Քաղաքային կեղտաջրերի մաքրման մասին հրահանգի գործընթացը կասեցնելու վերաբերյալ վերջնական որոշումը Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենինն է, հայտարարել է Հունաստանի առողջապահության նախարարը։
Հունաստանը կենսանմանակների և կենսատեխնոլոգիաների ոլորտի օրենսդրության շուրջ բանակցությունների ավարտը կդարձնի ԵՄ Խորհրդում իր 2027 թվականի նախագահության առանցքային առաջնահերթությունը, երկուշաբթի օրը հայտարարել է առողջապահության նախարար Ադոնիս Գեորգիադիսը՝ միաժամանակ Աթենքի կողմից կոչ անելով որդեգրել ավելի ուժեղ եվրոպական մոտեցում դեղագործական արտադրության և մրցունակության հարցում։
«Հունական նախագահության ընթացքում մեր հիմնական առաջնահերթությունը կլինի ավարտին հասցնել կենսանմանակների և, ընդհանուր առմամբ, կենսատեխնոլոգիաների վերաբերյալ օրենսդրության շուրջ քննարկումը», – Euractiv-ին ասել է Գեորգիադիսը։
Աթենքում Եվրախորհրդարանի Հանրային առողջության հարցերով հանձնաժողովի (SANT) անդամների հետ հանդիպումից հետո լրագրողների հետ զրույցում Գեորգիադիսը նշել է, որ Եվրոպան կենսատեխնոլոգիաների ոլորտում կարևոր դեր խաղալու ներուժ ունի, սակայն ընդգծել է, որ միությունը պետք է գործի համախմբված՝ հաշվի առնելով դեղագործական ներդրումների և արտադրության համար համաշխարհային մակարդակով ուժեղացող մրցակցությունը։
«Մեզ անհրաժեշտ է ավելի շատ Եվրոպա, այլ ոչ թե պակաս Եվրոպա», – ասել է Գեորգիադիսը՝ պնդելով, որ անդամ երկրները ավելի շահեկան դիրքում կհայտնվեն, եթե ԱՄՆ-ի, Չինաստանի և այլ համաշխարհային տերությունների հետ բանակցեն որպես միասնական դաշինք, այլ ոչ թե առանձին-առանձին։
«Մենք իսկապես ցանկանում ենք, որ Եվրոպան առաջատար դիրքեր զբաղեցնի դեղագործության ոլորտում», – ասել է Իգնացիո Մարինոն՝ Եվրախորհրդարանի իտալացի պատգամավորը, ով գլխավորում է SANT պատվիրակությունը, երբ Euractiv-ը հարցրել է, թե արդյոք ԵՄ-ի բազմաթիվ օրենսդրական ակտերը կհաջողեն բարձրացնել միության կայունությունն ու մրցունակությունը։ Հակառակ դեպքում, հավելել է նա, Եվրոպան ստիպված կլինի դեղամիջոցներ գնել ԱՄՆ-ից, Չինաստանից կամ Հնդկաստանից՝ դրանք սեփական տարածքում մշակելու փոխարեն։
Այս մեկնաբանություններն արվել են այն ժամանակ, երբ ԵՄ-ն աշխատում է մի շարք փոխկապակցված օրենսդրական ակտերի վրա, որոնք ուղղված են դեղագործական ոլորտում կայունության և մրցունակության ամրապնդմանը, այդ թվում՝ Եվրոպական կենսատեխնոլոգիաների մասին օրենքի, Կենսական նշանակության դեղամիջոցների մասին օրենքի և դեղագործությանը վերաբերող ավելի լայն փաթեթի մշակմանը։
Հունաստանի համար կենսանմանակ (biosimilar) դեղամիջոցները այդ օրակարգի կարևոր մասն են կազմում։ Գեորգիադիսը պնդել է, որ Եվրոպան պետք է այնպիսի պայմաններ ստեղծի, որոնք թույլ կտան դեղագործական ընկերություններին ավելի շատ արտադրանք մշակել և արտադրել միության ներսում՝ նվազեցնելով կախվածությունը արտաքին մատակարարման շղթաներից և միաժամանակ պահպանելով անվտանգության, որակի և արդյունավետության չափանիշները։
Նախարարը նաև ընդգծել է համակարգված եվրոպական արձագանքի անհրաժեշտությունը՝ ի պատասխան դեղագործության ոլորտում գլոբալ իրավիճակի փոփոխությունների, ներառյալ ԱՄՆ-ի քաղաքականությունը, որն ազդում է դեղամիջոցների գնագոյացման և, ի վերջո, պացիենտների կողմից դրանց հասանելիության վրա։
Առողջապահության ֆինանսավորումը՝ ճնշման տակ
Հանձնաժողովի առաջարկած 2028-2034 թվականների բազմամյա ֆինանսական շրջանակի համաձայն՝ առողջապահությունն այլևս չի ունենա բյուջետային այնպիսի առանձին կառուցվածք, ինչպիսին ներկայիս «EU4Health» ծրագրի դեպքում է։ Գեորգիադիսը հայտնել է, որ դեմ է առողջապահությունը որպես առանձին բաժին հանելուն, սակայն ընդունել է, որ Եվրոպայի փոփոխված աշխարհաքաղաքական իրավիճակը այլ մոտեցում է պահանջում։
«Ես չէի ցանկանա, որ ամեն ինչ այսպես դասավորվեր,- ասաց նա,- սակայն գլոբալ իրավիճակն այնքան է փոխվել, որ Եվրոպան ստիպված է հարմարվել դրան»։
