ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի դեմոկրատները Հաքիմ Ջեֆրիսին առաջադրել են խոսնակի պաշտոնում։ Նրա թեկնածությունը ստացել է 251 ձայն, 11 դեմոկրատ դեմ է քվեարկել։ Կոնգրեսի ստորին պալատում մեծամասնությունը վերադարձնող դեմոկրատների առաջնորդ Ջեֆրիսը կարող է դառնալ ԱՄՆ պատմության առաջին սևամորթ խոսնակը։ Վերջնական ընտրությունը տեղի կունենա 2027 թվականի հունվարի 3-ին։
NBC News-ի կանխատեսմամբ՝ դեմոկրատները կունենան 259 մանդատ՝ զգալիորեն գերազանցելով խոսնակի ընտրության համար անհրաժեշտ 218 ձայնը։ Մեծամասնությունը դեմոկրատներին հնարավորություն կտա ղեկավարել Ներկայացուցիչների պալատի հանձնաժողովները, վերահսկել գործադիր իշխանության աշխատանքը, նախաձեռնել խորհրդարանական հետաքննություններ և ազդել պետական բյուջեի հաստատման և արտաքին քաղաքական օրակարգի ձևավորման վրա։
56-ամյա Հաքիմ Ջեֆրիսը ծնվել է Նյու Յորքի Բրուքլին թաղամասում։ Իրավաբանական կրթություն է ստացել Ջորջթաունի և Նյու Յորքի համալսարաններում, աշխատել որպես փաստաբան։ Քաղաքական գործունեությունը սկսել է Նյու Յորք նահանգի օրենսդիր մարմնում, որի անդամ է եղել 2007-2012 թվականներին։ 2013 թվականից ներկայացնում է Նյու Յորքը ԱՄՆ Կոնգրեսում։
2019-2022 թվականներին ղեկավարել է Ներկայացուցիչների պալատի դեմոկրատական խմբակցությունը, իսկ 2023 թվականից գլխավորում է դեմոկրատական փոքրամասնությունը։ 2020 թվականին մասնակցել է Դոնալդ Թրամփի դեմ իմփիչմենթի գործընթացին՝ որպես մեղադրանքը ներկայացնող կոնգրեսականներից մեկը։ Համարվում է Նենսի Փելոսիի քաղաքական ժառանգորդներից և Դեմոկրատական կուսակցության ղեկավարության նոր սերնդի ազդեցիկ ներկայացուցիչներից։
Ջեֆրիսի առաջադրումը բացահայտեց նաև դեմոկրատների ներսում առկա տարաձայնությունները։ Կուսակցության առաջադեմ թևը պահանջում է համընդհանուր բժշկական ապահովագրության ներդրում, ներգաղթային մարմինների կոշտ գործողությունների դադարեցում, ընտրական գործընթացներում խոշոր ֆինանսական նվիրատվությունների ազդեցության նվազեցում և Գազայում պատերազմի դադարեցում։ Նրա թեկնածությանը դեմ քվեարկած 11 դեմոկրատները ցանկանում են այդ պահանջները ներառել կուսակցության օրենսդրական առաջնահերթություններում։ Ջեֆրիսի գլխավոր խնդիրը լինելու է տարբեր թևերի միջև համաձայնության ապահովումը և մեծամասնության պահպանումը կարևոր քվեարկությունների ժամանակ։
Հայաստանի համար Ջեֆրիսի առաջխաղացումն առանձնահատուկ նշանակություն ունի։ Նրա քաղաքական կենսագրությունում կան հայկական հարցերին առնչվող կարևոր քվեարկություններ, սակայն վերջին տարիներին նրա մասնակցությունը Հայաստանին առնչվող նախաձեռնություններին զգալիորեն նվազել է։
2019 թվականին Ջեֆրիսը կողմ է քվեարկել Հայոց ցեղասպանության ճանաչման բանաձևին, որն ընդունվել է 405 կողմ ձայնով։ 2021 թվականին նա միացել է Թուրքիային ամերիկյան F-16 կործանիչների վաճառքը սահմանափակելու նախաձեռնությանը։ Այդ որոշումները համահունչ էին ամերիկահայ կազմակերպությունների առաջնահերթություններին։
Հետագա տարիներին Ջեֆրիսի մասնակցությունը հայկական օրակարգին առնչվող նախաձեռնություններին զգալիորեն նվազել է։ Ամերիկայի Հայ դատի հանձնախմբի տվյալներով՝ 2023-2024 թվականներին նա չի միացել Արցախի շրջափակման դատապարտման, Ադրբեջանի նկատմամբ պատժամիջոցների կիրառման, հայ ռազմագերիների ազատ արձակման և Հայաստանի անվտանգության ամրապնդման վերաբերյալ մի շարք օրենսդրական նախաձեռնությունների։
