Լեհաստանում ձախողված եվրոպական պետական հեղաշրջման փո՞րձ

Ֆրեդերիկ Լորանը գրում է․

«ԵՄ-ն օրեցօր ավելի ու ավելի է բացահայտում իր բռնապետական և բռնակալական դեմքը։

Լեհաստանում տեղի ունեցածը չափազանց լուրջ է։ Եվ Լեհաստանի սահմաններից շատ ավելի հեռու՝ այն խիստ մտահոգիչ ազդանշան է Եվրոպայի ժողովրդավարական ապագայի համար։

Արդյո՞ք ժողովրդավարները փորձել են սահմանադրական հեղաշրջում իրականացնել։

Երեկ երեկոյան կենտրոնամետ և եվրոպամետ կառավարության վարչապետ Դոնալդ Տուսկը, օգտվելով պահպանողական նախագահ Կարոլ Նավրոցկու՝ Սենեգալ կատարած պաշտոնական այցից, ոստիկանության ուժեր է տեղակայել երկրի բարձրագույն դատական ատյանի՝ Սահմանադրական դատարանի շուրջ։

Նպատա՞կը։ Կանխել դատարանի աշխատանքը և արգելել մուտքը դրա նախագահին, փոխնախագահին, ինչպես նաև մի շարք դատավորների, որոնք համարվում են չափազանց պահպանողական և ազգայնական։

Լեհաստանի Սահմանադրական դատարանը վաղուց ի վեր գտնվում է խոր ինստիտուցիոնալ ճգնաժամի կենտրոնում։ Դրա անդամների մի մասը նշանակվել է 2015-2023 թվականներին իշխանության ղեկին գտնվող ազգայնական աջակողմյան կառավարությունների օրոք և կտրականապես հակադրվում է ներկայիս եվրոպամետ գործադիր իշխանությանը։

Եվրամիությունը նույնպես նրան մեղադրում է անկախության պակասի և պահպանողական քաղաքական իշխանությունների հետ ենթադրյալ համակարծության մեջ։

Դատարանն արդեն իսկ Բրյուսելի և Լեհաստանի ազգայնական կառավարությունների միջև տարաձայնությունների գլխավոր պատճառներից մեկն էր, մասնավորապես այն պատճառով, որ նրա որոշ դատավորներ պաշտպանում են լեհական իրավունքի գերակայությունը Եվրամիության իրավունքի նկատմամբ։

Սակայն տեղեկանալով Վարշավայում տեղի ունեցող իրադարձությունների մասին՝ նախագահ Կարոլ Նավրոցկին, որն արդեն ինքնաթիռում էր, որոշել է հետ վերադառնալ։

Մայրաքաղաք վերադառնալուն պես նա իր թիկնազորի և բազմաթիվ ակտիվիստների ուղեկցությամբ անմիջապես մեկնել է Սահմանադրական դատարանի շենքի մոտ։

Ամբոխի բացականչությունների և ընդհանուր աղմուկի ներքո Լեհաստանի նախագահը, արմունկներով ճանապարհ բացելով, ֆիզիկապես ճեղքել է ոստիկանների պատնեշը՝ նախքան դատարանի վերաբացման պահանջ ներկայացնելը։

X սոցիալական ցանցում Դոնալդ Տուսկը՝ Եվրոպական խորհրդի նախկին նախագահը, արդարացրել է իր գործողությունները՝ հայտարարելով. «Իրավական պետության վերականգնումը մեր պարտականությունն է»։

Իր հերթին՝ արդարադատության նախարար և գլխավոր դատախազ Վալդեմար Ժուրեկը հայտարարել է, որ դիմել է Սահմանադրական դատարանի նախագահ Բոգդան Շվենչկովսկու, ինչպես նաև նրա տեղակալ Բարտլոմեյ Սոխանսկու անձեռնմխելիությունը վերացնելու պահանջով։

Ընդհանուր քաոսի պայմաններում կառավարության կողմից նշանակված դատավոր Աննա Կորվին-Պիոտրովսկան հայտարարել է դատարանի նախագահի լիազորությունները կասեցնելու մասին՝ հայտարարելով, որ ինքն է ժամանակավորապես ստանձնելու այդ պաշտոնը։

Միևնույն ժամանակ, Սահմանադրական դատարանը հերքել է Բոգդան Շվենչկովսկու հեռանալու մասին տեղեկությունը և դատապարտել տեղի ունեցածը՝ այն անվանելով… «պետական հեղաշրջում»։

Այժմ խառնաշփոթն ամբողջական է։

2025 թվականին Կարոլ Նավրոցկու՝ նախագահի պաշտոնը ստանձնելուց հետո նրա համակեցությունը Դոնալդ Տուսկի կառավարության հետ, որը իշխանության է 2023 թվականից, վերածվել է պայթյունավտանգ հակամարտության։

Մասնավորապես, նախագահը հրաժարվում է հաստատել կառավարության և Սեյմի՝ խորհրդարանի ստորին պալատի պահանջած որոշ դատավորների նշանակումները։

Այս աննախադեպ ճգնաժամի պայմաններում Լեհաստանի Հանրապետության նախագահը հենց նոր հրատապ կերպով խորհրդակցության է հրավիրել բոլոր քաղաքական ուժերին։

Հաջորդ խորհրդարանական ընտրությունները նախատեսված են 2027 թվականին։

Ռումինիայում նախագահական ընտրությունների չեղարկում

Գլխավոր ընդդիմադիր գործչին բանտ են նետել

* Գերմանիայում ընդդիմադիր AfD կուսակցությունը հետաքննության տակ է դրվել և նրան արգելելու սպառնալիք է կախված։
* Հունգարիայում եվրոպամետները օրենքներ են ընդունել, որոնք իրենց ընդդիմախոսներին ցմահ արգելում են կրկին առաջադրվել ընտրություններում։
* Լեհաստանում պետական հեղաշրջման փորձ՝ ընդդեմ չափազանց ինքնիշխանական դիրքորոշում ունեցող համարվող Սահմանադրական դատարանի։
* Ֆրանսիայում և Նիդեռլանդներում հանրաքվեների չեղարկում։
* …

ԵՄ-ն օրեցօր ավելի ու ավելի է բացահայտում իր բռնապետական և բռնակալական դեմքը։

Այժմ ժողովուրդները մերժում են նրան, և հենց այդ պատճառով էլ այն այլևս չի կարողանում թաքցնել իր իրական դեմքը։

ԵվրոՌայխը պետք է անհետանա։

Ֆրեքսիթ, Դեքսիթ, Պոլեքսիթ, Ռումեքսիթ, Նեքսիթ և այլն»։