Նա նշեց, որ նոր շրջանակային համակարգը կարող է լրացուցիչ հնարավորություններ ընձեռել հետազոտությունների և մշակումների խթանման համար, սակայն դա դեռ պետք է պարզել, քանի որ խնդիրը բարդ է։
Մարինոն նույնպես զգուշացրեց, որ Եվրոպան վտանգում է կախվածության մեջ հայտնվել միության սահմաններից դուրս իրականացվող դեղագործական արտադրությունից, եթե բավարար չափով ներդրումներ չկատարի հետազոտությունների և նորարարությունների ոլորտում։
«Ես սովորաբար ասում եմ՝ «առանց գումարի՝ առանց առաքելության»,- ասաց Մարինոն՝ անդրադառնալով ԵՄ բյուջեում կատարված փոփոխություններին, որոնք հանգեցրին պաշտպանական ծախսերի ավելացմանը։ Նա ընդունեց պաշտպանության ոլորտում ավելի մեծ ներդրումներ կատարելու անհրաժեշտությունը, սակայն զգուշացրեց, որ Եվրոպան պետք է պահպանի նաև հետազոտությունների և առողջապահության ֆինանսավորումը։
«Եվրոպայում մենք շատ բարդ ժամանակաշրջան ենք ապրում, և մի շարք որոշումներ են կայացվել պաշտպանության ոլորտում զգալի միջոցներ ներդնելու վերաբերյալ։ Ակնհայտ է, որ եթե դա անում ես (իսկ ես կարծում եմ, որ այս պահին դա անհրաժեշտ է), ապա ստիպված ես միջոցներ վերցնել հետազոտությունների, առողջապահության, սոցիալական ոլորտի և այլ բնագավառների ֆինանսավորումից»,- ասաց նա։
Այնուամենայնիվ, նա հավելեց, որ SANT հանձնաժողովը, ինչպես նաև Բյուջետային հանձնաժողովը, մեծ ջանքեր են գործադրում՝ պահպանելու և նույնիսկ ավելացնելու այնպիսի ծրագրերի ֆինանսավորումը, ինչպիսին է «Հորիզոն»-ը (Horizon)։
Կեղտաջրերի մաքրման կանոնները մտահոգությունների տեղիք են տալիս
Հանդիպման ընթացքում բարձրացված մեկ այլ հարց վերաբերում էր քաղաքային կեղտաջրերի մաքրման վերանայված հրահանգին, մասնավորապես՝ արտադրողի ընդլայնված պատասխանատվության կանոններին։ Վերջիններս պահանջում են, որ դեղագործական և կոսմետիկ ընկերությունները զգալի ներդրում ունենան կեղտաջրերից միկրոաղտոտիչների հեռացման ծախսերի հոգացման գործում։
Գեորգիադիսը նշեց, որ հանձնաժողովում այս հարցի վերաբերյալ տարբեր տեսակետներ կան՝ միաժամանակ անդրադառնալով գլխավոր փաստաբանի կարծիքին կեղտաջրերի վերաբերյալ կանոնների մասին։
«Որքանով ես հասկանում եմ, հանձնաժողովում երկու դիրքորոշում կա. առողջապահության հարցերով հանձնակատարինը, ով կողմ է «ժամացույցը կանգնեցնելու» (գործընթացը ժամանակավորապես կասեցնելու) մոտեցմանը, և շրջակա միջավայրի հարցերով հանձնակատարինը, ով դեմ է դրան։ Վերջնական որոշումը տիկին ֆոն դեր Լայենինն է։ Մենք սպասում ենք այդ որոշմանը»,- պատասխանեց նա Euractiv-ի հարցին։
Հունաստանը ձգտում է ավելի մեծ դերակատարում ունենալ
Աթենքի համար ավելի լայն նպատակն է Հունաստանը դիրքավորել որպես Եվրոպայի՝ ձևավորվող դեղագործական արտադրական բազայի մաս։
Գեորգիադիսը մատնանշեց դեղագործական արտադրության և նորարարության ոլորտում կատարվող ներդրումները՝ մասնավորապես Տրիպոլիում (Հունաստան) և Սպատայի LifeTech Park-ում՝ պնդելով, որ Հունաստանը կարող է ավելի մեծ դերակատարում ապահովել կենսական նշանակության դեղամիջոցների և կենսատեխնոլոգիաների արտադրության մեջ՝ որպես եվրոպական կայուն և բազմազան արտադրական ցանցի մաս։
«Մենք իսկապես անհամբերությամբ ենք սպասում Տրիպոլիի դեղագործական կենտրոն այցելությանը»,- ասաց Մարինոն՝ ողջունելով Հունաստանի կառավարության ջանքերը՝ խթանելու պետություն-մասնավոր հատված համագործակցությունը, որն ուղղված է Եվրոպայում դեղամիջոցների արտադրությանը, «փոխանակ դրանք Միացյալ Նահանգներից կամ այլ երկրներից գնելու»։
SANT-ի պատվիրակությունը սեպտեմբերի 21-ից 23-ն այցելում է Հունաստան, այդ թվում՝ Տրիպոլիի դեղագործական արտադրական կենտրոն։ Այցի նպատակն է ուսումնասիրել Հունաստանի ներդրումը դեղագործական ոլորտի կայունության, արտադրական կարողությունների և կենսաբանական գիտությունների եվրոպական ավելի լայն էկոհամակարգի մեջ։
Բաց մի թողեք
Չեխիայի վարչապետը նպատակաուղղված է դեղամիջոցների գներին՝ առողջապահական ծախսերը կրճատելու նոր նախաձեռնության շրջանակում
Եվրոպան դժվարանում է հստակեցնել Ուկրաինայի ֆինանսավորման պակասուրդի չափը
Նոր երկաթուղին Հայաստանի համար կարող է փոխել երկրի տնտեսական աշխարհագրությունը