Նույն դիրքորոշումը պահպանվել է նաև 2025-2026 թվականներին։ Ջեֆրիսը չի աջակցել որպես համահեղինակ կամ ստորագրող Բաքվում պահվող հայերի ազատ արձակման, Ադրբեջանի նկատմամբ պատժամիջոցների և Հայաստանին անվտանգության երաշխիքների տրամադրման վերաբերյալ մի շարք նախաձեռնությունների ու դիմումների։
Ջեֆրիսը Կոնգրեսի հայկական հարցերի հանձնախմբի անդամ չէ։ Հայ դատի հանձնախումբը նրա 2025-2026 թվականների գործունեությունը գնահատել է C−։
Կոնգրեսում Հայաստանի շահերի առաջմղումը պահանջում է քաղաքական ղեկավարության հետևողական աջակցություն և կոնկրետ օրենսդրական քայլեր։ Ջեֆրիսը նախկինում աջակցել է հայկական օրակարգի կարևոր նախաձեռնություններին, սակայն վերջին տարիներին նրա ներգրավվածությունը նվազել է։ Նրա գործունեությունը վկայում է, որ Հայաստանի անվտանգության և հայ-ամերիկյան հարաբերությունների հարցերը մինչ այժմ նրա քաղաքական առաջնահերթություններից չեն եղել։
Խոսնակի պաշտոնում նրա լիազորությունները զգալիորեն կընդլայնվեն։ Նա կարող է ազդել Հայաստանի անվտանգությանն առնչվող օրինագծերի քննարկման, ամերիկյան օգնության հատկացումների, Ադրբեջանի նկատմամբ քաղաքական վերահսկողության և տարածաշրջանային զարգացումների վերաբերյալ լսումների կազմակերպման վրա։ Այս հնարավորությունները հատկապես կարևոր են հայ-ադրբեջանական խաղաղության գործընթացի, Հայաստանի ինքնիշխանության ամրապնդման և հայ-ամերիկյան ռազմավարական համագործակցության խորացման պայմաններում։
Ամերիկահայ համայնքի և Հայաստանի դիվանագիտության համար Ջեֆրիսի առաջխաղացումը պահանջում է հետևողական աշխատանք։ Անհրաժեշտ է նոր մեծամասնության ղեկավարությանը ներկայացնել Հայաստանի անվտանգության առաջնահերթությունները, հասնել համապատասխան նախաձեռնությունների քննարկմանը և ապահովել դրանց նկատմամբ քաղաքական աջակցություն։
Հայաստանի համար այստեղ աշխատանքի երկու կարևոր ուղղություն կա։ Հայաստանի իշխանություններն ու Վաշինգտոնում ՀՀ դիվանագիտական ներկայացուցչությունը պետք է ամերիկահայ կազմակերպությունների հետ համատեղ կամ առանձին-առանձին ամրապնդեն կապերը Ջեֆրիսի հետ և Հայաստանի խնդիրներում ներգրավեն նրա մերձավոր քաղաքական գործընկերներին։ Այս գործում առանձնահատուկ դեր կարող են ունենալ Ջեֆրիսի քաղաքական դաշնակից՝ Կոնգրեսի հայկական հարցերի հանձնախմբի դեմոկրատ անդամները։
Այս աշխատանքը պետք է սկսվեր դեռ միջանկյալ ընտրություններից առաջ, երբ Ջեֆրիսի հետ քաղաքական կապեր հաստատելու և նրա շրջապատում Հայաստանի հարցերի նկատմամբ հետաքրքրություն ձևավորելու հնարավորություններն ավելի լայն էին։ Այժմ անհրաժեշտ է լրացնել բաց թողնվածը։ Վաշինգտոնում Հայաստանի ազդեցությունը մեծացնելու համար անհրաժեշտ են հետևողական դիվանագիտություն, ամուր քաղաքական կապեր և երկարաժամկետ աշխատանք։ Այդ հարաբերությունները պետք է կառուցել ժամանակին՝ մինչև կարևոր որոշումների կայացումը։


Բաց մի թողեք
Մերցն առաջարկել է Ռուսաստանի դեմ պատժամիջոցների աստիճանական վերացման հնարավորությունը
«Օշականցի Գևորիկի» եղբայր «Թուրքը»՝ շորթման գործի կենտրոնում. 20 տարվա հողային պատմություն
Փաշինյանն իր քաղաքական ապագան իբր կապում է հանրաքվեի արդյունքի հետ