Եվրոպայի նոր «գերմանական հարցը». արդյո՞ք Գերմանիան դառնում է նոր Միացյալ Նահանգներ՝ անփոխարինելի, բայց անկանխատեսելի

Եվրոպան բախվում է պատմության վերադարձին։ Ռուսաստանը մայրցամաք է վերադարձրել տարածքային պատերազմը։ Ամերիկան ​​նահանջում է «Pax Americana»-ից և գլոբալացումից։ Չինաստանը արդյունաբերական գերիշխանությունը վերածում է աշխարհատնտեսական հզորության։

Եվրոպական պետությունները եռանդուն կերպով վերականգնում են անվտանգությունը, ինքնավարությունն ու կայունությունը՝ թե՛ ազգային մակարդակով, թե՛ Եվրոպական միության միջոցով՝ այդ ընթացքում հավաքականորեն վերահայտնագործելով աշխարհագրության, կոշտ ուժի և արդյունաբերական քաղաքականության դերը։

Այժմ Եվրոպայի ներսում վերադառնում է գերմանական պատմությունը։ Տասնամյակներ շարունակ եվրոպական ինտեգրումը հնարավորություն տվեց վերջ դնել «գերմանական պատմությանը» (որպես ագրեսիվ ուժի դրսևորման)։ Լինի դա մարդու իրավունքների եվրոպական չափանիշների, ՆԱՏՕ-ին համատեղ անդամակցության, ընդհանուր շուկայի կամ ԵՄ ընդլայնման միջոցով՝ Գերմանիան միշտ եղել է միավորվող Եվրոպայի կենտրոնում՝ երաշխավորելով, որ ինքը երբեք այլևս չի դառնա՝ ըստ Քիսինջերի արտահայտության, «չափազանց մեծ Եվրոպայի համար»։

Հելմուտ Կոլի օրոք հետպատերազմյան Գերմանիայի և հետպատերազմյան Եվրոպայի միաձուլումը պսակվեց գերմանական մարկի վերացմամբ և եվրոյի ներդրմամբ՝ որպես Գերմանիայի վերամիավորման գին։ Հետադարձ հայացքով՝ սա գագաթնակետն էր։ Անգելա Մերկելի տարիներին Գերմանիայի խաղադրույքը ռուսական էներգակիրների և դեպի Չինաստան արտահանման վրա հիմնեց երկրի ազգային տնտեսական զարգացումը եվրոպական ռազմավարական թուլության վրա։ Ուկրաինա ներխուժումից հետո Օլաֆ Շոլցը հայտարարեց «Zeitenwende»-ի՝ պատմական շրջադարձային պահի մասին, իսկ նրա իրավահաջորդ Մերցը սկսեց սպառազինման աննախադեպ գործընթաց։ Սակայն նրանցից ոչ մեկը չարեց այն, ինչ կաներ Հելմուտ Կոլը՝ չվերականգնեց Գերմանիայի ռազմական հզորությունը որպես ինտեգրված եվրոպական պաշտպանության առանցք։

«Made for Germany»-ն (Պատրաստված է Գերմանիայում) այժմ արդյունաբերական վերակառուցման կարգախոսն է, որը հաջողության դեպքում Գերմանիան կվերածի մայրցամաքի առաջատար պաշ Առաջին հայացքից սա հարված է գործող կանցլերին, ով զգալիորեն անվայելում է հանրային աջակցություն՝ այն դեպքում, երբ փորձում է վերանայել Գերմանիայի ազգային ռազմավարությունն ու տնտեսական մոդելը։

Էությամբ սա կարող է դառնալ Գերմանիայի համար ևս մեկ բեկումնային պահ, ընդ որում՝ այս անգամ՝ մշակութային առումով։ Ամենուր արմատական ​​աջերի աստիճանական վերելքը մասամբ մշակութային պատերազմների դրսևորում է։ Գերմանիայում, բացի ներգաղթի և ինքնության խնդիրներից, դրանք ներառում են հետպատերազմյան շրջանի գերմանական մեղքի ու պատասխանատվության հարցերը, ինչպես նաև Ռուսաստանի հետ հաշտեցման՝ (Արևելյան) Գերմանիայի հին ավանդույթը։

Որպես ներքին դժգոհության արտահայտման միջոց՝ AfD-ի (Գերմանիայի «Այլընտրանք» կուսակցության) վերելքը, ամենայն հավանականությամբ, քաղաքական առումով կամրապնդի արդեն իսկ գոյություն ունեցող քաղաքական իրողությունը. Գերմանիան իր ազգային շահը տեսնում է ոչ թե Եվրոպական միության ընդլայնման, այլ սեփական դերի ուժեղացման մեջ։ Առանցքային հարցն այն է, թե արդյոք դաշնային կառավարության և կանցլերի դիրքերի թուլացումը կթուլացնի Գերմանիայի վճռականությունը՝ հանդես գալու որպես Ուկրաինայի պաշտպանության առաջամարտիկ, մինչ պատերազմը թևակոխում է իր հինգերորդ ձմեռը, իսկ դրա հետ կապված ծախսերը շարունակում են աճել։

AfD-ն հայտնի է Ռուսաստանի նկատմամբ իր զիջողական կեցվածքով։ Անկախ ընտրություններից հետո կոալիցիայի ձևավորման արդյունքներից՝ կուսակցության աճող ժողովրդականությունն անխուսափելիորեն ազդեցություն կունենա Գերմանիայի ներքին գործընթացների վրա։ Հիմնական քաղաքական ուժերը կարող են որոշել «պաշտպանիչ պատնեշ» ստեղծել ծայրահեղական կուսակցությունների շուրջ (ինչպես մինչ այժմ արվել է Գերմանիայում), սակայն այդ պատնեշը լիարժեք պաշտպանություն չի ապահովում։

Ծայրահեղական օրակարգը մասամբ ներթափանցում է ճեղքերի միջով. դրա ներթափանցումը նախ նորմալ է ընկալվում, ապա՝ որդեգրվում, և ի վերջո՝ վերափոխում քաղաքական կենտրոնը։ Այդպես է ժողովրդավարությունը «մարսում» արմատականությունը՝ առանց դրան զիջելու։ Բավական է միայն նայել, թե ինչպես է վերջին տարիներին ամբողջ Եվրոպայում փոխվել մոտեցումը ներգաղթի և ապաստանի տրամադրման հարցերի նկատմամբ։

Սա է իրականությունը։ Գերմանիան որոշ ժամանակ է, ինչ նվազ հանձնառու է եվրոպական ինտեգրմանը։ Նրա քաղաքականությունն ավելի ու ավելի է կենտրոնանում նեղ ազգային շահերի վրա՝ նպատակ ունենալով մեծացնել Գերմանիայի ազդեցությունը Եվրոպայում։ Անկախ նրանից՝ AfD-ն կմասնակցի՞ կառավարմանը, թե՞ ոչ, դրա շարունակական վերելքը և դրան զուգահեռ դաշնային կոալիցիայի ու դրա առաջնորդի դիրքերի թուլացումը, ամենայն հավանականությամբ, կազդեն Գերմանիայի քաղաքականության վրա՝ ներառյալ Ուկրաինային ֆինանսավորելու, Ռուսաստանին հակազդելու և Եվրոպական միության ընդհանուր ուղղության հետ կապված հարցերը։ AfD-ի հաջողությունը ներքին հարթությունում կարող է մեծացնել արմատական ​​պոպուլիզմի գրավչությունը Եվ Թերևս սա է գերմանական իրական հարցը՝ հարց, որը վերաբերում է հենց Գերմանիային։