ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի կողմից Լեհաստան լրացուցիչ 5000 զորք ուղարկելու որոշումը, կարծես, անակնկալի բերեց ինչպես լեհական, այնպես էլ ամերիկյան իշխանություններին։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հինգշաբթի երեկոյան ուշ երեկոյան անսպասելի հայտարարություն արեց իր Truth Social էջում՝ հայտարարելով, որ Լեհաստան կուղարկի լրացուցիչ 5000 ամերիկյան զորք։
«Հիմնվելով Լեհաստանի ներկայիս նախագահ Կարոլ Նավրոցկիի հաջող ընտրության վրա, որին ես հպարտությամբ էի աջակցում, և նրա հետ մեր հարաբերությունների վրա, ուրախ եմ հայտարարել, որ Միացյալ Նահանգները Լեհաստան կուղարկի լրացուցիչ 5000 զորք», – գրել է Թրամփը։
Անակնկալ Ատլանտյան օվկիանոսի երկու կողմերում
Որոշումը, կարծես, անակնկալի բերեց ինչպես լեհական, այնպես էլ ամերիկյան իշխանություններին, և ամերիկյան լրատվամիջոցները հաղորդում են, որ Թրամփը, ենթադրաբար, ոչ մեկի հետ չի խորհրդակցել այս հարցի շուրջ։
The New York Times-ը գրել է, որ Պենտագոնի պաշտոնյաները, կարծես, տեղյակ չեն եղել նախագահի որոշման մասին, և որ «Պաշտպանության նախարարությունը այս հարցի վերաբերյալ հարցեր է ուղարկում Սպիտակ տուն»։
«Politico» կայքը, հղում անելով Վարշավայի և Վաշինգտոնի կառավարությունների անանուն աղբյուրներին, գրում է, որ նման որոշում չէր սպասվում ո՛չ երկու մայրաքաղաքներում, ո՛չ էլ ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրներում։
Թեև անսպասելի էր, որոշումը դրականորեն ընդունվեց թե՛ Լեհաստանում, թե՛ ԱՄՆ-ում։
«Սա լավ լուր է Լեհաստանի և մեր Բալթյան դաշնակիցների համար։ Ես ուրախ եմ, որ նախագահը չեղյալ հայտարարեց բրիգադը Լեհաստանից դուրս բերելու մասին Անվտանգության գլխավոր շտաբի որոշումը։ Լեհաստանը կատարում է իր խոստումները և արժանի է մեր սերտ գործընկերությանը», – X-ում գրել է հանրապետական կոնգրեսական Դոն Բեյքոնը։
Նմանատիպ կարծիք է հայտնել նաև ԱՄՆ դիվանագետ և Լեհաստանում ԱՄՆ նախկին դեսպան Դանիել Ֆրիդը։
«Լավ լուծում է Թրամփի և նրանց կողմից, ովքեր աշխատել են սկզբնական վատ որոշումը չեղարկելու համար։ Լավ է ՆԱՏՕ-ի անվտանգության համար։ Ավելի լավ է, եթե Եվրոպայում ԱՄՆ ուժերի տեղակայումը/ռոտացիան հիմնված լինի ՆԱՏՕ-ի և SACEUR-ի հետ մշակված ամուր ծրագրերի վրա, այլ ոչ թե քաղաքականության», – ասել է նա, չնայած ավելի ուշ հարցրել է, թե որտեղից կգան լրացուցիչ ուժերը։
«Հետաձգված ռոտացիայի վերականգնումը կլիներ մեկ ճանապարհ։ Սակայն հնարավոր է նաև ուժերի քաղաքականապես պայմանավորված վերադասավորում։ Զորքերի տեղափոխումը հիմնականում՝ օգտին կամ անբարենպաստ առաջնորդներին պարգևատրելու կամ պատժելու համար, պաշտպանական որոշումներ կայացնելու լավագույն միջոցը չէ», – գրել է նա։
Այնուամենայնիվ, ԱՄՆ վարչակազմի կողմից դեռևս հստակ ծրագրեր չկան։
«Թվում է, թե չկա որևէ գործընթաց՝ քննարկելու այնպիսի քաղաքականություններ, ինչպիսիք են զորքերի դուրսբերումը և տեղակայումը վերևում», – ըստ Associated Press-ի՝ ասել է թոշակառու դիվանագետ Իան Քելլին։
«Սրանք լավ մտածված որոշումներ չեն», – ասել է Քելլին։ «Սրանք իմպուլսիվ որոշումներ են, որոնք հիմնված են Թրամփի քմահաճույքների կամ այն բանի վրա, ինչը նրա խորհրդականները համարում են Թրամփի քմահաճույք»։
