Իրանի հետ վեց ամիս շարունակվող զինված հակամարտությունը գնալով ավելի է նմանվում Վաշինգտոնի ռազմավարական պարտության, և ԱՄՆ դաշնակիցները հետեւանքներին նայում են խոր անհանգստությամբ,- գրել է «Նյու Յորք թայմս»ը, փոխանցել է ուկրաինական Unian-ը։
Ամերիկյան պարբերականը դիմել է քաղաքական մեկնաբաններին։ Նրանցից բրիտանական հայտնի Chatham House -ի նախկին տնօրեն Ռոբին Հիբլեթի գնահատմամբ՝ Դոնալդ Թրամփին «չի հաջողվել ռազմական առավելությունը վերածել քաղաքական երկարաժամկետ արդյունքի, ինչը նրա գործընկերների համար լուրջ ահազանգ» է։
Օգոստոսի 2-ին ԱՄՆ նախագահը սոցցանցային գրառմամբ տեղեկացրել է, որ Իրանի դեմ «խորտակիչ հարվածը հետաձգվել» է։ Ըստ Դոնալդ Թրամփի, դա տեղի է ունեցել Իրանի և տարածաշրջանի մի քանի այլ երկրների «խնդրանքով»։
Իսրայելական ynet-ի տեղեկացվածությամբ՝ ԱՄՆ նախագահը որոշումը փոխել է Սաուդյան Արաբիայի թագաժառանգի հետ հեռախոսազրույցից հետո, որի ընթացքում վերջինս մտահոգություն է հայտնել, որ իր և հարևան երկրների «կրիտիկական ենթակառուցվածքները կարող են իրանական կողմից հրթիռային և դրոնային հարվածների թիրախ դառնալ»։
Իրանական tasnim և mehr գործակալությունները հերքել են Թրամփի հավաստիացումը, որ Իրանի հետ «գործարքը» մոտ է և վերստին պնդել, որ Հորմուզի նեղուցում «ամերիկյան որևէ ներկայություն բացառված» է։ Ավելի վաղ Իրանը սպառնացել է Իսրայելը և տարածաշրջանի մյուս երկրները «վերադարձնել քարե դար», եթե ԱՄՆ-ը թիրախավորի իրանական էլեկտրակայանները և նավթավերամշակման գործարանները։
Այս համապատկերին «Նյու Յորք թայմսի» գանահատականը,կարծես թե, իրականությանը մեծ չափով մոտ է։ Ամերիկյան պարբերականը ընդգծել է, որ զուգահեռաբար «տարածաշրջանում թուլանում է նաև Իսրայելի ազդեցությունը»։
Օգոստոսի 1-ին պաշտպանության նախարար Գյուլերը խորհրդարանում ներկայացրել է Միջերկրականի արևելյան հատվածում և Սիրիայում Թուրքիայի «զսպիչ» դեր։ Գյուլերը պարզորոշ հայտարարել է, որ Թուրքիան «բավարար ուժեր և միջոցներ է կենտրոնացնում, որպեսզի հակակաշռի» այդ տարածաշրջանում իսրայելա-կիպրական «բոլոր ձեռնարկումներին»։
Ինչ վերաբերում է Սիրիային, ապա Թուրքիայի պաշտպանության նախարարը կարևորել է 1974թ․ «պայմանավորվածությունների անշեղ հարգումը»։
Խոսքը Սիրիայի և Իսրայելի միջև «սահմանազատման» մասին է, երբ Գոլանի բարձունքներում բաժանարար գիծը դե-ֆակտո ճանաչվել է։ Բաշար Ասադի վարչակազմի տապալումից հետո Իսրայելը ամբողջությամբ գրավել է Գոլանի բարձունքները և հարակից տարածքներում ռազմական ներկայություն հաստատել։
«Սիրիայի հարցում մեր դիրքորոշումը հայտնի է բոլորին, մենք հանդես ենք գալիս ի պաշտպանության արաբական հանրապետության ինքնիշխանության և տարածքային ամբողջականության անվերապահ հարգման»,- վստահեցրել է Գյուլերը։
Ի՞նչ ելք կունենա իրանա-ամերիկյան պատերազմը, դժվար է նույնիսկ ենթադրություն անել, բայց փաստ է, որ առկա իրավիճակը ուժային մյուս կենտրոնների և տարածաշրջանային դերակատարների համար բոլոր առումներով ուսանելի է։ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև փաստացի խաղաղությունը կառուցվել է անցյալ տարվա օգոստոսի 8-ի վաշինգտոնյան քաղաքական համաձայնությունների հիմքով։
ԱՄՆ նախագահ Թրամփին առայժմ չի հաջողվել հասնել ռուս-ուկրաինական կարգավորման «գործարքի», իսկ Իրանի դեմ պատերազմը «հաղթական ավարտի հասցնելու» հեռանկարը խիստ մշուշոտ է։ Չնայած մոտ մեկ ամիս առաջ ՆԱՏՕ-ի գագաթաժողովի «դրական մթնոլորտին», ԱՄՆ եվրոպական դաշնակիցները դարձյալ հրաժարվել են մասնակցել «Հորմուզի նեղուցի ապաշրջափակմանը»։
Իրավիճակը զգաստացնող է այնքանով, որ Հայաստան-Ադրբեջան պայմանագրի ստորագրումը զգալի ժամանակ և ջանքեր է պահանջում, բայց առարկայական երաշխիք չկա, որ այն վեց ամիս հետո միջազգայնորեն նույնքան պահանջված կլինի, որքան՝ մեկ տարի առաջ։
Բաց մի թողեք
Մեր շահերից բխո՞ւմ է, որ մեր թշնամիներն իրար միանալու ճանապարհ ունենան
ՌԴ ԱԳՆ-ն հերքել է Հայաստանի նոր դեսպանի թեկնածությունը չհամաձայնեցնելու մասին լուրերը
Հայաստանի քաղաքական համակարգի ճգնաժամը