07/10/2026

EU – Armenia

ԵՄ-ն խստացնում է Չինաստանի նկատմամբ դիրքորոշումը Շեֆչովիչի Պեկին այցից առաջ

Եվրոպական խորհրդարանի քաղաքական գործիչները ցանկանում են, որ դաշինքը լուծի ոչ միայն առևտրային անհավասարակշռությունը։

ՍՏՐԱՍԲՈՒՐԳ — Քաղաքական սպեկտրի բոլոր քաղաքական գործիչները միավորվում են Եվրոպական Միության և Չինաստանի հարաբերությունների նկատմամբ ավելի ուժեղ մոտեցման շուրջ, որը գերազանցում է առևտրային միջոցառումները։

Արտաքին գործերի հանձնաժողովի զեկույցը ԵՄ-Չինաստան քաղաքական հարաբերությունների վերաբերյալ Չինաստանը ներկայացնում է ոչ միայն որպես տնտեսական թշնամի, այլև որպես աշխարհաքաղաքական թշնամի, որը խաթարում է Եվրոպայի անվտանգությունը։

Եվրոպական խորհրդարանը զեկույցի վերաբերյալ քվեարկությունը կանցկացնի չորեքշաբթի օրը՝ ճիշտ ժամանակին առևտրի հանձնակատար Մարոշ Շեֆչովիչի հինգշաբթի օրը Պեկին կատարելիք այցի համար, որտեղ նա կհանդիպի Չինաստանի առևտրի նախարար Վան Վենտաոյի հետ։

«Ես ուզում եմ, որ նա այնտեղ գնա այս պալատի հնարավորինս ուժեղ մանդատով», – երեքշաբթի երեկոյան բանավեճի ժամանակ ասաց զեկույցի հեղինակ Հիլդե Վաուտմանսը։ «Եվրոպան ունի տնտեսական ուժ։ Ժամանակն է օգտագործել այն»։

Այս դիտողությունները համընկնում են Գերմանիայի կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցի և Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի այս շաբաթվա սկզբին համատեղ նամակում արված դիտարկումներին, որոնցում նրանք կոչ էին անում Եվրահանձնաժողովին ավելի շատ լիազորություններ տրամադրել՝ սահմանափակելու կամ նույնիսկ դադարեցնելու ներմուծումը այն երկրներից, որոնք ԵՄ-ում «լուրջ և համակարգված աղավաղումներ» են ստեղծում։

Մինչ Եվրախորհրդարանի որոշ պատգամավորներ ողջունում էին ֆրանս-գերմանական համատեղ մոտեցումը՝ որպես միասնական դիրքորոշման ապացույց, լեհ պատգամավոր Մարիուշ Կամինսկին («Եվրոպական պահպանողականներ և ռեֆորմիստներ» խմբից) հայտարարեց, որ «պրագմատիկ տնտեսական կապերի» ստեղծումը ոչ միայն ցինիկ է, այլև անպատասխանատու կամ ուղղակի հիմարություն։

Չինաստանը «կոմունիստական ​​բռնապետություն է, որը սպառնալիք է ներկայացնում ազատ աշխարհի համար», — շարունակեց նա։

Նա միակը չէր նման կարծիք ունեցողների շարքում, քանի որ շատ օրենսդիրների համար չինական արտադրական ավելցուկային հզորությունների խնդրին անդրադառնալը բավարար չէ։ Նրանց խոսքով՝ Եվրահանձնաժողովը պետք է անդրադառնա Չինաստանում մարդու իրավունքների ոտնահարման աճող դեպքերին, Թայվանի նեղուցում լարվածության սրմանը և Ուկրաինայի պատերազմում այդ երկրի դերին։

«Մենք պետք է գիտակցենք, որ Չինաստանն այնպես է գործում, որ վտանգում է մեր շահերը՝ ոչ միայն առևտրի, այլև անվտանգության և պաշտպանության ոլորտներում», — ասաց իսպանացի պատգամավոր Նիկոլաս Պասկուալ դե լա Պարտեն (կենտրոնամետ-աջ «Եվրոպական ժողովրդական կուսակցությունից»)։ «Մարդու իրավունքների հետ կապված իրավիճակը չի բարելավվել, սակայն վերջին տարիներին այն դուրս է մղվել մեր օրակարգից»։

Օրենսդիրները քննադատեցին Պեկինի վերաբերմունքը Սինցզյանի ույղուր փոքրամասնության նկատմամբ, որոնց Չինաստանը համակարգված կերպով տեղավորում է ճամբարներում ու բանտերում և հալածում։ 2024 թվականի բանաձևում Եվրախորհրդարանը, թեև այդ գործողությունները բուն «ցեղասպանություն» չանվանեց, այնուամենայնիվ, դրանք որակեց որպես «մարդկության դեմ ուղղված հանցագործություններ»։

Մյուսները, ինչպես օրինակ՝ ԵԺԿ-ից Միխաել Գահլերը, քննադատեցին Պեկինի ոտնձգությունները Թայվան կղզու նկատմամբ, որը Չինաստանը համարում է իր տարածքը։ Քննարկման ընթացքում մեծ ուշադրություն դարձվեց նաև Ուկրաինայի դեմ պատերազմի ընթացքում Ռուսաստանի տնտեսությանը Չինաստանի ցուցաբերած աջակցությանը։

Հարցերը տարբեր էին, սակայն Եվրախորհրդարանի պատգամավորները երեքշաբթի օրվա քննարկումն օգտագործեցին ԵՄ-ի անհավասար հարաբերությունները Չինաստանի հետ քննադատելու համար, ինչը, ըստ Վատմանսի, ապացույց է այն բանի, որ դաշինքը միասնական դիրքորոշում է ձևավորում երկրի նկատմամբ։

«Սա այլևս միայն Եվրախորհրդարանի կամ մեկ քաղաքական խմբի դիրքորոշումը չէ», – քննարկումից հետո ասաց Վատմանսը։ «Աճող գիտակցում կա, որ Եվրոպային անհրաժեշտ է ավելի հետևողական քաղաքականություն Չինաստանի նկատմամբ՝ բաց երկխոսության և համագործակցության համար, բայց շատ ավելի պատրաստակամ պաշտպանել իր շահերը անհրաժեշտության դեպքում»։