում է սեփական՝ 8,1 միլիարդ դոլարի (7,1 միլիարդ եվրո) վարկը, նույնպես դժվարանում է հստակեցնել, թե կոնկրետ ինչի կարիք ունի երկիրը։ Խնդրին ծանոթ աղբյուրների փոխանցմամբ՝ ԱՄՀ-ի պատվիրակության՝ վերջերս Կիև կատարած այցը էականորեն չի հստակեցրել հարցը։

Կիևում գործող Տնտեսական ռազմավարության կենտրոնի ավագ տնտեսագետ Մաքսիմ Սամոյլյուկը նույնպես նշել է, որ պատերազմի սրումը նշանակում է, որ Ուկրաինան զգալիորեն ավելի շատ գումարի կարիք ունի, թեև ընդհանուր գումարը, «հավանաբար, ավելի քիչ կլինի», քան պահանջված 27 միլիարդ դոլարը։

«Առկա է լրացուցիչ զգալի կարիք, քանի որ պատերազմի ծախսերն աճել են՝ գերազանցելով ընթացիկ բյուջեի կազմման ժամանակ կատարված հաշվարկները», – ասել է նա։

Վերլուծաբանները նաև ընդգծում են, որ Ուկրաինայի ֆինանսական խնդիրները սրվում են ԵՄ-ի և ԱՄՀ-ի վարկային ծրագրերի հետ կապված ներքին բարեփոխումներն իրականացնելու ձախողման պատճառով, ինչի հետևանքով այս տարի չեն տրամ Անդրիենկոն և Կլիմչուկը զգուշացնում են, որ ԵՄ-ի 90 միլիարդ եվրո ծավալով վարկի միջոցների վաղաժամկետ կամ արագացված տրամադրումը (այս տարվա համար նախապես կանխատեսված 45 միլիարդ եվրոյից ավելի գումար հատկացնելու միջոցով) կարող է սրել Ուկրաինայի ֆիսկալ վիճակը 2027 թվականին, երբ, ըստ Կիևի գնահատականների, երկիրը կբախվի 32,6 միլիարդ դոլարի (28,4 միլիարդ եվրո) ֆինանսական պակասուրդի։

Հանձնաժողովը կիսում է այս տեսակետը՝ դիմադրելով Իռլանդիայի, Նիդերլանդների և ԵՄ այլ երկրների՝ միջոցների հատկացումն արագացնելու կոչերին։

Միաժամանակ, Ուկրաինայի ռազմական ջանքերին աջակցելու նպատակով սառեցված ռուսական պետական ​​ակտիվների (որոնց արժեքը հարյուրավոր միլիարդավոր եվրոներ է կազմում) օգտագործման վերաբերյալ առաջարկներին կտրուկ դիմադրություն է ցուցաբերել Բելգիան. վերջինս տնօրինում է այդ ակտիվների մեծ մասը և անցյալ տարի արգելափակել էր Գերմանիայի նախաձեռնած քայլերը՝ ուղղված այդ միջոցների կիրառմանը։