Եվրոպայում վերջերս տեղի ունեցած հիբրիդային հարձակումների շարքը հարցեր է առաջացրել ռուս դիվանագետների հնարավոր ներգրավվածության վերաբերյալ՝ դրդելով անդամ երկրներին դիտարկել սահմանափակումների և ստուգումների խստացման հնարավորությունը։
Ռուս դիվանագետների տեղաշարժերն ու գործողությունները հայտնվել են ուշադրության կենտրոնում, մինչ Եվրոպական միությունը պայքարում է հիբրիդային հարձակումների շարքի դեմ (որոնցից մի քանիսն ուղղակիորեն վերագրվել են Մոսկվային), ինչը խաթարել է միության հավաքական անվտանգությունը։
Քննարկումներին տեղյակ բարձրաստիճան դիվանագետների խոսքով՝ այս հարցը դիտարկվում է որպես միության պատժամիջոցային ռեժիմի հաջորդ հնարավոր քայլ։
Բրյուսելը ձգտում է նոր էջ բացել անցյալ ամիս երկու ազդեցիկ օլիգարխների նկատմամբ պատժամիջոցների կիրառման շուրջ ծագած վիճահարույց իրավիճակից հետո, որը լարել էր ԵՄ-ի միասնական դիրքորոշումը։ Այժմ երկրները փնտրում են միասնականությունն ամրապնդելու և Կրեմլի միջամտությանը հակազդելու ուղիներ։
Դիտարկվող տարբերակների թվում են ռուս դիվանագետների նկատմամբ սահմանափակումների և ստուգումների խստացումը՝ պետական մակարդակով հովանավորվող հիբրիդային պատերազմի և դիվերսիոն գործողությունների դեմ պայքարելու նպատակով։
Անցյալ ամիս Հունգարիան արտաքսեց 10 ռուս դիվանագետի՝ նրանց մեղադրելով 1961 թվականի Վիեննայի կոնվենցիային հակասող «անընդունելի» վարքագծի մեջ։ Մոսկվան պատասխանեց համարժեք քայլով։
Մտահոգությունն էլ ավելի մեծացրին այլ անհանգստացնող միջադեպեր, այդ թվում՝ Էստոնիայում պաշտպանական ընկերության դեմ իրականացված հրկիզման փորձը և Գերմանիայի Լայպցիգի օդանավակայանում չպայթած անօդաչու թռչող սարքի հայտնաբերումը, որոնք երկուսն էլ կապվում են Ռուսաստանի հետ։
Այս քննարկումը, որը դեռ նախնական փուլում է, հիմնված է այն մեխանիզմի վրա, որը ԵՄ-ն ներդրել էր անցյալ տարի՝ պատժամիջոցների 19-րդ փաթեթի շրջանակում։
Համակարգը պարտավորեցնում է միության տարածքում գործող ռուս դիվանագետներին՝ իրենց հավատարմագրման երկրից դուրս այլ անդամ երկ Առայժմ միայն երկու երկիր է այն կիրառության մեջ դրել։
«Քանի որ համակարգը գործում է ընդամենը 2026 թվականի հունվարից, փորձը սահմանափակ է», – նշել է Եվրահանձնաժողովի խոսնակը։
Ծանուցման համակարգը հիմնված էր այն ենթադրության վրա, որ ռուս դիվանագետները «հաճախ ներգրավված են» այնպիսի գործողություններում, որոնք տարածում են պատերազմին աջակցող թեզեր և մանիպուլյացիայի են ենթարկում հանրային կարծիքը։ Այժմ ուշադրությունը տեղափոխվում է հիբրիդային հարձակումներում նրանց հնարավոր՝ ուղղակի կամ անուղղակի դերի վրա։
«Ռուսաստանի գործողություններն անպատասխան չեն մնա», – ասված է ԵՄ առաջնորդների՝ հաջորդ շաբաթ կայանալիք գագաթնաժողովի համար նախատեսված եզրակացությունների նախագծում։
«Եվրոպական միությունը և անդամ պետությունները վճռական և համակարգված կերպով կգործեն՝ արձագանքելու այդ գործողություններին՝ լիարժեքորեն օգտագործելով առկա բոլոր գործիքներն ու մեխանիզմները»։
Բրյուսելում ընթացող քննարկումների ընթացքում անհրաժեշտ կլինի հաշվի առնել Վիեննայի կոնվենցիայի դրույթները, որոնք դիվանագիտական ներկայացուցիչներին լայն իրավունքներ և պաշտպանություն են երաշխավորում իրենց առօրյա գործունեության ընթացքում։ Այդ փաստաթուղթը համարվում է միջազգային իրավունքի ամենամեծ հաջողություններից մեկը։
Մինչ նոր պատժամիջոցների շուրջ քննարկումներն ակտիվանում են, ԵՄ-ն փորձում է առաջ մղել ռուս նախկին զինծառայողների մուտքի արտոնագրերի (վիզաների) արգելքի և ռուս զբոսաշրջիկների համար ավելի խիստ կանոնների սահմանման հարցը։
Բաց մի թողեք
Արդյոք ֆրանսիացի սոցիալիստները կթագադրեն առանց գահի թագավորին
Ֆրանսիայի նախագահի թեկնածու Մելանշոնը կրկնապատկում է ուսանողական բողոքի ցույցերը՝ չնայած բռնի բախումներին
Գերմանիայի հետախուզության նախկին ղեկավարը ձերբակալվել է պետական դավաճանության և լրտեսության մեղադրանքով