Ռուտտեն ողջունում է քայլը
Ուրբաթ օրը Շվեդիայում լրագրողների հետ զրույցում ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Մարկ Ռուտտեն ասել է, որ ողջունում է քայլը՝ հավելելով, որ «զինվորական հրամանատարները մշակում են բոլոր մանրամասները»։
ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Մարկ Ռուտտեն մամուլի ասուլիսի ժամանակ՝ Հելսինգբորգում (Շվեդիա) ՆԱՏՕ-ի արտաքին գործերի նախարարների ուրբաթ օրվա հանդիպումից առաջ։
ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Մարկ Ռյուտեն Հելսինգբորգում (Շվեդիա) ՆԱՏՕ-ի արտաքին գործերի նախարարների ուրբաթ օրը կայանալիք հանդիպումից առաջ մամուլի ասուլիսում։
Լեհաստանի աջակողմյան նախագահ Կարոլ Նավրոցկին, որի 2025 թվականի ընտրությունը Թրամփը հստակորեն անվանել է լրացուցիչ զորքեր ուղարկելու որոշման իր պատճառաբանության մաս, շնորհակալություն է հայտնել Թրամփին «բարեկամության» համար և ասել, որ նա կշարունակի «պահպանել լեհ-ամերիկյան դաշինքը»։
X-ում գրառման մեջ Լեհաստանի վարչապետ Դոնալդ Տուսկը նույնպես իր կարծիքն է հայտնել՝ ասելով, որ Թրամփի որոշումը «լավ լուր» է թե՛ Լեհաստանի, թե՛ ԱՄՆ-ի համար։
«Ես շնորհակալություն եմ հայտնում այս հարցում ներգրավված բոլորին՝ նախագահ Նավրոցկիին, նախարարներին, կոնգրեսականներին և Լեհաստանի ընկերներին ԱՄՆ-ում՝ իրենց արդյունավետության և գործողությունների միասնության համար», – ասել է նա։
Փոխվարչապետ և պաշտպանության նախարար Վլադիսլավ Կոսինյակ-Կամիշը հավելել է, որ այս քայլը հաստատում է, որ «Լեհաստանը ԱՄՆ-ի համար մոդելային և անսասան դաշնակից է»։
«Լավ է, որ մենք միասին պայքարում ենք մեր հայրենիքի անվտանգության հիմնարար հարցերի համար։ Դա պարտականություն է, որը վերածվում է արդյունավետության», – ասաց նա։
Ներքին գործերի նախարար Մարցին Կիերվինսկին ասաց. «Լեհաստան կժամանեն լրացուցիչ 5000 ամերիկացի զինվորներ։ Հսկայական աշխատանք և նույնքան հսկայական հաջողություն բոլոր նրանց համար, որոնց համար հայրենիքի անվտանգությունը առաջնահերթություն է»։
Նախկին վարչապետ և ներկայիս ընդդիմադիր պատգամավոր Մատեուշ Մորավեցկին նույնպես շնորհակալություն հայտնեց Նավրոցկիին՝ գրելով, որ «նախագահը ևս մեկ անգամ ցույց տվեց, որ Լեհաստան-ԱՄՆ հարաբերություններում հաղթում է կոշտ, հետևողական մոտեցումը, այլ ոչ թե մանր քաղաքականությունը։ Մյուսները կարող են սովորել դրանից»։
Թրամփի հայտարարությունը հնչեց ԱՄՆ փոխնախագահ Ջ.Դ. Վենսի՝ լրագրողներին տված հարցազրույցից մի քանի օր անց, որ Արևելյան Եվրոպայի այդ երկրում ամերիկյան ուժերի տեղակայման պլանը հետաձգվել է։
Վերջին ամիսներին ԱՄՆ-ն վերանայում է իր ռազմական ներկայությունը Եվրոպայում, և աճում են ենթադրությունները, որ Թրամփի վարչակազմը կարող է կրճատել ամերիկյան ուժերի թիվը մայրցամաքում։
Բաց մի թողեք
Ռուսաստանի անօդաչու թռչող սարքերի մեղադրանքների խաղը չի կարողանում բաժանել Ուկրաինային իր Բալթյան դաշնակիցներից
ԵՄ-ն կշռադատում է էներգետիկայի ոլորտում սահմանափակ ֆինանսական ճկունությունը Մելոնիի նախաձեռնությունից հետո
ԵՄ ամենամեծ կուսակցությունը սպառնում է պատժամիջոցներ կիրառել Եվրախորհրդարանի անդամի նկատմամբ՝ ծայրահեղ աջակողմյանների հետ հանդես գալու համար